Bikiniarze

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zobacz też: Bikiniarze (film).
Charakterystyczny ubiór bikiniarzy – kadr z filmu Bikiniarze.

Bikiniarzesubkultura młodzieżowa funkcjonująca w Polsce do końca lat 50. XX w.[1]

Etymologia nazwy[edytuj | edytuj kod]

Słowo to określa polski odpowiednik amerykańskiego bitnika, charakteryzujący człowieka niestosującego się do narzucanych norm, buntującego się wobec rzeczywistości. Określenie „bikiniarz” pochodzi od słowa „bikiniarstwo” , po raz pierwszy odnotowanego w Słowniku języka polskiego z 1956 r. pod redakcją Witolda Doroszewskiego. Etymologia nazwy wskazuje na bliski związek z atolem Bikini, od którego wziął nazwę także skąpy kobiecy strój kąpielowy. Jak pisze Leopold Tyrmand w Dzienniku 1954 „bikiniarz” pochodził od krawatów, na których wyobrażony był wybuch bomby atomowej na atolu Bikini w 1946 roku.

Słowniki z przełomu lat 50. i 60. podawały następującą definicję bikiniarstwa:

  • młody człowiek ubierający się ekstrawagancko, w sposób przesadnie modny,

wiążąc ją na przemian ze słowem:

  • bikini w znaczeniu egzotyki zbliżonej do cytowanego atolu,
  • lub bikini w znaczeniu stroju kąpielowego.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Bikiniarze wywodzili się ze środowiska przedwojennych fascynatów kultury jazzowej. Byli częścią ogólnoświatowego ruchu młodzieżowego powstałego na bazie ulicznej subkultury Amerykanów meksykańskiego pochodzenia i czarnego Harlemu tzw. zoot suits. W Wielkiej Brytanii ruch ten nosił nazwę teddy boys, we Francji i Belgiizazous(fr.), w Rumuniimalagambiści, w ZSRRstiliagi[2], Czechosłowacjipotápka(cz.). W różnych częściach Polski również bikiniarzy nazywano wieloma określeniami na przykład w Poznaniueki, w Krakowiedżollerzy.

Cechą odróżniającą ich od reszty społeczeństwa było ekstatyczne umiłowanie muzyki jazzowej i kultury amerykańskiej[3]. Przejawiało się to w charakterystycznym ubiorze: szerokiej marynarce „na kilowatach”, wąskich spodniach, butach „na słoninie” – gumowej grubej podeszwie, fryzurze tzw. plerezie (nazywanej w gwarze warszawskiej „mandoliną”), piratkach – jaskrawokolorowych skarpetkach i kolorowym krawacie, na którym najczęściej widniały gołe girlsy (według propagandy – uosobienie zbrodniczego ustroju kapitalistycznego, w którym nie panowały żadne zasady). Szczególnie upodobaną barwą był kolor czerwony. Władze PRL aktywnie zwalczały ten ruch młodzieżowy, uważając go za przejaw kosmopolitycznych ciągotek i miłości do USA[3]. Główną różnicą w stosunku do beatników było nastawienie na konsumpcjonizm[potrzebny przypis].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Pęczak 1992 ↓, s. 12.
  2. stiliagi – Słownik SJP, sjp.pl [dostęp 2021-01-04].
  3. a b Pęczak 1992 ↓, s. 13.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]