Białka (województwo małopolskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zobacz też: Białka w innych znaczeniach tej nazwy.
Białka
wieś
Ilustracja
Kościół w Białce
Państwo  Polska
Województwo  małopolskie
Powiat suski
Gmina Maków Podhalański
Wysokość 410 m n.p.m.
Liczba ludności (2012) 2600
Strefa numeracyjna 33
Kod pocztowy 34-220[1]
Tablice rejestracyjne KSU
SIMC 0059967
Położenie na mapie gminy Maków Podhalański
Mapa konturowa gminy Maków Podhalański, w centrum znajduje się punkt z opisem „Białka”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „Białka”
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa konturowa województwa małopolskiego, po lewej znajduje się punkt z opisem „Białka”
Położenie na mapie powiatu suskiego
Mapa konturowa powiatu suskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Białka”
Ziemia49°41′30″N 19°40′10″E/49,691667 19,669444
Położenie w gminie Maków Podhalański – Białka (2.)

Białkawieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie suskim, w gminie Maków Podhalański[2][3].

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa bielskiego.

Zamieszkuje ją 2600 osób. Obejmuje powierzchnię 12,06 km²[4].

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Białka położona jest w dolinie Skawicy u jej ujścia do Skawy, na granicy Beskidu Żywieckiego i Makowskiego, na wysokości ok. 410 m n.p.m. Położona jest przy drodze krajowej nr 28 i odchodzącej od niej drogi wojewódzkiej nr 957 do Zawoi i Jabłonki. Od północy graniczy z Makowem Podhalańskim, od wschodu z – Juszczynem, od południa – ze Skawicą i od północnego zachodu – z Grzechynią.

Wieś jest podzielona pomiędzy dwie parafie: w Białce i w Makowie Podhalańskim.

Integralne części wsi[edytuj | edytuj kod]

Integralne części wsi Białka[2][3]
części wsi Barcikówka, Bartoszówka, Bednarzowa, Biskupowa, Bogaczówka, Borówka, Czajowa, Czarnówka, Dudrakówka, Karelusowa, Koskowa, Kozłowa, Królowa, Lasikowa, Lasowa, Madejowa, Malikowa, Marszałkowa, Maryniaki, Miśkowa, Papieżowa, Pawłówka, Penowa, Radwanówka, Sałapatkowa, Sołtystwo, Surzynówka, U Gronia, Wyrodówka

Historia[edytuj | edytuj kod]

Założona w XV w. jako jedna ze wsi starostwa lanckorońskiego (inne źródła podają rok 1562). Wcześniej występuje pod nazwą Zabielna lub Biała. Po rozbiorach wieś przeszła, podobnie jak okoliczne wsie, na własność rządu austriackiego. W 1839 wystawił je na sprzedaż jako tzw. klucz makowski. Zakupił ją hrabia Saint Genois. W latach 70. XIX wieku zakupli ją Habsburgowie z Żywca.

10 lipca 2005 odbyły się w konsultacje społeczne m.in. w sprawie wydzielenia gminy wiejskiej Białka z gminy miejsko-wiejskiej Maków Podhalański. Żądania podziału gminy wynikały z nieporozumień na temat podziału finansów gminy. W konsultacjach udział wzięło 11,7% uprawnionych do głosowania, z czego 59,7% opowiedziało się za podziałem[5]. Ostatecznie nie doszło do podziału gminy.

W 2013 we wsi oddano do użytku prywatne lądowisko Blachdom Plus Maków Podhalański.

Legenda o jeziorze na Kamiennej Górze[edytuj | edytuj kod]

Kamienna Góra znajduje się po lewej stronie koryta rzeki Skawy, nieopodal miejsca dopływu rzeki Skawicy do niej.

Dawno temu, kiedy przez Kamienną Górę prowadziła droga z Makowa na południe, na Węgry i którą uciekał za granicę jeden z naszych królów, tuż przy tej drodze stała karczma. Była często odwiedzana przez strudzonych i zmęczonych podróżą wędrowców. Pewnego dnia przejeżdżał tamtędy ksiądz z wiatykiem – Komunią św. udzielaną choremu na łożu śmierci. Zwyczaj nakazywał wtedy, aby uklęknąć. W karczmie było wówczas gwarno, goście hulali, śpiewali, tańczyli i nikt z nich, oprócz karczmarza, nie zauważył przejeżdżającego księdza. Tylko właściciel gospody wyszedł, uklęknął na jej progu i jedyny ocalał. Pozostali razem z budynkiem zapadli się pod ziemię, a w miejscu tym wypłynęła woda. Pozostał tylko próg, a na nim pochylony karczmarz. Legenda głosi, że jeszcze dziś nad brzegiem jeziora, wśród szumu drzew i śpiewu ptaków, można usłyszeć gwar i muzykę bawiących się gości.

Nie jednego śmiałka kusiły zatopione skarby. Odbywały się liczne wyprawy w poszukiwaniu cennych przedmiotów. Podobno, jak uderzano długimi gałęziami w tafle jeziora, to odczuwano opór, jakby gałęzie dotykały dachu karczmy. Nieraz topiły się tam zwierzęta, które rzadko można było uratować, gdyż woda z jeziora wciągała w swą otchłań. Jeziorko, okryte tajemniczością, istnieje do dziś.

Kluby[edytuj | edytuj kod]

  • Wiejski Klub Sportowy Tempo Białka
  • Koło Gospodyń

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

  • liczne szlaki turystyczne,
  • przydrożna figura z 1848

Edukacja[edytuj | edytuj kod]

  • Niepubliczne Przedszkole w Białce
  • Szkoła Podstawowa im. Mikołaja Kopernika
  • Gimnazjum im. kard. Stefana Wyszyńskiego

Przemysł[edytuj | edytuj kod]

  • drzewny – liczne zakłady rzemieślnicze,
  • spożywczy – "FABIOS" jedyna w Polsce fabryka produkująca sztuczne osłonki na wędliny, zatrudnia około 500 osób, największa fabryka powiatu suskiego
  • odzieżowy – "Samanta" produkcja bielizny damskiej
  • papierniczy – "KAR-TEK" jedna z czołowych producentów opakowań w południowej Polsce

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 25 [dostęp 2020-12-23] [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  2. a b Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  3. a b TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 18.11.2015].
  4. Białka, powiat suski, województwo Małopolskie, gmina Maków Podhalański. infopolska.com.pl. [dostęp 2019-02-19].
  5. Wyniki z konsultacji przeprowadzonych w dniu 10 lipca 2005 r w Gminie Maków Podhalański w sprawie podziału Gminy Maków Podhalański. Urząd Gminy Maków Podhalański, 2005. [dostęp 2012-03-27]. [strona archiwalna web.archive.org]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]