Wersja ortograficzna: Beata Kozidrak

Beata Kozidrak

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Beata Kozidrak
Ilustracja
Beata Kozidrak (2016)
Imię i nazwisko Beata Elżbieta Kozidrak
Data i miejsce urodzenia 4 maja 1960
Lublin
Gatunki pop, rock
Zawód piosenkarka, autorka tekstów, kompozytorka
Aktywność od 1978
Wydawnictwo Pomaton EMI, Sony Music Entertainment Poland
Powiązania Andrzej Pietras
Zespoły
Bajm
Faksymile
Strona internetowa

Beata Elżbieta Kozidrak (ur. 4 maja 1960 w Lublinie[1]) – polska piosenkarka, autorka tekstów, kompozytorka, członkini Akademii Fonograficznej ZPAV[2]. Współzałożycielka oraz wokalistka zespołu Bajm. Posiada czterooktawową skalę głosu[3] oraz osiąga rejestr gwizdkowy[4].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodziła się jako najmłodsze z trojga dzieci[5]. Mieszkała w Lublinie przy ul. Grodzkiej 36 A[5]. Matka prowadziła dom, a ojciec miał przedsiębiorstwo budowlane. W szkole podstawowej uczyła się gry na skrzypcach, ponadto przez sześć lat uczęszczała na zajęcia ogniska baletowego, po czym dostała propozycję kontynuowania nauki w Warszawie, na co zgody nie wyrazili rodzice. W liceum trenowała szermierkę i gimnastykę artystyczną, ale porzuciła je dla śpiewania.

Na scenie debiutowała, śpiewając w chórze szkolnym oraz zespołach działających przy III Liceum Ogólnokształcącego im. Unii Lubelskiej w Lublinie, do którego uczęszczała. Wspólnie z bratem Jarosławem, wokalistą i gitarzystą, zaczęła wówczas występować w lokalnych domach kultury i klubach studenckich. Po poszerzeniu składu o przyszłego męża, wokalistę Andrzeja Pietrasa oraz o gitarzystę Marka Winiarskiego, na początku 1978 powstał zespół Bajm, grający wtedy akustyczną muzykę, w nurcie piosenki turystyczno-harcerskiej. Stopniowo poszerzano skład oraz instrumentarium zespołu. Po kilku wygranych lokalnych przeglądach Bajm wystąpił na konkursie debiutantów Krajowego Festiwalu Piosenki w Opolu, który rozpoczął ogólnokrajową karierę zespołu. Wraz z Bajmem wydała 10 albumów studyjnych, które rozeszły się łącznie w nakładzie ponad 2,5 mln egzemplarzy. Teksty do wszystkich piosenek tworzyła samodzielnie. Wspólnie z zespołem wylansowała przeboje, takie jak: „Piechotą do lata”, „Józek, nie daruję ci tej nocy”, „Co mi Panie dasz”, „Nie ma wody na pustyni”, „Małpa i ja”, „Dwa serca, dwa smutki”, „Biała armia”, „Ta sama chwila”, „Dziesięć przykazań”, „Szklanka wody” czy „Myśli i słowa”.

Beata Kozidrak po wygraniu Midnight Sun Song Festival organizowanego w Lahti, 1989

Równorzędnie z graniem w zespole występuje solowo oraz bierze udział w innych projektach muzycznych. Pierwsze podejście do samodzielnej kariery miało miejsce w 1989, przedstawiła wówczas nagranie „Hurry My Love”, z którym wystąpiła na fińskim festiwalu Midnight Sun w Lahti, zdobywając Grand Prix. Gorzej przyjęto ten utwór w Polsce, kiedy solowo wystąpiła jako gwiazda międzynarodowego festiwalu w Sopocie. Przystąpiła więc wówczas do nagrywania kolejnego albumu Bajmu (Biała armia), odkładając tym samym plany solowej kariery. W 1994 nagrała piosenkę „Tyle chciałem Ci dać” z grupą Universe na ich płytę Być przy Tobie. Pod koniec 1994, m.in. wspólnie z Krzysztofem Cugowskim i zespołem Vox, wzięła udział w nagraniu hymnu akcji charytatywnej „Pomóż dzieciom przetrwać zimę”, skomponowanego przez byłych członków Bajmu: Adama Abramka i Pawła Sota.

