Bitwa pod Arras (1915)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Bitwa pod Arras – bitwa stoczona 9 maja 1915 roku przez polski Legion Bajończyków w natarciu na wzgórze Vimy, położone 10 kilometrów na północ od Arras we Francji przeciwko oddziałom niemieckim, na froncie francusko - niemieckim w I wojnie światowej

W sierpniu 1914 po wybuchu I wojny światowej wielu Polaków zamieszkałych we Francji zgłosiło się do Legii Cudzoziemskiej z zamiarem utworzenia oddziałów polskich. 21 sierpnia 1914 roku władze francuskie zezwoliły na prośbę Komitetu Wolontariuszy Polskich na formowanie dwóch polskich jednostek. Część ochotników skierowano do Bayonny, gdzie stworzono kompanie w sile ok. 180 żołnierzy i rozpoczęli szkolenie (potocznie nazywali ich Bajończykami lub Legionem Bajońskim). Utworzono z nich 2 kompanię 1 Pułku Legii Cudzoziemskiej należącej do 1 Dywizji Piechoty. Oficerami-dowódcami w kompanii byli Francuzi. Niższe funkcje sprawowali Polacy z Legii. Drugą część skierowano do m. Rueil, gdzie utworzyli drugą kompanię (Rueilczycy). 22 października 1914 r. Bajończycy (2 kompania 3 batalionu 2 Pułku Marszowego 1 Pułku Legii Cudzoziemskiej), zostali wysłani na front w Szampanii, gdzie zajęli pozycje na froncie w okolicach Sillery w ramach 1 Dywizji Marokańskiej. W potyczkach przeszli chrzest bojowy i ponieśli pierwsze straty. Do kwietnia 1915 r. zajmowali pozycje nad rzeką Aisne.

Bajończycy na początku maja 1915 roku obsadzili pozycje w rejonie miasta Areny, skąd 9 maja ruszyli do natarcia na wzgórze Vimy w pobliżu Berthouval, położone 10 kilometrów na północ od Arras. W natarciu pododdział polski zdobył cztery pozycje niemieckich okopów. W natarciu ponieśli olbrzymie straty sięgające trzy czwarte stanu osobowego. Przy życiu pozostało ok. 50 żołnierzy. Polegli wszyscy oficerowie, m.in. dowódca kompanii major Osmonde. W wyniku strat pozostałości kompanii zostały wycofane do drugiej linii na zaplecze frontu w rejon Notre Dame de Loretto. Tam 16 czerwca pod Souchez śmierć ponieśli kolejni żołnierze, w wyniku czego kompanie latem 1915 r. rozwiązano. Część żołnierzy kompanii zaciągnęła się do francuskich jednostek, część wyjechała do Rosji, gdzie wcielona została do polskich oddziałów. Zdecydowana większość znalazła się w organizowanej od 1917 r. Armii Polskiej we Francji.

Bohaterstwo żołnierzy Bajończyków dokumentuje sztandar kompanii z 34 śladami po kulach, przechowywany w Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie.

W rejonie Arras w czasie I wojny światowej, od jesieni 1914 do jesieni 1918 r. przechodziło sześć ofensyw: 2 niemieckie (1-13 października 1914 i 7 kwietnia 1918), 4 francusko-angielskie (maj 1915, lipiec 1915, 15 września - 13 października 1915, 9 kwietnia - 20 maja 1915, sierpień 1918 i wrzesień 1918).

Walki pod Arras zostały upamiętnione na Grobie Nieznanego Żołnierza w Warszawie, napisem na jednej z tablic, w okresie II RP i po 1990 „ARRAS 9 V 1915”.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Mieczysław Wrzosek, Polski czyn zbrojny podczas pierwszej wojny światowej 1914-1918, Państwowe Wydawnictwo „Wiedza Powszechna”, Warszawa 1990, ​ISBN 83-214-0724-2
  • Mieczysław Wrzosek, Polskie formacje wojskowe podczas I wojny światowej, Białystok 1977