Bezrobotny Lucyfer

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Bezrobotny Lucyfer
Autor Aleksander Wat
Typ utworu zbiór opowiadań
Wydanie oryginalne
Miejsce wydania Warszawa
Język polski
Data wydania 1926
Wydawca Księgarnia F. Hoesicka

Bezrobotny Lucyfer. Opowieści – zbiór opowiadań Aleksandra Wata wydany nakładem Księgarni F. Hoesicka w 1926 r. (z datą 1927).

Tom, dedykowany żonie, zawiera 9 groteskowo-fantastycznych opowiadań powstałych w latach 1925-1926:

  • Bezrobotny Lucyfer
  • Żyd Wieczny Tułacz
  • Królowie na wygnaniu
  • Historia ostatniej rewolucji w Anglii
  • Czyście nie widzieli ulicy Gołębiej?
  • Prima aprilis
  • Hermafrodyta
  • Niech żyje Europa! (Ze wspomnień byłego Europejczyka)
  • Tom Bill. Szampion ciężkiej wagi

Kilka z nich ma formę powiastki filozoficznej, z uproszczoną formą, przewrotną treścią, ironią i sceptycyzmem, krytyką zastanych wyobrażeń moralnych i urządzeń cywilizacyjnych. Cechują je: tonacja totalnej drwiny, nieprawdopodobieństwo pomysłów, absolutna dowolność, paradoksalna logika, skłonność do błazenady: Chińczycy zdobywają Europę i stają się patriotami, Kościół katolicki opanowany zostaje przez Żydów, antysemici przyjmują judaizm. Widoczne są tu wpływy Woltera, Chestertona i Apollinaire’a.

W opowiadaniach: Czyście nie widzieli ulicy Gołębiej?', Prima aprilis, Hermafrodyta, Tom Bill przedmiotem zainteresowań Wata staje się natura człowieka – ciemna, splątana, wydana na pastwę grzechu i namiętności.

Bezrobotny Lucyfer był jedyną ukończoną całością prozatorską Wata, która ukazała się formie publikacji książkowej. Nie dokończył powieści Ucieczka Lota (opublikował tylko dwie jej części), nie powstała zaledwie naszkicowana powieść o Stalinie.

Przekłady na języki obce[edytuj | edytuj kod]

  • Lucifer unemployed, Evanston: Northwestern University Press, 1989, 1990
  • Lucifero disoccupato, Roma: Salerno, 1994
  • L'ebreo errante, Roma: Salerno, 1995

Recenzje i omówienia[edytuj | edytuj kod]

  • Baranowska Małgorzata, Koło historii i inne opowieści, „Nowe Książki” 1993, nr 9, s. 34-35.
  • Bolecki Włodzimierz, Regresywny futurysta, [w:] Aleksander Wat, Bezrobotny Lucyfer i inne opowieści, Warszawa 1993, s. 5-18.
  • Horzyca Wilam, W kraju idej, „”Epoka” 1927, nr 15.
  • Lengren Magda, Smród metafizyczny, „Twórczość” 1993, nr 11, s. 114-115.
  • Pomirowski Leon, “Bezrobotny Lucyfer” Wata, “Wiadomości Literackie” 1927, nr 10.
  • Rettinger Mieczysław, „Przegląd Współczesny” 1927, nr 60, s. 154-156.
  • Weinziecher Michał, Na marginesie książki Aleksandra Wata, „Nasz Przegląd” 1927, nr 37.
  • Greń Zygmunt, Nowości z dwudziestolecia. „Bezrobotny Lucyfer” Wata, „Życie Literackie” 1956, nr 33, s. 5.
  • Nastulanka Krystyna, „Bezrobotny Lucyfer”, czyli przygoda intelektualna lat dwudziestych, „Nowe Książki” 1960, nr 21.
  • Semil Edmund, Bezrobotny Lucyfer XX wieku, „Polityka” 1960, nr 47, s. 7.
  • Maciejewski Janusz, Katastrofizm na wesoło, „Twórczość” 1961, nr 9, s. 122-125.
  • Wróblewska Teresa, Przypominamy dwudziestolecie, „Orka” 1961, nr 16, s. 5, 9.
  • Zaworska Helena, Lucyfer bezrobotny i rozczarowany, „Nowa Kultura” 1961, nr 7, 2.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Tomasz Burek, Aleksander Wat, [w:] Literatura polska w okresie międzywojennym, t. 3, Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1993, s. 79-81, 97.
  • Jerzy Kwiatkowski, Dwudziestolecie międzywojenne, Warszawa: Wydawnictwa Naukowe PWN, 2000, s. 278-279.