Po podpisaniu w 1996 kontraktu płytowego z polskim oddziałem koncernu EMI ponownie zaplanowała prace nad pierwszym solowym albumem. Wszystkie nagrania skomponowali dla niej w tym celu Abramek i Sot. W sierpniu 1998 zaprezentowała album, zatytułowany po prostu Beata, w którego nagraniu uczestniczyli muzycy waszyngtońskiej sceny jazzowej. Album doczekał się entuzjastycznych recenzji od krytyków, ponadto przyniósł Kozidrak dwie Nagrody Muzyczne Fryderyk oraz uzyskał status podwójnie platynowego, sprzedając się w nakładzie ponad 170 tys. egzemplarzy. Wydawnictwo promowała m.in. singlami „Siedzę i myślę” i „Taka Warszawa”, które stały się przebojami. W grudniu 2000 nagrała piosenkę „Rzeka marzeń”, skomponowany na potrzeby ścieżki dźwiękowej do filmu W pustyni i w puszczy. W sierpniu 2003 zaprezentowała utwór „Stara baśń”, który nagrała w duecie z córką, Katarzyną Pietras, na potrzeby filmu Stara baśń. Kiedy słońce było bogiem.

W listopadzie 2005 wydała drugi solowy album pt. Teraz płynę, nad którym ponownie pracowała z Abramkiem i Sotem oraz muzykami waszyngtońskiej sceny jazzowej. Album utrzymany był w stylistyce solowego debiutu, był jednak bardziej melancholijny. Podobnie jak debiut, został entuzjastycznie przyjęty przez krytykę i uzyskał status podwójnie platynowej płyty za sprzedaż w nakładzie 60 tys. egzemplarzy. Płyta zaowocowała przebojami „Teraz płynę” i „Złota brama”. W 2006 za album odebrała statuetkę „Złoty Dziób” za wygraną w kategorii „najlepsza płyta roku” w plebiscycie organizowanym przez Radio WAWA. W lutym 2009 nagrana przez nią piosenka „Deszcz” w duecie Roberta Janowskiego znalazła się na płycie piosenkarza pt. Song.pl. W maju wydała singiel „Nie pytaj o miłość”, który stał się motywem przewodnim serialu telewizyjnego M jak miłość. Również w 2009 wystąpiła gościnnie w serialu Niania. W marcu 2010 ukazał się album Urszuli pt. Dziś już wiem z przebojem „Ten drugi”, do którego tekst napisała Kozidrak[6]. W sierpniu 2011 wraz z innymi wykonawcami wzięła udział w nagraniu charytatywnej piosenki „Mama Afryka”, zrealizowanej na rzecz wsparcia akcji pomocy UNICEF i Polskiej Akcji Humanitarnej dla głodujących w Somalii[7]. W 2012 była trenerką chóru z Lublina w trzeciej edycji programu rozrywkowego TVP2 Bitwa na głosy[8].

Beata Kozidrak, 2016

We wrześniu 2016 wydała trzeci, solowy album studyjny pt. B3, który uzyskał status złotej płyty za sprzedaż ponad 15 tys. egzemplarzy. Stylistykę znaną z poprzednich płyt wzbogaciły brzmienia elektroniczne. Głównymi kompozytorami materiału byli sama Kozidrak oraz Marcin Limek. Album promowały single: certyfikowany złotem „Bingo” oraz notowane w pierwszej dwudziestce polskiego zestawienia airplay: certyfikowany podwójną platyną „Upiłam się Tobą”, „Niebiesko-zielone”, „Ruchome wydmy”, „Letni wiatr” i „Obok nas”. Na początku 2017 koncertowała w ramach solowej trasy koncertowej B3xclusive Tour, zorganizowanej w największych salach koncertowych w kraju[9]. W 2019 zagrała w polskim zwiastunie siódmego sezonu serialu Netflixa Orange Is the New Black oraz była kapitanką jury w drugiej edycji programu Polsatu Śpiewajmy razem. All Together Now[10].

