Biała Druga

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Biała Druga
wieś
Ilustracja
Kościół drewniany pw. św. Piotra w Okowach
Państwo  Polska
Województwo  łódzkie
Powiat wieluński
Gmina Biała
Liczba ludności  333
Strefa numeracyjna 43
Kod pocztowy 98-350
Tablice rejestracyjne EWI
SIMC 0697171
Położenie na mapie gminy Biała
Mapa lokalizacyjna gminy Biała
Biała Druga
Biała Druga
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Biała Druga
Biała Druga
Położenie na mapie województwa łódzkiego
Mapa lokalizacyjna województwa łódzkiego
Biała Druga
Biała Druga
Położenie na mapie powiatu wieluńskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu wieluńskiego
Biała Druga
Biała Druga
Ziemia51°15′59″N 18°26′21″E/51,266389 18,439167

Biała Drugawieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie wieluńskim, w gminie Biała.

Biała Druga jest siedzibą gminy Biała, używa się też nazwy wspólnej Biała dla miejscowości Biała Druga, Biała Pierwsza, Biała Rządowa. Miejscowość jest siedzibą gminy Biała.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Miejscowość jest oddalona o 4 km od Wielunia w kierunku Wieruszowa, przy drodze krajowej nr 74 z Wielunia do Wrocławia. W okolicy Białej ma przebiega droga ekspresowa nr 8.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa sieradzkiego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Miejscowość historycznie należy do ziemi wieluńskiej. Ma metrykę średniowieczną i istnieje co najmniej od XIII wieku. Wymieniona została w 1268 oraz 1277 w dwóch dokumentach zapisanych w języku łacińskim jako Bala, Byala[1][2].

Wieś wspomniały historyczne dokumenty prawne, własnościowe i podatkowe. Odnotowana w dokumencie z 1277 kiedy książę gnieźnieńsko-kaliski Bolesław Pobożny zwrócił klasztorowi w Ołoboku Mieleszyn zamieniony na Białą na czas budowy Bolesławca rozpoczętej w 1268. W 1303 kasztelan kaliski Ubysław nadał temu klasztorowi dwie wsie Białą oraz Radostów. W 1430 oraz 1496 wymieniony został miejscowy sołtys. Dokument z 1496 wymienia również części miejscowości - pole „Slothnycza” oraz rów o nazwie Kośmider[1][3].

Dawne stosunki własnościowe odzwierciedla do dziś utrzymany podział na części noszące odmienne nazwy(Biała Pierwsza, Biała Druga, Biała Kopiec, Biała Rządowa, Biała Parcela, Klapka). Od XVII w. Biała była własnością królewską. Pod koniec tego wieku miejscowy wikariusz Wolski uposażył miejscowy kościół alterią. W 1793 dziedzic wsi Franciszek Psarski ufundował nowy kościół[3].

Miejscowość jako Biała, wieś i folwark leżące w powiecie wieluńskim, gmina Naramnice (pisownia oryg.), w parafii Biała, wymienia XIX wieczny Słownik geograficzny Królestwa Polskiego. Odnotowuje on podział miejscowości na trzy części, w tym jedną należącą do rządu Królestwa Polskiego, oraz drugą, szlachecką będącą własnością dwóch rodów Psarskich i Zarembów. W miejscowości znajdował się również parafialny, drewniany kościół oraz szkoła początkowa. W 1827 we wsi było 99 domów zamieszkanych przez 781 mieszkańców. W 1880 liczba domów wzrosła do 127[4].

Po upadku powstania listopadowego rząd carski za zasługi w jego tłumieniu obdarował częścią wsi gen. Hajdena. Po oddzieleniu gruntów folwarcznych od włościańskich powstała Biała Rządowa. W 1920 r. rząd polski przejął majątek i rozparcelował go. Odtąd tę część wsi nazwano Białą-Parcelą. Przez środkową część gminy w latach 1924–1926 przeprowadzono linię kolejową Herby Nowe – Wieluń Dąbrowa – Kępno. W Białej znajdował się przystanek kolejowy, na którym zatrzymywały się pociągi osobowe.

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

W powiecie wieluńskim w Gminie Biała występują następujące miejscowości mające w nazwie Biała. Stan prawny potwierdza „Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części”[5]

Biała Druga wieś 0697171
Biała Druga-Kolonia część wsi Biała Druga 0697188
Biała Pierwsza wieś 0697283
Biała Rządowa wieś 0697308
Biała-Kopiec wieś 0697219
Biała-Parcela wieś 0697248
Biała-Parcela Druga wieś 0697254
Biała-Parcela Trzecia wieś 0697260

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Rosin 1963 ↓.
  2. Biała, [w:] Słownik historyczno-geograficzny ziem polskich w średniowieczu [online], Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk, 2010–2014.
  3. a b Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich t. XV, cz.1, hasło „Biała (9)”. nakł. Filipa Sulimierskiego i Władysława Walewskiego, 1900. s. 120. [dostęp 2020-01-20].
  4. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich t. I, hasło „Biała (5)”. nakł. Filipa Sulimierskiego i Władysława Walewskiego, 1880. s. 170. [dostęp 2020-01-20].
  5. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części. „Dziennik Ustaw”. Nr 29, poz. 200, s. 1867, 2013-02-15. Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. [dostęp 2014-03-08]. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]