Bedri Pejani

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Bedri Pejani
Data i miejsce urodzenia 10 października 1885
Peć
Data i miejsce śmierci 6 lipca 1946
Prizren
Przynależność polityczna Partia Ludowa
Odznaczenia
Order Nderi i Kombit

Bedri Abdi Pejani, właśc. Bedri Abdi Thaçi (ur. 10 października 1885 w Peciu, zm. 6 lipca 1946 w Prizrenie[1]) – albański polityk i publicysta.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Jego ojciec Abdi Peje był właścicielem ziemskim z okolic Niszu. Ukończył Robert College w Stambule, studiował na Uniwersytecie Stambulskim[1]. Naukę w zakresie nauk politycznych i prawa kontynuował w Niemczech. Po studiach pracował w Skopju, od 1908 został nauczycielem w szkole albańskiej w tym mieście[1]. Był przedstawicielem społeczności albańskiej w Skopju na Kongres w Monastirze w kwietniu 1910 r. W roku 1911 przyłączył się do powstania antyosmańskiego w Kosowie, współpracując z Hasanem Prishtiną i Isą Boletinim. W sierpniu 1912 r. został wybrany przedstawicielem Gjakovy i Peje na obrady Zgromadzenia Narodowego we Vlorze i był jednym z sygnatariuszy deklaracji niepodległości. W czerwcu 1914 r. uczestniczył w spotkaniu deputowanych Kosowa z Wilhelmem zu Wiedem.

Po zakończeniu I wojny światowej związał się z organizacją Inteligjenca e Kosoves, był także redaktorem naczelnym pisma Populli (Lud). Do parlamentu albańskiego dostał się jako przedstawiciel Partii Ludowej, jednej z dwóch głównych sił politycznych w tym okresie. Większość swojej aktywności parlamentarnej poświęcił obronie ludności albańskiej w Kosowie. W czerwcu 1924 r. wziął udział w przewrocie, po stronie Fana Nolego. Kiedy upadł rząd Nolego, Pejani wyjechał z kraju. Przebywał w Berlinie, Paryżu i Wiedniu. Jeden z założycieli najbardziej wpływowej organizacji albańskiej emigracji Komitetu Narodowo-Rewolucyjnego KONARE. Współpracował także z ludźmi Kominternu, w tym z Georgi Dymitrowem.

W 1930 powrócił do Albanii, skąd w 1937 wyjechał do Francji[1]. Był autorem memorandum skierowanego do mocarstw w 1939 r., aby poparły one aspiracje Albańczyków i pomogli im uwolnić się od dominacji włoskiej. W okresie włoskiej okupacji Albanii wrócił do kraju i został internowany w obozie w Porto Romano. 13 września 1943 uwolniony z obozu został jednym ze współorganizatorów Drugiej Ligi Prizreńskiej[1]. Od 1944 r. kierował strukturami Ligi w Peje. W 1944 był autorem koncepcji państwa islamskiego na Bałkanach obejmującego terytoria Bośni, Kosowa, Sandżaku i Albanii. Projekt ten jednak nie został zaakceptowany przez Niemców[2].

W 1945 został ujęty w Szkodrze przez partyzantów albańskich i przekazany władzom jugosłowiańskim. 21 lutego 1946 Sąd Okręgowy w Prizrenie skazał go na karę śmierci[1]. Zmarł w szpitalu więziennym w Prizrenie.

Jego imię nosi gimnazjum w Peje. W czerwcu 2012 został uhonorowany pośmiertnie orderem Nderi i Kombit (Honor Narodu) przez prezydenta Albanii.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f Kastriot Dervishi: Kryeministrat dhe ministrat e shtetit shqiptar në 100 vjet. Anëtarët e Këshillit të Ministrave në vitet 1912-2012, jetëshkrimet e tyre dhe veprimtaria e ekzekutivit shqiptar. Tirana: Shtepia Botuese 55, 2012, s. 206.
  2. David Motadel: A Islam and Nazi Germany’s War. Harvard University Press, 2014, s. 210. ISBN 978-0-674-72460-0.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]