Brexit

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wielka Brytania i Unia Europejska

Brexit (ang. Brexit, od British ‘brytyjski’ i exit ‘wyjście’)[1] – potoczna nazwa procesu opuszczania przez Wielką Brytanię struktur Unii Europejskiej, zapoczątkowanego przez referendum w czerwcu 2016 roku[2][3].

W referendum, które nie miało formy wiążącej dla brytyjskiego rządu, głosowało 72,2% uprawnionych[4], spośród których 51,89% opowiedziało się za opuszczeniem Unii Europejskiej przez Wielką Brytanię[5].

24 stycznia 2017 Sąd Najwyższy Zjednoczonego Królestwa wydał wyrok stwierdzający, że proces wystąpienia Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej może być rozpoczęty po uprzedniej zgodzie parlamentu brytyjskiego[6]. Jednocześnie orzekł, że rząd nie ma obowiązku uzyskania zgody Parlamentu Szkockiego, Walijskiego Zgromadzenia Narodowego i Zgromadzenia Irlandii Północnej[7].

7 lutego 2017 Parlament Szkocki podjął uchwałę, w której „wyraził poparcie dla wszystkich posłów brytyjskiego parlamentu, którzy uważają, że złożony przez rząd projekt ustawy o notyfikacji wyjścia z Unii Europejskiej nie powinien być procedowany”[8].

Według Banku Anglii mimo, że Brexit jeszcze nie doszedł do skutku, przeciętne brytyjskie gospodarstwo domowe straciło już na nim ok. 900 funtów[9].

W tzw. „Brexit white paper” z 2018, który jest pierwszym oficjalnym dokumentem określającym relacje po Brexicie[10] proponuje się wspólny rynek handlu towarami ze wspólnotą. Jednocześnie nie wspomniano o handlu usługami, tymczasem zysk i nadwyżka handlowa Wielkiej Brytanii pochodzi z usług. Natomiast w handlu towarami Brytyjczycy bardziej tracą niż zyskują. Z drugiej strony propozycja jak i cały dokument jest oceniany przez ekspertów jako nie do zaakceptowania przez UE. Niektórzy wręcz oceniają, że jest to długofalowa strategia by utrzymać Wielką Brytanię w strukturach wspólnotowych[11][12].

Na wspólnotowym, nieformalnym szczycie w Salzburgu (2018) odrzucono propozycje Brytyjczyków dotyczące Brexitu uznając je za potencjalne zagrożenie dla wspólnego rynku[13].

Wielka Brytania ma opuścić wspólnotę 29 marca 2019 o godzinie 23.00. Prawa do swobodnego przemieszczania się i inne mają obowiązywać co najmniej do 31 grudnia 2020[14].

Rozważano możliwość przedłużenia okresu przejściowego, gdyż jest to jedyna kwestia, co do której obie strony są zgodne. Ewentualne przedłużenie byłoby o 21 miesięcy. Co oznacza, że prawa do swobodnego przemieszczania się i inne obowiązywałyby do września 2022[15].

Według Konfederacji Przemysłu Brytyjskiego (CBI), największej brytyjskiej organizacji pracodawców, w przypadku gdy Wielka Brytania przywróci kontrole graniczne oraz ograniczenia w związku z przepływem pracowników i turystów, brytyjskie firmy są gotowe uruchomić do grudnia 2019 "plany awaryjnego zarządzania". Plany te na wypadek wymienionych skutków tzw. "twardego Brexitu", oraz innych jak np. wprowadzenie ceł i ograniczeń w dostępie do wspólnego rynku, polegają, m.in. na cięciu zatrudnienia i przenoszeniu działalności za granicę[16].

People's Vote March 2018-10-20 - No Tory Brexit.jpg

20 października 2018 w Londynie kolejny raz protestowały , wg różnych źródeł setki tysięcy ludzi, domagających się referendum w sprawie ostatecznych zasad Brexitu[17][18][19].

