Bolesław Krzyżanowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Bolesław Maria Krzyżanowski
Ilustracja
pułkownik dyplomowany piechoty pułkownik dyplomowany piechoty
Data i miejsce urodzenia 8 września 1897
Jodłowa, Austro-Węgry
Data i miejsce śmierci 5 listopada 1951
Tarnów, Polska
Przebieg służby
Lata służby 1914-1945
Siły zbrojne Orzełek legionowy.svg Legiony Polskie
Wappen Kaisertum Österreich 1815 (Klein).png Armia Austro-Węgier,
Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Jednostki 19 Dywizja Piechoty
24 Dywizja Piechoty
Stanowiska dowódca piechoty dywizyjnej
dowódca dywizji piechoty
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
wojna polsko-ukraińska
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa
kampania wrześniowa
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Niepodległości Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych (1920-1941) Złoty Krzyż Zasługi Krzyż Żelazny (1813) II Klasy
Odznaka Pamiątkowa Generalnego Inspektora Sił Zbrojnych
Grób pułkownika Bolesława Krzyżanowskiego na Starym Cmentarzu w Tarnowie

Bolesław Maria Krzyżanowski[1] (ur. 8 września 1897 w Jodłowej, zm. 5 listopada 1951 w Tarnowie) – pułkownik dyplomowany piechoty Wojska Polskiego.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Bolesław Maria Krzyżanowski urodził się 8 września 1897 roku w Jodłowej, w ówczesnym powiecie pilzneńskim, w rodzinie Jana i Władysławy. W 1914 roku ukończył ośmioklasową szkołę realną w Tarnowie. W 1911 roku, w trakcie nauki, wstąpił do Polskich Drużyn Strzeleckich, a 4 sierpnia 1914 roku do Legionów Polskich. Dowodził plutonem i kompanią w 1 pułku piechoty Legionów, następnie komendant plutonu w Baonie 5 pułku piechoty Legionów. 9 sierpnia 1917 roku, po kryzysie przysięgowym, złożył prośbę o zwolnienie z Legionów Polskich. Wcielony do c. i k. 57 pułku piechoty, walczył na froncie włoskim.

13 listopada 1918 roku przyjęty został do Wojska Polskiego. Dowodził kompanią, a następnie batalionem 5 pułku piechoty Legionów, w obronie Lwowa i na froncie litewsko-białoruskim. W 1919 roku wyjechał do Francji, gdzie od 2 listopada 1919 roku studiował w Specjalnej Szkole Wojskowej w Saint-Cyr. Do Polski wrócił w sierpniu 1920 roku i wziął udział w wojnie z bolszewikami, jako dowódca batalionu w 13 pułku piechoty, a następnie w 36 pułku piechoty Legii Akademickiej.

Po zakończeniu działań wojennych został wykładowcą taktyki w Szkole Podchorążych Piechoty w Warszawie pełniąc tę funkcję do września 1922 roku. 3 maja 1922 roku został zweryfikowany w stopniu majora ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 roku i 248. lokatą w korpusie oficerów piechoty[2]. W latach 1922–1924 był słuchaczem Kursu Normalnego Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie. Z dniem 1 października 1924 roku, po ukończeniu kursu i uzyskaniu dyplomu naukowego oficera Sztabu Generalnego, przydzielony został do Wyższej Szkoły Wojennej na stanowisko asystenta. Następnie został kierownikiem przedmiotu w katedrze taktyki piechoty Wyższej Szkoły Wojennej, funkcję tę pełnił do 1928 roku.

Następnie był kolejno: dowódcą 1 pułku piechoty Legionów w Wilnie[3], I oficerem sztabu inspektora armii generała dywizji Stefana Dąb-Biernackiego w Wilnie[4][5], dowódcą piechoty dywizyjnej 19 Dywizji Piechoty w Wilnie. 11 września 1938 roku został dowódcą 24 Dywizji Piechoty w Jarosławiu.

Jako dowódca 24 Dywizji Piechoty wziął udział w kampanii wrześniowej w składzie Armii „Karpaty”. W dniu 9 września 1939 roku na skutek niepowodzeń w walce i załamania psychicznego przekazał dowodzenie dywizją pułkownikowi dyplomowanemu Bolesławowi Schwarzenbergowi-Czernemu i zgłosił się do dyspozycji dowódcy Armii „Karpaty” generała dywizji Kazimierza Fabrycego. Po agresji ZSRR na Polskę przekroczył 18 września 1939 granicę polsko-rumuńską i został internowany. 8 lutego 1941 roku został przekazany przez władze rumuńskie Niemcom i przebywał kolejno w obozach jenieckich: Oflagu VIIC Laufen i Oflagu VI B Dössel.

W 1946 roku, po uwolnieniu z niewoli, wrócił do Polski i pracował w Muzeum Ziemi Tarnowskiej w Tarnowie. Zmarł 5 listopada 1951 roku w Tarnowie i tam został pochowany.

Awanse[edytuj | edytuj kod]

  • chorąży – 29 września 1914 roku
  • podporucznik – 1 lipca 1915 roku
  • kapitan – 1919 rok
  • major – 1920 roku, zweryfikowany ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 roku
  • podpułkownik – 1 grudnia 1924 roku ze starszeństwem z dniem 15 sierpnia 1924 roku i 65. lokatą w korpusie oficerów zawodowych piechoty
  • pułkownik – 24 grudnia 1929 roku ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1930 roku i 17. lokatą w korpusie oficerów zawodowych piechoty

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Sprostowano imiona pułkownika Krzyżanowskiego z „Bolesław Marian” na „Bolesław Maria”. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 5 z 3 sierpnia 1931 roku, s. 256.
  2. Lista starszeństwa oficerów zawodowych. Załącznik do Dziennika Personalnego Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 13 z 8 czerwca 1922 roku, Zakłady Graficzne Ministerstwa Spraw Wojskowych, Warszawa 1922, s. 31.
  3. Rocznik Oficerski 1928, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Warszawa 1928, s. 17, 165.
  4. Rocznik Oficerski 1932, Biuro Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych, Warszawa 1932, s. 18, 419.
  5. Lista starszeństwa oficerów zawodowych piechoty. 1 lipiec 1933 r. Dodatek bezpłatny dla prenumeratorów „Przeglądu Piechoty”, Warszawa 1933, s. 6.
  6. M.P. z 1931 r. nr 18, poz. 31
  7. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 2 z 19 marca 1931 roku, s. 64.
  8. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 8 z 11 listopada 1931 roku, s. 390.
  9. Odznaczeni Krzyżem Walecznych w zamian za dyplomy „za Waleczność” byłego Frontu Litewsko-Białoruskiego, „Dziennik Personalny MSWojsk.”, z 1922 r. Nr 14, s. 413 [dostęp 2015-08-06].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Dzienniki Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych.
  • Roczniki Oficerskie 1923, 1924, 1928 i 1932.
  • Lista starszeństwa oficerów Legionów Polskich w dniu oddania Legionów Polskich Wojsku Polskiemu (12 kwietnia 1917), Warszawa 1917, s. 13.
  • Tadeusz Jurga: Obrona Polski 1939. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Pax”, 1990, s. 788. ISBN 83-211-1096-7.