W sierpniu 2020 nagrała własną interpretację hiphopowego utworu zespołu Zipera „Bez ciśnień” w ramach projektu Lech Music: Festiwale Inaczej[11]. W listopadzie wydała singiel „Bliżej” nagrany w ramach muzycznego projektu sieci Empik Miasto Muzyka[12]. W marcu 2021 odbyła się premiera singla Deemza „Kruki” z gościnnym udziałem Kozidrak i Sariusa[13]. W maju miała premierę jej autobiografia Beata. Gorąca krew oraz singiel „Gambit” będący zapowiedzią czwartego, solowego albumu[14].

Wpływ na popkulturę[edytuj | edytuj kod]

W lutym 2019 na deskach Teatru Współczesnego w Szczecinie premierowo wystawiono spektakl Być jak Beata w reżyserii Magdy Miklasz, opierający się na twórczości i życiu Beaty Kozidrak[15][16]. W 2020 rozpoczęły się prace nad fabularnym filmem biograficznym opartym na jej życiu w reżyserii Piotra Domalewskiego[17].

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

W latach 1979–2016 była żoną Andrzeja Pietrasa, współtwórcy i menedżera grupy Bajm[18]. Mają dwie córki: Katarzynę (ur. 1981) i Agatę (ur. 1993).

Dyskografia[edytuj | edytuj kod]

 Zobacz więcej w artykule Bajm, w sekcji Dyskografia.

Albumy studyjne[edytuj | edytuj kod]

Rok Dane dot. albumu Najwyższa pozycja na liście Certyfikat
POL
[19]
1998 Beata
2005 Teraz płynę
  • Data: 18 listopada 2005
  • Wydawca: Pomaton EMI
1
  • POL: 2× platynowa płyta[21]
2016 B3 3
„–” pozycja nie była notowana.

Albumy kompilacyjne[edytuj | edytuj kod]

Rok Dane dot. albumu Najwyższa pozycja na liście
POL
[19]
2006 Platynowa 21

Single[edytuj | edytuj kod]

Rok Tytuł Najwyższe pozycje na listach Certyfikat Sprzedaż Album
POL
(airplay)

[23]
POL
(airplay
nowości)

[24]
RMF
[25]
LP3
[26]
SLiP
[27]
WiR
[28]
PiK
[29]
1998 „Siedzę i myślę” X X X 6 2 1 Beata
„Taka Warszawa” 9 43 5 3
„Wieczna zima” 16 62 2 10
„Żal mi tamtych nocy i dni” 30 3
1999 „Dakota” 26
2001 Rzeka marzeń 10 42 1 1 Rzeka marzeń
(ścieżka dźwiękowa)
2003 „Stara baśń”
(oraz Katarzyna Pietras)
9 70 8 14 Stara baśń. Kiedy słońce było Bogiem
(ścieżka dźwiękowa)
2005 „Teraz płynę” 5 46 1 Teraz płynę
„Złota brama” 10 46 1
2009 „Nie pytaj o miłość” M jak miłość
(ścieżka dźwiękowa)
2016 „Bingo” 93 5 1 B3
„Upiłam się Tobą” 15 5 3 15 1 27
  • POL: 2× platynowa płyta[30]
„Niebiesko-zielone” 11 1 3 15 1 9
2017 „Ruchome wydmy” 14 4 4 22 1 27
„Letni wiatr” 40 3 35 22
„Obok nas” 26
2020 „Bez ciśnień”[32]
(oraz Zipera)
X
„Bliżej” 13 5 1 1 1 2 4You
2021 „Gambit” 24 5 3 10 1 29
„–” pozycja nie była notowana.
„X” oznacza, że lista przebojów nie istniała w danym okresie.

Z gościnnym udziałem[edytuj | edytuj kod]

Rok Tytuł Album
2021 „Kruki”
(Deemz, gościnnie: Sarius, Beata Kozidrak)

Filmografia[edytuj | edytuj kod]

Gwiazda Beaty Kozidrak w Opolu

Publikacje[edytuj | edytuj kod]

  • 2021: Beata. Gorąca Krew – książka biograficzna Beaty Kozidrak[14]