Według ustaleń z listopada 2018 nawet w przypadku Brexitu "bez ustalenia porozumienia" ("no-deal Brexit") prawo do przemieszczania się turystycznie i biznesowo ma zostać zachowane. Dotyczyć to ma krótkich okresów - maksymalnie 90 dni pobytu przez okres 180 dni. Wspólnota europejska zrezygnowała tym samym z wymagania od Brytyjczyków wizy kosztującej £52, pod warunkiem, że Brytyjczycy podobnie nie będą wymagać jej posiadania. Brytyjczycy wyrazili wolę nie wymagania wizy od obywateli wielu państw, w tym Polski[20]

Formą sprzeciwu wobec Brexitu (nawet w formie zaproponowanej przez premier UK) są także listy otwarte. Przedstawiciele znanych i dochodowych dla Wielkiej Brytanii branż wystosowali je do premier Wlk. Brytanii. W listach z listopada 2018 twierdzą, że Brexit doprowadzi do trudności w zatrudnianiu nowych pracowników, utraty praw konsumentów oraz kulturowego zubożenia. Sygnatariuszami listów są m.in. Peter Molyneux (znany m. in. z gier na Amigę jak Populous, Syndicate), Ian Livingstone (współzałożyciel Games Workshop, firmy znanej m.in. z odpowiednika gry Magii i Miecz - Talisman) oraz 127 firm i ponad 1300 osób[21]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Brexit, n. (ang.). oed.com. [dostęp 2017-02-08].
  2. Cameron: 23 czerwca referendum w sprawie pozostania Wielkiej Brytanii w Unii Europejskiej. tvp.info, 2016-02-20. [dostęp 2016-12-11].
  3. Alex Hunt, Brian Wheeler: Brexit: All you need to know about the UK leaving the EU (ang.). bbc.co.uk. [dostęp 2016-12-11].
  4. Brytyjczycy zdecydowali. Wielka Brytania wychodzi z Unii Europejskiej (pol.). Wprost, 2016-06-24. [dostęp 2016-12-11].
  5. Brytyjczycy zagłosowali w referendum unijnym. onet.pl, 24 czerwca 2016. [dostęp 2016-12-11].
  6. Ta decyzja rozczarowała premier Wlk. Brytanii. Sąd Najwyższy zdecydował w sprawie Brexitu. gazeta.pl, 24 stycznia 2017. [dostęp 2017-01-24].
  7. Brexit: Supreme Court says Parliament must give Article 50 go-ahead. bbc.com, 24 stycznia 2017. [dostęp 2017-01-24].
  8. Parlament Szkocji symbolicznie zagłosował przeciw Brexitowi. wp.pl, 7 lutego 2017. [dostęp 2017-02-08].
  9. GBP: Nadzieja dla funta, którą przekreśla brexit. interia.pl. [dostęp 2018-08-02].
  10. The future relationship between the United Kingdom. gov.uk. [dostęp 2018-08-02].
  11. Brytyjczycy albo nie chcą brexitu, albo strzelają sobie w stopę (pol.). biznes.interia.pl. [dostęp 2018-08-03].
  12. Brexit: White Paper 12 July 2018 and Further Developments (ang.). hjt-training.co.uk. [dostęp 2018-08-03].
  13. „Times”: Doradcy May rozważają przedterminowe wybory (pol.). interia.pl. [dostęp 2018-09-25].
  14. When is Brexit happening and could there be a second referendum (ang.). metro.co.uk. [dostęp 2018-08-05].
  15. Jest jedna kwestia, która może uniemożliwić zawarcie umowy dotyczącej brexitu (pol.). interia.pl. [dostęp 2018-10-21].
  16. CBI: Brytyjskie firmy gotowe ciąć zatrudnienie i przenosić działalność za granicę w związku z brexitem (pol.). interia.pl. [dostęp 2018-10-23].
  17. Evening Standard comment: People’s protest brings a second vote closer (ang.). standard.co.uk. [dostęp 2018-10-23].
  18. Brexit march London: Thousands hit London's streets for People's Vote rally (ang.). standard.co.uk. [dostęp 2018-10-23].
  19. Hundreds of thousands march in London for "people's vote" on Brexit (ang.). cbsnews.com. [dostęp 2018-10-23].
  20. You won’t need a visa for holidays to Europe, EU admits (ang.). metro.co.uk. [dostęp 2018-11-15].
  21. Brytyjska branża gier mówi "STOP Brexit" (pol.). interia.pl. [dostęp 2018-12-01].