Borynia (sołectwo Jastrzębia-Zdroju)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Herb Jastrzębia-Zdroju Borynia
sołectwo Jastrzębia-Zdroju
Ilustracja
Zabytkowy pałac z XVIII w.
Państwo  Polska
Województwo  śląskie
Miasto Jastrzębie-Zdrój
W granicach Jastrzębia-Zdroju 1975
Powierzchnia 8,23 km²
Populacja (2010)
• liczba ludności

1905
Kod pocztowy 44-268
Położenie na mapie Jastrzębia-Zdroju
Mapa lokalizacyjna Jastrzębia-Zdroju
Borynia
Borynia
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Borynia
Borynia
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Borynia
Borynia
Ziemia50°00′18″N 18°38′48″E/50,005137 18,646758
Portal Portal Polska

Borynia (niem. Borin) – sołectwo[1] miasta Jastrzębie-Zdrój, położone w województwie śląskim.

Sołectwo obejmuje obszar o powierzchni 822,92 ha[2].

Wieś Borynia została włączona do miasta Jastrzębie-Zdrój w 1975 roku.

W Boryni znajduje się zabytkowy zespół pałacowy z klasycystycznym pałacem oraz parkiem z XVIII w.

Od nazwy dzielnicy wzięła swoją nazwę Kopalnia Węgla Kamiennego Borynia, znajdująca się w sąsiednim sołectwie Szeroka.

W sołectwie znajdują się także: Zespół Szkół nr 8 im. Ziemi Śląskiej (Szkoła Podstawowa nr 14 oraz Gimnazjum nr 12) oraz rzymskokatolicka parafia pw. Matki Bożej Piekarskiej, obejmująca zasięgiem zarówno Borynię, jak i Skrzeczkowice.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Nazwa sołectwa tłumaczona jest na trzy sposoby: od słowa bór, oznaczającego las, od staropolskiego słowa bor, oznaczającego walkę, lub od imienia Borysław[3].

W księdze łacińskiej Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis (pol. Księga uposażeń biskupstwa wrocławskiego) spisanej za czasów biskupa Henryka z Wierzbna w latach 1295–1305 miejscowość wymieniona jest wśród wsi położonych w pobliżu Żor i Wodzisławia (ville circa Zary et Wladislaviam) w zlatynizownej formie Borina Item in Borina debent esse triginta novem mansi[4]. Co oznacza, że "również Borynia powinna płacić dziesięcinę z 39 łanów")[5]. Drugim dokumentem zaświadczającym o istnieniu wsi jest ten z 20 maja 1354 r. w którym Borynia nazywana jest także Wojciechowem: „Um 20 Mai 1354 gab er seine Zustimmung, als Herzog Nicolaus dem Stefan von Raschütz das herzogliche Recht in Raschütz und Borin, das auch Woitcesdorf heiβ, für 60 Mark verkaufte [...]" (książę Mikołaj zbył 20 maja 1354 roku za 60 marek Stefanowi z Raszczyc prawa książęce do Raszczyc i Boryni nazywanej również Wojciechowem)[5]. Ta niemieckojęzyczna nazwa oznaczające Wieś Wójta, w przyszłości nie powtórzyła się już. Z kolei w dokumencie z 27 czerwca 1427 r. mamy podział na Borynię Górną i Dolną: "Helena und ihre Söhne verliehen zu Pleβ am 27 Juni 1427 dem Johann Raschütz Ober und Nieder Borin ersteres in Land [...]" (Helena i jej synowie nadali Janowi z Raszczyc Górną i Dolną Borynię)[5].

Demografia[edytuj | edytuj kod]

31 grudnia 2010 r. sołectwo miało 1905 mieszkańców[2].

Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

W obrębie sołectwa znajdują się następujące jednostki administracyjne:

Przysiółki[6]
  • Abisynia, założona w latach 30. XX wieku;
  • Gliniok;
  • Kolonia Borynia, założona w kolonizacji fryderycjańskiej pod koniec XVIII wieku jako Rudolfsort, niezależna gmina do 1894[7];
  • Krzyżowice.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Uchwała Nr XLII/1036/2002 Rady Miasta Jastrzębie Zdrój z dnia 25 maja 2002 r. ws. utworzenia jednostek pomocniczych (Dz. Urz. Woj. Śląskiego z 2002 r. Nr 37 poz. 1326)
  2. a b Sołectwo Borynia. Urząd Miasta Jastrzębie-Zdrój. [dostęp 2012-01-07].
  3. Białecka 2001 ↓, s. 5.
  4. H. Markgraf, J. W. Schulte, "Codex Diplomaticus Silesiae T.14 Liber Fundationis Episcopatus Vratislaviensis", Breslau 1889 (Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis online; (zobacz też: Janusz Lubszczyk, Pierwsze pisane wzmianki o ziemi jastrzębskiej, „Biuletyn Galerii Historii Miasta” nr 1 (27) z marca 2013 r., s. 7 (ISSN 2080-3737) oraz Janusz Lubszczyk Borynia-pierwsza-wzmianka)
  5. a b c Janusz Lubszczyk, Pierwsze pisane wzmianki o ziemi jastrzębskiej, „Biuletyn Galerii Historii Miasta” nr 1 (27) z marca 2013 r., s. 7 (ISSN 2080-3737).
  6. Projekt Turysta Ziemi Rybnickiej. [dostęp 2019-05-29].
  7. Białecka 2001 ↓, s. 10-11.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]