Bolesław Kowalski (żeglarz)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy prawnika i żeglarza. Zobacz też: inne osoby o tym imieniu i nazwisku.
Bolesław Kowalski
Bolo
Data i miejsce urodzenia 4 marca 1928
Lublin, II RP
Data i miejsce śmierci 2 września 2015
Warszawa, III RP
Zawód, zajęcie prawnik
publicysta
Narodowość polska
Alma Mater Uniwersytet Wrocławski
Odznaczenia
POL Medal Za Szczególne Zasługi dla Żeglarstwa Polskiego BAR.svg

Bolesław Kazimierz Kowalski ps. Bolo (ur. 4 marca 1928 w Lublinie, zm. 2 września 2015 w Warszawie[1]) – polski prawnik, żeglarz, jachtowy kapitan żeglugi wielkiej, organizator i dowódca naukowo-badawczych żeglarskich wypraw m.in. na SY „Dar Opola" na Morze Czerwone i Morze Śródziemne i na SY Śmiały dookoła Ameryki Południowej, Starszy Koła Seniorów PZŻ, wieloletni Kapitan Mesy Kaprów Polskich (Bractwo Wybrzeża).

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w Lublinie w roku 1928 – jego dzieciństwo przypadło na okres II wojny światowej. Po wojnie studiował prawo na Uniwersytecie Wrocławskim i zaczął uprawiać żeglarstwo (od 1945). Zdobył stopień jachtowego kapitana żeglugi wielkiej (1957), kapitana motorowodnego, sternika lodowego, sędziego klasy państwowej i instruktora żeglarstwa. W roku 1959 zorganizował pierwszą w Polsce żeglarską wyprawę naukowo-badawczą na Morze Czerwone i Morze Śródziemne. W latach 1959–1960 poprowadził rejs na SY „Dar Opola", przebywając 8055 mil morskich. W roku 1961 odbył na jachcie „Sawa" (jacht drewniany typu Conrad II, długość 11,40 m, szerokość 2,68 m, powierzchnia żagli 50 m³, silnik spalinowy o mocy 7 KM[2]) pierwszy w powojennej Polsce samotny rejs morski (SzczecinGdynia)[3].

Kolejna wyprawa żeglarsko-naukowa – rejs SY Śmiały wokół Ameryki Południowej – został zorganizowany przez Bolesława Kowalskiego z inicjatywy i przy pomocy Bronisława Siadka (dziennikarze i pasjonaci żeglarstwa). Kierownictwo naukowe objęli naukowcy z Polskiego Towarzystwa Geograficznego. W rejsie uczestniczył m.in. Krzysztof Baranowski (Trybuna Ludu), który wspominał okoliczności swego przyjęcia do załogi[4]:

Wprosiłem się na rejs próbny jako dziennikarz. Jako kapitan nie mogłem się zabrać, bo kapitanem był niezwykle srogi Bolesław Kowalski, jedna z największych postaci w polskim żeglarstwie.

W czasie tego rejsu zachowanie młodego kandydata na kuka – niezgodne ze zwyczajami na pokładzie – zostało tak ostro potraktowane przez kapitana Kowalskiego, że chłopak z rejsu zrezygnował. Krzysztof Baranowski opowiadał:

…skoro brakuje im kucharza, to, mimo że w życiu nie gotowałem, nie umiem, nie cierpię, mówię: ja wam będę gotował. Załoga podeszła do mojej deklaracji bardzo ostrożnie. Ale proszę państwa, jak się człowiek spręży, to może dokonać cudów.

W czasie właściwego rejsu (lipiec 1965 – październik 1966) przepłynięto przez 3 morza i 2 oceany, w tym przez Kanał Kiloński, Wyspy Kanaryjskie, Cieśninę Magellana, kanały Patagonii, Kanał Panamski i ponownie przez wody Europy. Załoga odwiedziła Argentynę, Chile, Peru, Panamę i Bahamy, realizując programu naukowy. Obejmował on m.in. pobieranie próbek wody w strefie nerytycznej i planktonu morskiego, badania bilansu energii promieniowania słonecznego w różnych strefach klimatycznych, badania z dziedziny hydrologii, glacjologii, medycyny morskiej (m.in. ochładzanie się ciała ludzkiego w różnych warunkach pogodowych)[5].

Podczas pobytu „Śmiałego” w Valparaíso (19 maja 1966) doszło do ważnego spotkania kapitana z przedstawicielami działającego tam „La Hermandad de la Costa” („Bractwa Wybrzeża”). Członkowie załogi zostali uroczyście przyjęci do Bractwa, z numerami 1–6 w powstającym Bractwie Polskim (Mesa Kaprów Polskich)[6]. W kolejnych dziesięcioleciach Polacy byli jedynymi Braćmi za żelazną kurtyną. W czasie drogi powrotnej przez Atlantyk na Śmiałym przeprowadzono demokratyczne wybory – Kapitanem Polskiego „La Hermandad de la Costaza” został Jerzy Knabe (2)[7]. Bolesław Kowalski jest we władzach Mesy Kaprów Polskich przewodniczącym Rady Braci Starszych[8].

W kolejnych latach Bolesław Kowalski kontynuował działalność szkoleniową, organizacyjną i publicystyczną, organizował następne rejsy szkoleniowe i wyprawy, pisał książki, m.in. o kolejnych wyprawach. Od roku 1989 przebudował wyeksploatowany dębowy kuter na własny s/y „Radwan", na którym żeglował, najczęściej po Morzu Śródziemnym (1993–1998).

