Bazylika kolegiacka Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski w Gdyni

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Bazylika kolegiacka
NMP Królowej Polski w Gdyni

Bazylika Morska
Distinctive emblem for cultural property.svg 1049 (d. 896) z dnia 25.01.1984[1]
kościół filialny, kolegiata, bazylika mniejsza
Ilustracja
Bazylika Morska (widok z ul. Świętojańskiej)
Państwo  Polska
Województwo  pomorskie
Miejscowość POL Gdynia COA.svg Gdynia
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Parafia NMP Królowej Polski w Gdyni
bazylika mniejsza
• nadający tytuł
od 4 maja 2019
papież Franciszek
Wezwanie Najświętsza Maryja Panna Królowa Polski
Wspomnienie liturgiczne 3 maja
Przedmioty szczególnego kultu
Relikwie św. Matki Teresy z Kalkuty
św. Jana Pawła II
Cudowne wizerunki Matki Bożej Pocieszenia[2]
Położenie na mapie Gdyni
Mapa lokalizacyjna Gdyni
Bazylika kolegiacka NMP Królowej Polski w Gdyni
Bazylika kolegiacka
NMP Królowej Polski w Gdyni
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Bazylika kolegiacka NMP Królowej Polski w Gdyni
Bazylika kolegiacka
NMP Królowej Polski w Gdyni
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa pomorskiego
Bazylika kolegiacka NMP Królowej Polski w Gdyni
Bazylika kolegiacka
NMP Królowej Polski w Gdyni
Ziemia54°31′04″N 18°32′33″E/54,517778 18,542500
Strona internetowa

Bazylika kolegiacka NMP Królowej Polski, zwana także bazyliką Morską lub kolegiatą gdyńską – jedna z dwóch najstarszych rzymskokatolickich świątyń w Gdyni, neobarokowy kościół filialny, należący do parafii NMP Królowej Polski, znajdujący się w centrum gdyńskiej dzielnicy Śródmieście w sąsiedztwie ulicy Świętojańskiej.

Historia kolegiaty[edytuj | edytuj kod]

Inspiratorem powstania kaplicy był pierwszy wójt GdyniJan Radtke, który jako wiceprezes przewodził Komitetowi Budowy Katolickiej Kaplicy w Gdyni. Grunt pod budowę został podarowany przez właścicielkę dużego gospodarstwa – Elżbietę Skwiercz[3].
29 września 1922 w uroczystość św. Michała Archanioła, pod przewodnictwem proboszcza oksywskiej parafii pw. św. Michała Archanioła będącego również prezesem komitetu – ks. Franciszka Łowickiego, odbyła się uroczystość poświęcenia kamienia węgielnego. Za prace budowlane była odpowiedzialna firma Mariana Baranowskiego i Romana Wojtkiewicza, którzy byli również architektami świątyni. Roboty murarskie trwały prawie dwa lata i zostały zakończone na wiosnę 1924.

Wiosną 1923 dokonano zmiany projektu budowlanego tak, aby umożliwić budowę kościoła zamiast kaplicy. W związku z tym komitet przekształcił się w Komitet Budowy Katolickiego Kościoła w Gdyni. 3 maja 1924 ks. Łowicki poświęcił kościół, stanowiący wotum dziękczynne za odzyskanie przez Polskę niepodległości. Dzięki wybudowaniu kościoła mieszkańcy Gdyni nie musieli już udawać się 3-kilometrową drogą do kościoła na Oksywiu.

Projekt architektoniczny nawiązuje do barokowych i renesansowych kościołów Polski centralnej[4]. Fundamenty świątyni zostały zbudowane z kamieni balastowych przywiezionych przez jeden z pierwszych statków zagranicz­nych (s/s KENTUCKY), które zawinęły do będącego w budowie portu. Kościół jest jednonawowy, przykryty sklepieniem kolebkowym, głównym akcentem elewacji frontowej jest wieża-dzwonnica. W ołtarzu głównym znajduje się obraz Matki Bożej Pocieszenia namalowany przez prof. Jana Rutkowskiego, będący darem wojewody pomorskiego Stanisława Wachowiaka.

25 stycznia 1984 kościół został wpisany do rejestru zabytków wraz z cmentarzem przykościelnym (zieleniec) i ogrodzeniem. W rejestrze zabytków województwa gdańskiego znajdował się pod nr 896, a obecnie w rej. woj. pomorskiego jest wpisany pod nr 1049[1].

Z tyłu kolegiaty znajduje się nowy kościół wybudowany w 1986 roku pod tym samym wezwaniem. Od tego momentu kościół przestał pełnić funkcję parafialnego, stając się kościołem filialnym tejże parafii. Oba kościoły przylegają do placu Jana Pawła II.

26 czerwca 2001 arcybiskup metropolita gdańskiTadeusz Gocłowski, erygował przy kościele Kapitułe Kolegiacką Gdyńską.

Obecnie kościół ma rangę kolegiaty i jest siedzibą Kapituły Kolegiackiej oraz miejscem wieczystej adoracji Najświętszego Sakramentu.

10 kwietnia 2011 roku przy kolegiacie odsłonięto tablicę pamiątkową poświęconą ofiarom katastrofy polskiego Tu-154 w Smoleńsku[5].

21 listopada 2018 roku papież Franciszek podniósł kolegiate do godności Bazyliki Mniejszej nadając tytuł Bazyliki Morskiej[6]. Uroczystość nadania i publicznego ogłoszenia tej decyzji odbyła się 4 maja 2019 roku. Uroczystościom przewodniczył arcybiskup Salvatore PennacchioNuncjusz apostolski w Polsce[7][8].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo pomorskie. 2018-09-30. [dostęp 2010-10-14].
  2. Obraz Matki Bożej Pocieszenia w Bazylice Morskiej. nmp-gdynia.pl.
  3. Dorota Mikłaszewicz: Historyk odnalazł listę najstarszych mieszkańców Gdyni. Gazeta.pl, 7 lipca 2002. [dostęp 7 sierpnia 2008].
  4. Robert Hirsch (ref.): Krótka wędrówka po zabytkach Gdyni – Śródmieście. Urząd Miasta Gdyni. [dostęp 7 sierpnia 2008].
  5. Gdynia: Odsłonięcie tablicy pamiątkowej przy Kolegiacie. dziennikbaltycki.pl, 2011-04-10. [dostęp 1 maja 2011].
  6. Gdynia: Kolegiata pw. Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski w Gdyni będzie Bazyliką. ekai.pl, 2019-05-03.
  7. Kolegiata w Gdyni zmieniła się w bazylikę. m.trojmiasto.pl, 2019-05-06.
  8. Ogłoszono nową bazylikę w Gdyni. ekai.pl, 2019-05-06.


Bibliografia[edytuj | edytuj kod]