Nagrody, wyróżnienia i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

  • 1986 – pierwsza nagroda za piosenkę „Diament i sól” na Festiwalu Piosenki Krajów Nadbałtyckich w Karlsham
  • 1987 – Grand Prix Festiwalu Midnight Sun w Lahti za piosenkę „Hurry My Love”
  • 1994 – Złota Karolinka Krajowego Festiwalu Piosenki w Opolu za całokształt działalności estradowej oraz „twórczy wkład w rozwój polskiej kultury”
  • 1999 – dwie nagrody „Fryderyk”, jako najlepsza wokalistka roku oraz za najlepszą płytę pop (Beata)
  • 2001 – „Fryderyk” w kategorii „Wokalistka roku”
  • 2006 – „Złote DziobyRadio Wawa w kategorii „Płyta roku”
  • 2006 – własna gwiazda w Alei Gwiazd Polskiej Piosenki w Opolu
  • 2010 – honorowy tytuł Ambasadora Województwa Lubelskiego
  • 2015 – Bursztynowy Słowik Polsat SuperHit Festiwal za całokształt twórczości[33]
  • 2017 – nominacja do statuetki Gwiazda Plejady w kategorii „Metamorfoza roku” podczas Wielkiej Gali Gwiazd Plejady[34]
  • 2019 – nagroda w kategorii „Ikona kultury” podczas gali tygodnika „Wprost” - ShEO Awards 2019
  • 2020 – kobieta roku według czasopisma „Glamour” (kategoria Ikona)[35]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Beata Kozidrak (pol.). www.filmweb.pl. [dostęp 2012-11-07].
  2. ZPAV: Akademia Fonograficzna (Sekcja Muzyki Rozrywkowej) (pol.). www.zpav.pl. [dostęp 2010-10-03].
  3. Polscy artyści popowi z największą skalą głosu, onet.pl, 19 listopada 2013 [dostęp 2019-10-06] (pol.).
  4. Dzień Dobry TVN, Czat z Beatą Kozidrak 25-11-2012, dziendobry.tvn.pl, 25 listopada 2012 [dostęp 2021-05-15] (pol.).
  5. a b Beata Kozidrak - ciągle płynie w niej gorąca krew, Strefa LifeStyle, 23 marca 2021 [dostęp 2021-04-06] (pol.).
  6. Urszula – Dziś Już Wiem (ang.). www.discogs.com. [dostęp 2016-10-28].
  7. Polscy artyści dla głodującej Afryki (pol.). muzyka.interia.pl, 2011-08-31. [dostęp 2011-08-31].
  8. Znamy pełną listę trenerów Bitwy na głosy 3! (pol.). afterparty.pl. [dostęp 2012-07-13].
  9. Beata Kozidrak wyrusza w wyjątkową trasę koncertową (pol.). allaboutmusic.pl. [dostęp 2016-12-16].
  10. Beata Kozidrak w „Śpiewajmy razem. All Together Now”. Co wydarzyło się w pierwszym odcinku? (pol.). muzyka.interia.pl, 2019-03-07. [dostęp 2019-03-20].
  11. Beata Kozidrak wydaje książkę!, www.empik.com [dostęp 2021-04-02] (pol.).
  12. Milena Soporowska, Beata Kozidrak w duecie z Lublinem - startuje nowy cykl Miasto Muzyka w Empik Music, Going. MORE, 16 listopada 2020 [dostęp 2021-03-01] (pol.).
  13. Sarius i Beata Kozidrak gośćmi Deemza, PolskieRadio.pl.
  14. a b Marcin Michałowski, Beata Kozidrak prezentuje przebojowy singiel 'Gambit', Złote Przeboje, 4 maja 2021.
  15. „Być jak Beata” w Teatrze Współczesnym w Szczecinie: królowa znad Wisły [RECENZJA] – Teatr, kultura.onet.pl [dostęp 2019-10-11] (pol.).
  16. Wyborcza.pl, lublin.wyborcza.pl [dostęp 2019-10-11].
  17. Producenci "Bożego Ciała" szykują film o Beacie Kozidrak
  18. Beata Kozidrak już po rozwodzie: Wszystko poszło po mojej myśli, „rozrywka.dziennik.pl” [dostęp 2016-11-18].
