Bitwa pod Kopyczyńcami

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Bitwa pod Kopyczyńcami
Powstanie Chmielnickiego
Czas 12 maja 1651
Miejsce Kopyczyńce
Terytorium Ukraina
Przyczyna najazd Kozaków na Bracławszczyznę
Wynik wygrana Polaków
Strony konfliktu
I Rzeczpospolita Kozacy
Chanat Krymski
Dowódcy
Marcin Kalinowski Asand Demka
brak współrzędnych
Powstanie Chmielnickiego

Żółte Wody (1648) – Korsuń (1648) – Konstantynów (1648) – Piławce (1648) – Pohost (1648) – Lwów (1648) – Zamość (1648) – Mozyrz I (1649) – Łojów I (1649) – Zahal (1649) – Zbaraż (1649) – Zborów (1649) – Krasne (1651) – Kopyczyńce (1651) – Beresteczko (1651) – Łojów II (1651) – Biała Cerkiew (1651) – Batoh (1652) – Kamieniec Podolski (1652) – Monasterzyska (1653) – Suczawa (1653) – Czarnobyl (1653) – Żwaniec (1653) – Homel (1653) – Mozyrz II (1653)

Bitwa pod Kopyczyńcami - bitwa stoczona 12 maja 1651 między armią polską dowodzoną przez hetmana polnego koronnego Marcina Kalinowskiego a połączonymi siłami kozacko-tatarskimi pod wodzą Asanda Demki w trakcie powstania Chmielnickiego na Ukrainie.

W styczniu 1651 wojska kozackie najechały Bracławszczyznę. Pośpieszyła przeciwko nim armia koronna, na czele której stał hetman Kalinowski. W lutym Polacy rozgromili przeciwnika pod Krasnem i dzięki temu sukcesowi zajęli kilka miejscowości ukraińskich kontrolowanych dotychczas przez powstańców. W początkach marca Kalinowski obległ Winnicę, której bronił pułkownik Iwan Bohun. Bohdan Chmielnicki przygotował jednak silną odsiecz i armia koronna została zmuszona do odwrotu. W wojsku upadła dyscyplina. Zaczął się także głód, gdyż pozostawiono tabory podczas odwrotu. Kalinowski otrzymał rozkaz od króla Jana Kazimierza dołączenia do głównych sił polskich stacjonujących pod Sokalem. Jednak armia kozacko-tatarska pod wodzą pułkownika Asanda Demki dogoniła Polaków i zaatakowała ich na przeprawie pod Kopyczyńcami 12 maja 1651[1].

Kalinowski podzielił swoje siły na trzy części, dwie z nich umieszczając w zasadzce. Bitwa toczyła się ze zmiennym szczęściem, ale dzięki świetnej postawie oddziałów Aleksandra Koniecpolskiego i Marka Sobieskiego zakończyła się całkowitym zwycięstwem armii koronnej[1].

Zginęło kilka tysięcy Kozaków i Tatarów, wśród nich bej perekopski i pułkownik kaniowski Kuczak. Straty wojsk Kalinowskiego również były poważne. 22 maja 1651 siły hetmana połączyły się z wojskami Jana Kazimierza w Sokalu. W sumie straty polskie w całej tej kampanii wyniosły 6 tysięcy ludzi (połowę stanu wojsk). Następnie jednostki Kalinowskiego wzięły udział w zwycięskiej bitwie z armią kozacko-tatarską pod Beresteczkiem. Co ciekawe bitwa pod Kopyczyńcami była, prócz bitwy beresteckiej, jedynym podczas powstania Chmielnickiego zwycięstwem armii koronnej nad połączonymi siłami kozacko-tatarskimi[1].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Władysław Andrzej Serczyk: Na płonącej Ukrainie. Dzieje Kozaczyzny 1648-1651. Warszawa: Książka i Wiedza, 1998, s. 331. ISBN 83-05-12969-1.