Bitwa o Prudnik

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Bitwa o Prudnik
II wojna światowa, front wschodni
Ilustracja
Rynek w Prudniku po zbombardowaniu
Czas 17 marca – maj 1945
Miejsce Prudnik
Terytorium III Rzesza
Przyczyna operacja górnośląska
Wynik Zwycięstwo wojsk radzieckich
Strony konfliktu
 III Rzesza
 Estonia
 ZSRR
Dowódcy
Heinrich Petersen
Franz Augsberger
Joachim Lederer
Iwan Koniew
Dmitrij Leluszenko
brak współrzędnych
Mapa wojsk sowieckich z planami walk o zdobycie poszczególnych miejscowości na Śląsku
Rynek w Prudniku po zbombardowaniu
Rynek w Prudniku po zbombardowaniu
Odbudowa i porządkowanie zniszczeń wojennych w Prudniku

Bitwa o Prudnik – jedno ze starć Armii Czerwonej ze znajdującym się w odwrocie niemieckim Wehrmachtem, prowadzone w ramach operacji górnośląskiej.

Zajęcie Prudnika[edytuj | edytuj kod]

Armia Czerwona ruszyła w stronę Prudnika 17 marca 1945 z Brzegu (przez Korfantów i Białą) i Koźla (przez Głogówek)[1]. Żołnierze radzieccy zaczęli atak od ostrzeliwania miasta ze wsi Niemysłowice. Trafili między innymi w kilka domów na ulicy Kolejowej i Kościół Świętych Apostołów Piotra i Pawła na ulicy Piastowskiej. 19 marca siły niemieckie wycofały się do Lasu Prudnickiego, a Sowieci wkroczyli do miasta. Podczas walk o miasto poległo 673 Rosjan. Na ich cześć wkrótce po wojnie na Placu Wolności wzniesiono Pomnik Wdzięczności[2]. Wskutek wybuchu bomby podczas bitwy zginął SS-Obersturmbannführer Franz Augsberger – dowódca 20 Dywizji Grenadierów SS złożonej z Estończyków, która broniła miasta[3]. W bitwie brało też udział dwóch Włochów – Mario di Luigi i Giuseppe Tolone. Di Luigi walczył po stronie Niemiec[4], a Tolone po stronie ZSRR[5].

Po zajęciu Prudnika[edytuj | edytuj kod]

Po wyjściu Armii Czerwonej z Prudnika do miasta wkroczyło 12 polskich partyzantów, którzy prawdopodobnie byli żołnierzami Armii Krajowej i przez tydzień sprawowali władzę w mieście. Rosjanie wrócili do Prudnika i stoczyli walkę z Polakami, którzy wraz z ich dowódcą ukrywali się w ratuszu. Wszyscy zostali rozstrzelani. 23 kwietnia prudnicki rynek, Plac Farny i Plac Zamkowy zostały zbombardowane przez Wojskowe Siły Powietrzne ZSRR. Nie wiadomo jednak, czy bombardowanie było celowe. Według proboszcza Franza Pietscha było spowodowane wystrzeleniem błędnych znaków świetlnych przez Rosjan[5]. Przy ul. Moniuszki w Prudniku powstał cmentarz dla poległych podczas bitwy żołnierzy Armii Czerwonej. Przy jego zakładaniu pracował m.in. doktor Antoni Błaszczyński, późniejszy burmistrz Prudnika[6].

Niemiecki kontratak[edytuj | edytuj kod]

Po wycofaniu się do Lasu Prudnickiego, wojska niemieckie zaczęły prowadzić ostrzał artyleryjski na Prudnik z rejonu Gór Opawskich. Rosjanie wdarli się w rejon wzgórz: Kobylica, Kraska i Długota, wypierając przy tym Niemców ze wsi Dębowiec. Podczas walk czerwonoarmiści zniszczyli Sanktuarium Matki Bożej Bolesnej z 1743 roku. Rosyjski szpital polowy znajdował się w jednym z bloków przy ulicy Grunwaldzkiej w Prudniku[7]. 21 maja Niemcy przeprowadzili kontratak z rejonu BartultoviceJindřichov, którym wyparli Armię Czerwoną ze wzgórz i Dębowca. Szczególnie ciężkie walki toczyły się na Krasce, gdzie poległo ok. 3000 Niemców i 2000 Rosjan[8]. W walkach o Kraskę brali udział żołnierze z 344 Dywizjonu Dział Szturmowych dowodzonego przez kapitana Joachima Lederera. Kontratak został zatrzymany nad Złotym Potokiem w Moszczance[6].

Siły ZSRR[edytuj | edytuj kod]

Siły niemieckie[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Mapa wojsk sowieckich z planami walk o zdobycie poszczególnych miejscowości na Śląsku.
  2. Rada Ochrony Pomników Walki i Męczeństwa „Przewodnik po upamiętnionych miejscach walk i męczeństwa lata wojny 1939- 1945”, Sport i Turystyka 1988, ​ISBN 83-217-2709-3​, s. 494.
  3. a b c Jacek Cielecki, Tygodnik Prudnicki – Marzec 1945 na ziemi prudnickiej: Estończycy na Śląsku, www.tygodnikprudnicki.pl, 21 marca 2012 [dostęp 2018-10-16] (pol.).
  4. Andrzej Wanderer, Tygodnik Prudnicki – Nie wierzę w tę historię, www.tygodnikprudnicki.pl, 9 kwietnia 2008 [dostęp 2019-04-22].
  5. a b Andrzej Dereń, Tygodnik Prudnicki – Włoch walczył o Prudnik, www.tygodnikprudnicki.pl, 19 marca 2008 [dostęp 2018-08-14] (pol.).
  6. a b Andrzej Wanderer, Tygodnik Prudnicki – Ponure tajemnice okolicy Prudnika, www.tygodnikprudnicki.pl [dostęp 2018-09-22] (pol.).
  7. Andrzej Wanderer, SANKTUARIUM MATKI BOSKIEJ BOLESNEJ, czyli prawda o zburzonym klasztorku, „Tygodnik Prudnicki”, 1 lutego 2006.
  8. Marek Sitko, Góry Opawskie: przewodnik, ISBN 978-83-63603-40-3.