  19. a b OLiS – sprzedaż w okresie 21.11.2005 – 27.11.2005 (pol.). olis.onyx.pl. [dostęp 2016-08-20].
    OLiS – sprzedaż w okresie 22.05.2006 – 28.05.2006 (pol.). olis.onyx.pl. [dostęp 2016-12-07].
    OLiS – sprzedaż w okresie 16.09.2016 – 22.09.2016 (pol.). olis.onyx.pl. [dostęp 2016-09-29].
  20. Platynowe płyty CD (przyznane w 2002 roku) (pol.). bestsellery.zpav.pl. [dostęp 2016-06-15].
  21. Platynowe płyty CD (przyznane w 2006 roku) (pol.). bestsellery.zpav.pl. [dostęp 2016-06-15].
  22. Złote płyty CD (przyznane w 2017 roku) (pol.). bestsellery.zpav.pl. [dostęp 2017-01-25].
  23. Beata – Bingo (AirPlay Top: 20.02. – 26.02.2016) (pol.). bestsellery.zpav.pl. [dostęp 2016-02-29].
    Beata – Upiłam się Tobą (AirPlay Top: 23.07. – 29.07.2016) (pol.). bestsellery.zpav.pl. [dostęp 2016-08-01].
    Beata – Niebiesko-zielone (AirPlay Top: 19.11. – 25.11.2016) (pol.). bestsellery.zpav.pl. [dostęp 2016-11-28].
    Beata – Ruchome wydmy (AirPlay Top: 15.04. – 21.04.2017) (pol.). bestsellery.zpav.pl. [dostęp 2017-04-24].
    Beata – Letni wiatr (AirPlay Top: 19.08. – 25.08.2017) (pol.). bestsellery.zpav.pl. [dostęp 2017-08-28].
    Beata Kozidrak – Bliżej (AirPlay Top: 30.01. – 05.02.2021) (pol.). bestsellery.zpav.pl. [dostęp 2021-02-08].
    Beata Kozidrak – Gambit (AirPlay Top: 22.05. – 28.05.2021) (pol.). bestsellery.zpav.pl. [dostęp 2021-05-31].
  24. Beata – Bingo (AirPlay Nowości: 20.02. – 26.02.2016) (pol.). bestsellery.zpav.pl. [dostęp 2016-02-29].
    Beata – Upiłam się tobą (AirPlay Nowości: 11.06. – 17.06.2016) (pol.). bestsellery.zpav.pl. [dostęp 2016-06-20].
    Beata – Niebiesko-zielone (AirPlay Nowości: 01.10. – 07.10.2016) (pol.). bestsellery.zpav.pl. [dostęp 2016-10-10].
    Beata – Ruchome wydmy (AirPlay Nowości: 04.03. – 10.03.2017) (pol.). bestsellery.zpav.pl. [dostęp 2017-03-13].
    Beata – Letni wiatr (AirPlay Nowości: 29.07. – 04.08.2017) (pol.). bestsellery.zpav.pl. [dostęp 2017-08-07].
    Beata Kozidrak – Bliżej (AirPlay Nowości: 05.12. – 11.12.2020) (pol.). bestsellery.zpav.pl. [dostęp 2020-12-14].
    Beata Kozidrak – Gambit (AirPlay Nowości: 01.05. – 07.05.2021) (pol.). bestsellery.zpav.pl. [dostęp 2021-05-10].
  25. Katarzyna Pietras i Beata Kozidrak – Stara baśń (pol.). rmf.fm. [dostęp 2016-07-20].
    Beata – Teraz płynę (pol.). rmf.fm. [dostęp 2016-07-20].
    Beata – Złota brama (pol.). rmf.fm. [dostęp 2016-07-20].
    Beata – Upiłam się Tobą (pol.). rmf.fm. [dostęp 2016-07-20].
    Beata – Niebiesko-zielone (pol.). rmf.fm. [dostęp 2016-10-27].
    Beata – Ruchome wydmy (pol.). rmf.fm. [dostęp 2017-04-04].
    Beata Kozidrak – Bliżej (pol.). rmf.fm. [dostęp 2021-01-06].
    Beata Kozidrak – Gambit (pol.). rmf.fm. [dostęp 2021-06-08].
  26. Archiwum LP3, dorobek wykonawcy Beata | Lista Przebojów Programu Trzeciego (pol.). lp3.pl. [dostęp 2012-11-07].
  27. SLiP – Statystyki dla wykonawcy Beata (pol.). radioszczecin.pl. [dostęp 2012-11-07].
    Beata – Taka Warszawa (Notowanie 390) (pol.). radioszczecin.pl. [dostęp 2017-03-06].