Publikacje (wybór)[edytuj | edytuj kod]

Bolesław Kowalski jest autorem opracowań szkoleniowych i książek o wyprawach żeglarskich, m.in.:

Jest aktywny w żeglarskich portalach internetowych, m.in. portalu S@il-ho!, prowadzonym przez Jerzego Kulińskiego, który w latach 2004–2005 pisał m.in.[12][13]:

J.kpt.ż.w. (od 1957 r) Bolesław "Bolo" K. Kowalski, postać barwna, legendarny kapitan s/y "Śmiały" w rejsie (1965) dookoła Ameryki Południowej, armator żaglowca „Radwan”, długoletni wódz Mesy Kaprów Polskich (Topór), Starszy Koła Seniorów PZŻ wziął udział w Jubileuszowym Sprawozdawczym sejmiku PZŻ. Jak ten sejmik odebrał przeczytacie po kliknięciu „więcej”.

Jerzy Kuliński, 2004,

Wielki to honor dla mnie, że legendarny, stary, opisywany w „Historii żeglarstwa polskiego” kapitan Bolesław K. „Bolo” Kowalski] wybrał akurat moje okienko do przedstawienia swojej opinii na temat tego co teraz PZŻ wyprawia „na odcinku nowego sposobu patentowania żeglarzy”

Jerzy Kuliński, 2005,

Odznaczenia i wyróżniania[3][edytuj | edytuj kod]

  • 1966 – Zasłużony Działacz Żeglarstwa Polskiego
  • 1969 – Zasłużony Pracownik Morza (srebrna)
  • 1974 – Złota Odznaka 50-lecia Yacht Klubu Polski
  • 1998 – La Hermandad de la Costa de Chile, Kawaler tytułu „Gentil Hombre de Mar”[7]
  • 1999 – Medal „Za szczególne zasługi dla żeglarstwa polskiego”
  • 2001 – Medal Szlachectwa Morza
  • 2002 – Kawaler Kaperskiego Topora Bojowego[7]
  • 2003 – Międzynarodowa Nagroda Conrady – Indywidualności Morskie[14]
  • 2012 – Tablica pamiątkowa w Alei Żeglarzy w Nowym Warpnie

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Jerzy Knabe: Zmarł kpt. Bolesław K. Kowalski. 2015-09-03. [dostęp 2015-09-05].
  2. Opis s/y Sawa (pol.). W: Orzeczenie Izby Morskiej w Szczecinie. Wejście s/y Sawa na mieliznę w rejonie wyspy Saaremaa na Morzu Bałtyckim w dniu 10 września 1976 r [on-line]. www.prim-it.pl, 1977-04-14. [dostęp 2013-02-26].
  3. a b Wojciech Jacobson i Bolesław Kowalski w Alei Żeglarzy w Nowym Warpnie (pol.). W: Sailnews Polska [on-line]. www.portalzeglarski.com, 30.08.12. [dostęp 2013-02-26].
  4. Samotny żeglarz (pol.). W: Wieści Podwarszawskie – wydanie internetowe nr 16 [on-line]. www.wiesci.wolomin.com, 2004-04-16. [dostęp 2016-07-31]. [zarchiwizowane z tego adresu (2004-06-07)].
  5. Jan W. Zamorski: „Z Marią przez życie i oceany”. Opowieści kapitana Ludomira Mączki. Rozdz. V. Toronto: White-Red Anchor Publishing, 2010, s. 71–86. ISBN 0-9731383-0-2.
  6. Bracia (fot.) (pol.). W: Strona internetowa Bractwa Wybrzeża [on-line]. www.hermandaddelacosta.pl. [dostęp 2018-06-16]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  7. a b c Mesa Kaprów Polskich (pol.). W: Strona internetowa Bractwa Wybrzeża [on-line]. www.hermandaddelacosta.pl. [dostęp 2013-02-26].
  8. Władze Centralne Bractwa Wybrzeża (pol.). W: Strona internetowa Bractwa Wybrzeża [on-line]. www.hermandaddelacosta.pl. [dostęp 2013-02-26].
  9. B. Kowalski, T. Szpakowski: Żeglarskie vademecum. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej (na zlec. Ligi Przyjaciół Żołnierza, 1957.
  10. Kowalski, Bolesław Kazimierz: Gdynia : Wydawnictwo Morskie, 1962 (pol.). W: System Biblioteczny Biblioteki Publicznej w Izabelinie [on-line]. Wydawnictwo Morskie, Gdynia, 1962. [dostęp 2013-02-26].
  11. Bolesław K. Kowalski: Wyprawa Śmiały: wspomnienia nad dziennikami jachtu (pol.). W: Sail-ho! Portal Żeglarski [on-line]. Młodzieżowa Agencja Wydawnicza, 1979. [dostęp 2013-02-26].
  12. Bolesław Kowalski (wprow. Jerzy Kuliński): Nasz żeglarski areopag (pol.). www.sail-ho.pl, 2004-04-01. [dostęp 2016-07-31].
  13. Jerzy Kuliński: Kapitan Bolesław Kowalski – Patenty są nieuniknione (pol.). W: Sail-ho! Portal Żeglarski [on-line]. www.sail-ho.pl, 2005-10-06. [dostęp 20163-07-31].
  14. Dotychczasowi laureaci Nagrody Conrada (pol.). W: Strona internetowa Pomorskiego Okręgowego Związku Żeglarskiego [on-line]. www.pozz.org.pl. [dostęp 2017-05-22].