Bronisław Banasik

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Bronisław Banasik
Stefan, Zrąb
pułkownik NZW pułkownik NZW
Data i miejsce urodzenia 8 września 1894
Będzin
Data i miejsce śmierci 29 marca 1978
Warszawa
Przebieg służby
Siły zbrojne Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Narodowa Organizacja Wojskowa
Narodowe Zjednoczenie Wojskowe
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
II wojna światowa
kampania wrześniowa
powstanie warszawskie
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Walecznych (1920-1941)

Bronisław Banasik, ps. „Stefan”, „Zrąb” (ur. 8 września 1894 w Będzinie, zm. 29 marca 1978 w Warszawie) – major Wojska Polskiego[1], w latach 1946–1948 komendant główny Narodowego Zjednoczenia Wojskowego w stopniu pułkownika, ofiara represji stalinowskich.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Syn Mikołaja i Agnieszki z domu Maślaczyńskiej[2]. Uzyskał średnie wykształcenie. W 1915 został powołany do armii rosyjskiej, w szeregach której wziął udział w I wojnie światowej. W 1916 awansowany do stopnia podporucznika[3].

W 1918 wstąpił do Wojska Polskiego. Uczestniczył w wojnie polsko-bolszewickiej. W 1921 został zweryfikowany w stopniu porucznika ze starszeństwem z 1 czerwca 1919 w korpusie oficerów piechoty. Na stopień kapitana został mianowany ze starszeństwem z 19 marca 1938 i 54. lokatą w korpusie oficerów administracji, grupa administracyjna[4]. W 1939 pełnił służbę w Pułku Radiotelegraficznym w Warszawie na stanowisku oficera administracyjno-materiałowego.

W trakcie kampanii wrześniowej służył w macierzystym pułku. Po rozbiciu jednostki w walkach pod Janowem Lubelskim nie poszedł do niewoli, lecz przedostał się do Warszawy. 1 listopada 1939 wstąpił do Narodowej Organizacji Wojskowej, pod pseudonimem „Stefan” obejmując w Komendzie Głównej tej organizacji funkcje: szefa wydziału uzbrojenia i następnie zastępcy szefa wydziału organizacyjnego, pełniąc je do lipca 1942. Po rozłamie w SN i NOW na tle scalenia z AK, objął stanowisko szefa wydziału organizacyjnego KG NOW-AK. W szeregach AK (przybierając w tej organizacji pseudonim „Zrąb”) awansowany został do stopnia majora ze starszeństwem od 1 września 1942[3]. Wziął udział w powstaniu warszawskim. Po jego upadku dostał się do niewoli niemieckiej, przebywał w oflagu w Murnau.

Po powrocie do kraju w październiku 1945 nawiązał kontakt z Narodowym Zjednoczeniem Wojskowym. W organizacji tej został zweryfikowany w stopniu podpułkownika. W lutym 1946 przyjął propozycję objęcia stanowiska komendanta głównego tej organizacji, przyjmując także awans do stopnia pułkownika[3]. Na swego adiutanta wyznaczył por. Adama Kotowskiego ps. „Adam”. Jednocześnie pracował na stanowisku kierownika wydziału transportowego w Państwowych Zakładach Wydawnictw Szkolnych. Został aresztowany przez funkcjonariuszy MBP w Warszawie 14 stycznia 1948. W śledztwie był bardzo brutalnie traktowany. Wojskowy Sąd Rejonowy w Warszawie skazał go 13 listopada 1948 trzykrotnie na karę śmierci i karę 15 lat więzienia, wymierzając karę śmierci jako karę łączną. Rozprawie przewodniczył sędzia kpt. Zbigniew Furtak. Postanowieniem Najwyższego Sądu Wojskowego z 14 stycznia 1949 wyrok złagodzono do kary dożywotniego więzienia. W 1957 został zwolniony na mocy amnestii.

Zamieszkał wraz z żoną w Przemkowie, na skutek zakazu powrotu do Warszawy. Pracował tam jako kierownik kina. W 1967 skierował pismo do Rady Państwa, prosząc o wyrażenie zgody na powrót do Warszawy. Postanowieniem Sądu Wojewódzkiego dla m.st. Warszawy z 13 czerwca 1969 zarządzono w stosunku do niego zatarcie kary[3]. Do Warszawy powrócił na początku lat 70. Pochowany jest na Cmentarzu Bródnowskim (alejka 43A).

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Banasik Bronisław, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2012-08-01].
  2. Powstańcze Biogramy - Bronisław Banasik, www.1944.pl [dostęp 2019-12-21] (ang.).
  3. a b c d Banasik Bronisław ps. „Stefan”, „Zrąb” - NSZ - Narodowe Siły Zbrojne, www.nsz.com.pl [dostęp 2019-12-21].
  4. Rybka i Stepan 2003 ↓, s. 443.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Awanse oficerskie w Wojsku Polskim 1935-1939. Kraków: Fundacja Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległościowego, 2003. ISBN 83-7188-691-8.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]