    Beata – Wieczna zima (Notowanie 401) (pol.). radioszczecin.pl. [dostęp 2017-03-04].
    Beata – Rzeka marzeń (Notowanie 514) (pol.). radioszczecin.pl. [dostęp 2017-03-04].
    Katarzyna Pietras feat. Beata – Stara baśń (Notowanie 644) (pol.). radioszczecin.pl. [dostęp 2017-03-04].
    Beata – Złota brama (Notowanie 770) (pol.). radioszczecin.pl. [dostęp 2017-03-06].
    Beata – Letni wiatr (Notowanie 1372) (pol.). radioszczecin.pl. [dostęp 2017-09-15].
  28. Beata – Siedzę i myślę (Notowanie 248) (pol.). wietrzneradio.com. [dostęp 2017-03-06].
    Beata – Taka Warszawa (Notowanie 266) (pol.). wietrzneradio.com. [dostęp 2017-03-06].
    Beata – Wieczna zima (Notowanie 278) (pol.). wietrzneradio.com. [dostęp 2017-03-06].
    Beata – Żal mi tamtych nocy i dni (Notowanie 300) (pol.). wietrzneradio.com. [dostęp 2017-03-06].
    Beata Kozidrak – Rzeka marzeń (Notowanie 394) (pol.). wietrzneradio.com. [dostęp 2017-03-06].
    Katarzyna Pietras & Beata – Stara baśń (Notowanie 519) (pol.). wietrzneradio.com. [dostęp 2017-03-06].
    Beata – Teraz płynę (Notowanie 620/621) (pol.). wietrzneradio.com. [dostęp 2017-03-06].
    Beata – Złota brama (Notowanie 644) (pol.). wietrzneradio.com. [dostęp 2017-03-06].
    Beata – Bingo Bingo (Bingo) (Notowanie 1162) (pol.). wietrzneradio.com. [dostęp 2017-03-06].
    Beata – Upiłam się Tobą (Notowanie 1181) (pol.). wietrzneradio.com. [dostęp 2017-03-06].
    Beata – Niebiesko-zielone (Notowanie 1199) (pol.). wietrzneradio.com. [dostęp 2017-03-06].
    Beata – Ruchome wydmy (Notowanie 1228) (pol.). wietrzneradio.com. [dostęp 2017-05-19].
    Beata – Bliżej (Notowanie 1415) (pol.). wietrzneradio.com. [dostęp 2020-12-21].
  29. Polskie Radio PiK: Beata, Notowania utworów od 2016 roku., www.radiopik.pl [dostęp 2020-12-14].
    Notowania z roku 1998, „Siedzę i myślę”: notowanie 415; „Taka Warszawa”: notowanie 424, www.radiopik.pl [dostęp 2020-12-14].
    Notowania z roku 1999, „Wieczna zima”: notowanie 442, www.radiopik.pl [dostęp 2020-12-14].
    Notowania z roku 2001, Notowanie 551, www.radiopik.pl [dostęp 2020-12-16].
    Notowania z roku 2003, www.radiopik.pl [dostęp 2020-12-16], Notowanie 684.
  30. a b Platynowe płyty CD (przyznane w 2017 roku) (pol.). bestsellery.zpav.pl. [dostęp 2017-03-01].
  31. a b Regulamin przyznawania wyróżnień (pol.). bestsellery.zpav.pl. [dostęp 2016-09-28].
  32. Bez ciśnień - Lech Music 2020 by Albo Inaczej, Beata & Zipera. [dostęp 2021-04-08].
  33. Beata uhonorowana Bursztynowym Słowikiem podczas Polsat SuperHit Festiwal 2015! (pol.). www.bajm.pl. [dostęp 2015-06-02]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-06-10)].
  34. Plebiscyt „Gwiazdy Plejady”: kto był nominowany? (pol.). W: Plejada.pl [on-line]. plejada.pl. [dostęp 2017-05-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-05-05)].
  35. Kobieta Roku Glamour 2020: poznaj laureatki i laureata tegorocznej edycji plebiscytu, www.glamour.pl [dostęp 2020-12-16] (pol.).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]