Bronisław Chajęcki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Bronisław Chajęcki
pułkownik AK pułkownik AK
Data i miejsce urodzenia 15 grudnia 1902
Warszawa
Data i miejsce śmierci 5 lub 20 stycznia 1953
Warszawa
Przebieg służby
Lata służby od 1920
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Walecznych (od 1941, trzykrotnie)

Bronisław Chajęcki ps. „Boryna”, „Maciej Boryna” (ur. 15 grudnia 1902 w Warszawie, zm. 5 lub 20 stycznia 1953 w więzieniu mokotowskim) – pedagog, działacz harcerski (harcmistrz), podporucznik rezerwy Wojska Polskiego, członek organizacji konspiracyjnych Warszawianka, Unia, pułkownik Armii Krajowej, kapitan Wojska Polskiego.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Dzieciństwo i młodość[edytuj | edytuj kod]

Był synem Kacpra Chajęckiego i Tekli z domu Piątek. Uczęszczał do Gimnazjum św. Kazimierza w Warszawie. Naukę przerwał w lipcu 1920, kiedy wstąpił na ochotnika do wojska, aby wziąć udział w walkach z bolszewikami. Służył w batalionie harcerskim w Pucku. Po zakończeniu działań wojennych powrócił do Gimnazjum, a następnie podjął naukę w warszawskim Seminarium Nauczycielskim im. Stanisława Konarskiego. Jednocześnie od 1917 działał w harcerstwie; m.in. był komendantem hufca pruszkowskiego i błońskiego ZHP[1]. Służbę wojskową odbył w Szkole Podchorążych Rezerwy Piechoty w Komorowie. Po jej ukończeniu zaczął pracować jako nauczyciel w szkołach w Otwocku i Grodzisku Mazowieckim. Następnie objął funkcję kierownika ośrodka zdrowia i opieki społecznej na Pradze w Warszawie, a od 1936 został delegatem prezydenta Warszawy na Pragę.

II wojna światowa[edytuj | edytuj kod]

Podczas obrony Warszawy przed wojskami niemieckimi we wrześniu 1939 prezydent Stefan Starzyński 11 września postawił go na czele Komisariatu Cywilnego Obrony Pragi jako swojego zastępcę; kierował też ze strony władz cywilnych obroną przeciwlotniczą stolicy. W czasie okupacji niemieckiej od 30 września 1939 do wybuchu 1 sierpnia 1944 powstania warszawskiego sprawował funkcję kierownika Miejskiego Biura Dzielnicowego Warszawa Praga. Jednocześnie już od października 1939 zaangażował się w działalność konspiracyjną. Był współorganizatorem organizacji podziemnej Warszawianka, z którą przeszedł do organizacji Unia. Został w niej komendantem wojskowym na Pragę. W marcu 1942, po scaleniu Unii z Armią Krajową, został oddelegowany na stanowisko komendanta Państwowego Korpusu Bezpieczeństwa na obszar Warszawy, którym kierował pod ps. „Boryna” lub „Maciej Boryna”. Brał udział w powstaniu warszawskim jako dowódca batalionu PKB w stopniu pułkownika [2], a także przy produkcji broni i materiałów wybuchowych. Po kapitulacji powstańców uciekł z transportu jenieckiego i udało mu się dotrzeć do oddziałów partyzanckich Grupy Kampinos AK. W marcu 1945 zgłosił się do Ludowego Wojska Polskiego; został dowódcą kompanii kolejno w 4, 1 i 2 pułkach piechoty. Otrzymał awans do stopnia kapitana. We wrześniu 1946 został zdemobilizowany. Objął funkcję kierownika referatu administracyjnego, a następnie przewodniczącego rady zakładowej w Okręgowym Oddziale Przemysłowo-Rolnym Spółdzielni „Społem”. Później został nauczycielem w Publicznej Szkole Metalowej w Pruszkowie.

Areszt, skazanie, stracenie[edytuj | edytuj kod]

11 listopada 1948 został aresztowany przez UB, i dręczony w podczas śledztwa w szczególny sposób[3]. Wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Warszawie z 30 maja 1952[4] skazany został na karę śmieci. 5 lub 20 stycznia[5] 1953 stracono go w więzieniu mokotowskim. 16 maja 1958 został zrehabilitowany. Symboliczny grób znajduje się na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie w Kwaterze „Na Łączce” oraz na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera 333-5-6)[6]. Od czerwca 2002 Instytut Pamięci Narodowej prowadzi pod sygnaturą S 48/02/Zk śledztwo w jego sprawie. Jego szczątki zostały odnalezione w Kwaterze „Na Łączce” 23 maja 2013, a następni zidentyfikowane dzięki Polskiej Bazie Genetycznej Ofiar Totalitaryzmów. 9 czerwca 2016 roku w Pałacu Prezydenckim wręczono notę identyfikacyjną jego wnuczce.

Odznaczenia, miejsca pamięci[edytuj | edytuj kod]

Był odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Wojennego Virtuti Militari i trzykrotnie Krzyżem Walecznych. Mieszkał w Pruszkowie przy ul. Niecałej róg Wojciecha Drzymały, gdzie znajduje się tablica pamiątkowa[7].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Historia Hufca Pruszków.
  2. Mirosław Wawrzyński. Człowiek, obywatel, patriota – Bronisław Chajęcki (1902-1953). „Niepodległość i Pamięć”, s. 89-129, 2007 (pol.). 
  3. IPN, zob niżej.
  4. Informacja o działalności Instytutu Pamięci Narodowej.
  5. Rozbieżność pochodzi i różnic w aktach i danych rodziny.
  6. Bronisław Chajęcki. cmentarze.um.warszawa.pl. [dostęp 2019-11-02].
  7. VII Obwód „Obroża” Okręgu Warszawskiego Armii Krajowej.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]