Bitwa żorska (1945)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Bitwa żorska
II wojna światowa, front wschodni
Czas 27 stycznia24 marca 1945
Miejsce Żory
Terytorium III Rzesza, Polska
Przyczyna ofensywa radziecka 1945 roku
Wynik zwycięstwo ZSRR i Czechosłowacji
Strony konfliktu
 III Rzesza
 Węgry
 ZSRR
 Czechosłowacja
Dowódcy
III Rzesza Matthias Kleinheisterkamp Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Kirył Moskalenko
Siły
LIX Korpus Armijny
XI Korpus SS
V Korpus Armijny
w sumie: 44 050 żołnierzy, 85 czołgów, 97 dział pancernych
38. Armia
95. Korpus Strzelecki
126. Lekki Korpus Piechoty Górskiej
15. Brygada Inżynieryjno-Saperska
5. Korpus Zmechanizowany Gwardii
1. Czechosłowacka Samodzielna Brygada Pancerna
w sumie: 111 czołgów; 38 dział pancernych
Straty
nieznane 256 zabitych
brak współrzędnych

Bitwa żorska – bitwa stoczona w dniach 27 stycznia – 24 marca 1945 roku na Górnym Śląsku na terytorium Żor oraz miejscowości sąsiednich, pomiędzy radziecką 38. Armią pod dowództwem gen. Kiryła Moskalenki wspomaganą przez 1. Czechosłowacką Samodzielną Brygadę Pancerną pod dowództwem ppłk Vladimira Janko a LIX Korpusem Armijnym Wehrmachtu, XI Korpusem Waffen-SS wspomaganymi przez węgierski V Korpus Armijny.

Geneza[edytuj | edytuj kod]

Przyczyną rozpoczęcia bitwy było rozbicie wojsk niemieckich, które taktycznie zostały wycofane z Katowic i Chorzowa w kierunku Żor, w celu przegrupowania się i wycofania się dalej do Ostrawy[1].

Kalendarium[edytuj | edytuj kod]

  • 27 stycznia 1945 roku wojska niemieckie zostały wyparte przez wojska 1. Frontu Ukraińskiego z Katowic i Chorzowa w kierunku Żor. Oddziały Wehrmachtu oraz Waffen-SS zajęły pozycje obronne na linii Żory–Pawłowice.
  • 30 stycznia 1945 roku – pierwszy radziecki ostrzał artyleryjski miasta,
  • 2 lutego 1945 roku – radzieckie przygotowanie artyleryjskie i bombowe,
  • 5–6 lutego 1945 roku – ewakuacja niemieckich mieszkańców Żor przez Borynię, Ostrawę, Linz do Braunau am Inn,
  • 10 marca 1945 roku – radzieckie przygotowanie artyleryjskie i bombowe,
  • 17 marca 1945 roku – 38. Armia pod dowództwem gen. Kiryła Moskalenki otrzymała definitywny rozkaz zdobycia Żor, Wodzisławia Śląskiego oraz Opawy natomiast siły pomocnicze tej armii otrzymały rozkaz zdobycia Jastrzębia i Moszczenicy, z kolei 60. Armia gen. Pawła Kuroczkina otrzymała rozkaz zdobycia Raciborza.
  • W dniu 24 marca 1945 roku, po uprzednim przygotowaniu lotniczo-artyleryjskim, zmasowane natarcie radzieckiej 38. Armii wspomożone odwodami 1. Frontu Ukraińskiego, 5. Korpusem Zmechanizowanym Gwardii z 4. Frontu Ukraińskiego oraz 1. Czechosłowacką Samodzielną Brygadą Pancerną pod dowództwem ppłk Vladimira Janko doprowadziło do wyzwolenia miasta spod okupacji niemieckiej. Na skutek walk 80% zabudowy miasta zostało doszczętnie zburzone. Skala zniszczeń wynikała z faktu, iż władze radzieckie podjęły decyzję, aby 1. Front Ukraiński pod dowództwem marszałka Iwana Koniewa wyzwolił uprzemysłowiony obszar Górnego Śląska przy najmniejszych stratach. Ta umiejętna ofensywa wojsk radzieckich polegała na okrążeniu wojsk niemieckich w taki sposób, iż pozostawiono im wąską gardziel, którą mogli się ewakuować w kierunku na Żory. Katowice zostały wyzwolone w dniu 27 stycznia, Chorzów zaś 28 stycznia 1945 roku. Podobne zniszczenia dotknęły sąsiednie miejscowości.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. K. Popiołek: Historia Śląska od pradziejów do 1945 roku. Katowice: 1972, s. 510.


Zobacz też[edytuj | edytuj kod]