Białka (województwo małopolskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zobacz też: Białka w innych znaczeniach tej nazwy.
Białka
Kościół w Białce
Kościół w Białce
Państwo  Polska
Województwo małopolskie
Powiat suski
Gmina Maków Podhalański
Wysokość 410 m n.p.m.
Liczba ludności (2012) 2600
Strefa numeracyjna 33
Kod pocztowy 34-220[1]
Tablice rejestracyjne KSU
SIMC 0059967
Położenie na mapie gminy Maków Podhalański
Mapa lokalizacyjna gminy Maków Podhalański
Białka
Białka
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Białka
Białka
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Białka
Białka
Położenie na mapie powiatu suskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu suskiego
Białka
Białka
Ziemia49°41′30″N 19°40′10″E/49,691667 19,669444
Położenie w gminie Maków Podhalański – Białka (2.)

Białkawieś w południowej Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie suskim, w gminie Maków Podhalański. Zamieszkuje ją 2600 osób. Obejmuje powierzchnię 12,06 km²[2].

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bielskiego.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Białka położona jest w dolinie Skawicy u jej ujścia do Skawy, na granicy Beskidu Żywieckiego i Makowskiego, na wysokości ok. 410 m n.p.m. Położona jest przy drodze krajowej nr 28 i odchodzącej od niej drogi wojewódzkiej nr 957 do Zawoi i Jabłonki. Od północy graniczy z Makowem Podhalańskim, od wschodu z – Juszczynem, od południa – ze Skawicą i od północnego zachodu – z Grzechynią.

Wieś jest podzielona pomiędzy dwie parafie: w Białce i w Makowie Podhalańskim.

Integralne części wsi[edytuj | edytuj kod]

Integralne części wsi Białka[3][4]
części wsi Barcikówka, Bartoszówka, Bednarzowa, Biskupowa, Bogaczówka, Borówka, Czajowa, Czarnówka, Dudrakówka, Karelusowa, Koskowa, Kozłowa, Królowa, Lasikowa, Lasowa, Madejowa, Malikowa, Marszałkowa, Maryniaki, Miśkowa, Papieżowa, Pawłówka, Penowa, Radwanówka, Sałapatkowa, Sołtystwo, Surzynówka, U Gronia, Wyrodówka

Historia[edytuj | edytuj kod]

Założona w XV w. jako jedna ze wsi starostwa lanckorońskiego (inne źródła podają rok 1562). Wcześniej występuje pod nazwą Zabielna lub Biała. Po rozbiorach wieś przeszła, podobnie jak okoliczne wsie, na własność rządu austriackiego. W 1839 wystawił je na sprzedaż jako tzw. klucz makowski. Zakupił ją hrabia Saint Genois. W latach 70. XIX wieku zakupli ją Habsburgowie z Żywca.

10 lipca 2005 odbyły się w konsultacje społeczne m.in. w sprawie wydzielenia gminy wiejskiej Białka z gminy miejsko-wiejskiej Maków Podhalański. Żądania podziału gminy wynikały z nieporozumień na temat podziału finansów gminy. W konsultacjach udział wzięło 11,7% uprawnionych do głosowania, z czego 59,7% opowiedziało się za podziałem[5]. Ostatecznie nie doszło do podziału gminy.

W 2013 we wsi oddano do użytku prywatne lądowisko Blachdom Plus Maków Podhalański.

Legenda o jeziorze na Kamiennej Górze[edytuj | edytuj kod]

Kamienna Góra znajduje się po lewej stronie koryta rzeki Skawy, nieopodal miejsca dopływu rzeki Skawicy do niej.

Dawno temu, kiedy przez Kamienną Górę prowadziła droga z Makowa na południe, na Węgry i którą uciekał za granicę jeden z naszych królów, tuż przy tej drodze stała karczma. Była często odwiedzana przez strudzonych i zmęczonych podróżą wędrowców. Pewnego dnia przejeżdżał tamtędy ksiądz z wiatykiem – Komunią św. udzielaną choremu na łożu śmierci. Zwyczaj nakazywał wtedy, aby uklęknąć. W karczmie było wówczas gwarno, goście hulali, śpiewali, tańczyli i nikt z nich, oprócz karczmarza, nie zauważył przejeżdżającego księdza. Tylko właściciel gospody wyszedł, uklęknął na jej progu i jedyny ocalał. Pozostali razem z budynkiem zapadli się pod ziemię, a w miejscu tym wypłynęła woda. Pozostał tylko próg, a na nim pochylony karczmarz. Legenda głosi, że jeszcze dziś nad brzegiem jeziora, wśród szumu drzew i śpiewu ptaków, można usłyszeć gwar i muzykę bawiących się gości.

Nie jednego śmiałka kusiły zatopione skarby. Odbywały się liczne wyprawy w poszukiwaniu cennych przedmiotów. Podobno, jak uderzano długimi gałęziami w tafle jeziora, to odczuwano opór, jakby gałęzie dotykały dachu karczmy. Nieraz topiły się tam zwierzęta, które rzadko można było uratować, gdyż woda z jeziora wciągała w swą otchłań. Jeziorko, okryte tajemniczością, istnieje do dziś.

Kluby[edytuj | edytuj kod]

  • Wiejski Klub Sportowy Tempo Białka
  • Koło Gospodyń

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

  • liczne szlaki turystyczne,
  • przydrożna figura z 1848

Edukacja[edytuj | edytuj kod]

  • Niepubliczne Przedszkole w Białce
  • Szkoła Podstawowa im. Mikołaja Kopernika
  • Gimnazjum im. kard. Stefana Wyszyńskiego

Przemysł[edytuj | edytuj kod]

  • drzewny – liczne zakłady rzemieślnicze,
  • spożywczy – "FABIOS" jedyna w Polsce fabryka produkująca sztuczne osłonki na wędliny, zatrudnia około 500 osób, największa fabryka powiatu suskiego
  • odzieżowy – "Samanta" produkcja bielizny damskiej
  • papierniczy – "KAR-TEK" jedna z czołowych producentów opakowań w południowej Polsce

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych poprzez wyszukiwarkę. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2015-03-26].
  2. Białka, powiat suski, województwo Małopolskie, gmina Maków Podhalański. infopolska.com.pl. [dostęp 2019-02-19].
  3. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  4. TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 18.11.2015].
  5. Wyniki z konsultacji przeprowadzonych w dniu 10 lipca 2005 r w Gminie Maków Podhalański w sprawie podziału Gminy Maków Podhalański. Urząd Gminy Maków Podhalański, 2005. [dostęp 2012-03-27]. [strona archiwalna web.archive.org]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]