Bihale

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Artykuł 50°4′18″N 23°1′37″E
- błąd 39 m
WD 50°5'N, 23°2'E
- błąd 2327 m
Odległość 1453 m
Bihale
wieś
Ilustracja
Bihale – zabytkowa cerkiew z 1821
Państwo  Polska
Województwo  podkarpackie
Powiat lubaczowski
Gmina Wielkie Oczy
Liczba ludności (2011) 299[1][2]
Strefa numeracyjna 16
Kod pocztowy 37-631[3]
Tablice rejestracyjne RLU
SIMC 0613027
Położenie na mapie gminy Wielkie Oczy
Mapa lokalizacyjna gminy Wielkie Oczy
Bihale
Bihale
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Bihale
Bihale
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa lokalizacyjna województwa podkarpackiego
Bihale
Bihale
Położenie na mapie powiatu lubaczowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu lubaczowskiego
Bihale
Bihale
Ziemia50°04′18″N 23°01′37″E/50,071667 23,026944

Bihale (w latach 1977–1981 Zawodzie) – wieś w gminie Wielkie Oczy, powiecie lubaczowskim, w województwie podkarpackim, położona na Płaskowyżu Tarnogrodzkim w dolinie Lubaczówki[4][5].

Na przełomie XVI i XVII wieku Biehale położona była w województwie bełskim[6]. Wieś klucza łukawieckiego biskupów przemyskich[7]. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa przemyskiego.

We wsi znajduje się drewniana cerkiew greckokatolicka z 1821 r., po 1948 r. użytkowana jako kościół parafialny Parafii Opieki Matki Bożej Uzdrowienia Chorych.

Części wsi[edytuj | edytuj kod]

Integralne części wsi Bihale[4][5]
SIMC Nazwa Rodzaj
0613033 Glinki część wsi
0613040 Niwa część wsi
0613056 Sople przysiółek

Kościół[edytuj | edytuj kod]

Cerkiew Greckokatolicka[edytuj | edytuj kod]

Parochia w Bihalach została erygowana przez Jana Płazę, starostę Lubaczowskiego w 1588 roku, który w dokumencie z 22 maja 1588 roku sprzedał popowstwo z półłankiem ziemi, Janowi popowiczowi z Krowicy. Pierwsza cerkiew została zbudowana przez Jaroszyńską (dziedziczkę wsi). Cerkiew ta spłonęła w 1821 roku, i w tym samym roku została zbudowana nowa cerkiew drewniana, przez miejscowego gospodarza Ilko Pochodaja. W 1825 roku zbudowano kopułę, a w 1843 roku dachy wyłożono gontami, w 1872 roku pomalowano polichromie[8]. W 1830 roku parochia była wzmiankowana w Schematyzmie Greckokatolickiej Eparchii Przemyskiej: Bihale Parochia. Eccl. ad Protectionem B.M.V. Patronus Titl. D. Joannes Eques de Potoczki Epp. Prem. Parochus Vacat. In Matre Numerus Animarum Gr. Cath. 427. In Filiali Nowa Grobla cum Czerniawka 205, In Filiali Łukawiec c. Eccl. ad S. Demetrium M. 552. Summa 1184[9]. Parochia istniała do 1945 roku.

Kościół Rzymskokatolicki[edytuj | edytuj kod]

Pozostała cerkiew została w 1948 roku zaadaptowana na kościół filialny Rzymskokatolickiej parafii w Łukawcu. 22 sierpnia 1978 roku została utworzona Samodzielna Expozytura w Zawodziu (Bihale). Parafia Bihale została erygowana 1 marca 1979 roku przez bp Marian Rechowicza (Administratora apostolskiego) w Lubaczowie[10]. Do parafii liczącej 590 wiernych należą: Bihale, Glinka, Hamernia, Niwa, Nowa Grobla, Ruda, Sople.

Proboszczowie parafii Bihale.
1978–1985. ks. Mieczysław Kornaga.
1985–1996. ks. Władysław Gudz.
1996–2005. ks. Piotr Gałczyński.
2005–2008. ks. Jerzy Tworek.
2008–2019. ks. Michał Grela.
2019– nadal ks. Mieczysław Startek.

Oświata[edytuj | edytuj kod]

Początki szkolnictwa w Galicji według Austriackich Szematyzmów Galicji i Lodomerii są datowane na 1869 rok, kiedy to powstała szkoła ludowa filialna w Bihalach, a nauczycielem był Jan Glibowicz [11]. W latach 1870-1872 nie było nauczyciela (posada nieobsadzona), w latach 1873-1874 szkoła w szematyzmach nie jest wymieniana. Ponownie w latach 1875-1880 była posada nieobsadzona. W latach 1870-1892 szkoła w Bihalach była filialna, a od 1893 roku już 1-klasowa [12]. W 1910 roku szkoła posiadała drugiego nauczyciela-pomocnika, którym był Mikołaj Krućka [13].

Kierownicy szkoły w Bihalach
1869: Jan Glibowicz
1870–1872: posada nieobsadzona
1975–1880: posada nieobsadzona[14]
1880–1881: Maria Sohopałka[15]
1881–1883: Jędrzej Buła
1883–1885: Jerzy Szumski
1885–1886: Antoni Maksymowski
1886–1887: Stefan Kmiecik
1887–1891: Leontyna Lityńska[16]
1891–1892: Maria Starzewska
1892–1897: Marian Kwiatkowski
1898–1901: Jan Tabaczek
1901–1903: Paulina Lisikiewicz
1903–1905: Mikołaj Stroński [17]
1905–1906: Maria Feszczyszyn
1906–1914: Emil Skiba

Zobacz[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Portal polskawliczbach.pl
  2. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.. [dostęp 2018-03-26].
  3. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych poprzez wyszukiwarkę. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2015-03-26].
  4. a b Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  5. a b GUS. Wyszukiwarka TERYT
  6. Atlas historyczny Rzeczypospolitej Polskiej wydany z zasiłkiem Akademii Umiejętności w Krakowie , [T. 1] , Epoka przełomu z wieku XVI-ego na XVII-sty. Dział II-gi. "Ziemie Ruskie" Rzeczypospolitej , Dział opracowany przez Aleksandra Jabłonowskiego [...], k. 2.
  7. Maciej Dalecki: Akta dóbr biskupów przemyskich obrządku łacińskiego 1652–1883. Inwentarz archiwalny zespołu, w: Rocznik Historyczno-Archiwalny. T. XI, Przemyśl 1996, s. 102.
  8. Historia Parafii Bihale
  9. "Schematismus Universi Venerabilis Cleri Dioeceseos Graeco Catholicae Premisliensis pro Anno Domini MDCCCXXX" strona 76
  10. Parafia Bihale na stronie Diecezji
  11. "Galizisches Provinzial-Handbuch fűr das Jahr. 1869/Volksschulen/Trivialschulen
  12. "Szematyzm Królestwa Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim na 1893"/Szkoły Ludowe/powiat Lubaczowski
  13. "Szematyzm...na rok 1910"
  14. "Szematyzm...na rok 1875"
  15. "Szematyzm...na rok 1881"
  16. "Szematyzm...na rok 1888"
  17. "Szematyzm...na rok 1905"

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]