Broszęcin

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Broszęcin
Szkoła Podstawowa w Broszęcinie.
Szkoła Podstawowa w Broszęcinie.
Państwo  Polska
Województwo łódzkie
Powiat pajęczański
Gmina Rząśnia
Sołectwo Broszęcin
Liczba ludności (III 2011) 165[1]
Strefa numeracyjna (+48) 44
Kod pocztowy 98-332
Tablice rejestracyjne EPJ
SIMC 0550960
Położenie na mapie gminy Rząśnia
Mapa lokalizacyjna gminy Rząśnia
Broszęcin
Broszęcin
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Broszęcin
Broszęcin
Położenie na mapie województwa łódzkiego
Mapa lokalizacyjna województwa łódzkiego
Broszęcin
Broszęcin
Położenie na mapie powiatu pajęczańskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu pajęczańskiego
Broszęcin
Broszęcin
Ziemia51°16′37″N 19°05′18″E/51,276944 19,088333

Broszęcinwieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie pajęczańskim, w gminie Rząśnia.
Należy do parafii Rząśnia, kościół filialny pw. św. Brata Alberta Chmielowskiego w Broszęcinie-Kodraniu.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Historia wsi sięga czasów piastowskich. Kasper Niesiecki i Paprocki wymieniają Broszęcin wśród włości, które Bolesław III Krzywousty nadał Wrszowcom – swoim stronnikom, uchodźcom z Czech.

Nazwa Broszęcin pochodzi od starosłowiańskiego imienia Broszęta - założyciela bądź właściciela osady. W materiałach źródłowych spotyka się inne formy zapisu: Brozanczyn (1511), Brzoszewycze (1518), Broschaczyn (1511- 1523), Broszczyn (1520), Brossęczin (1564-1565), Broszęcin (1880)[2].

Konny oddział powstańczy – drzeworyt Charles Maurand
Teodor Cieszkowski (1833-1863)

W 1552 Broszęcin należał do parafii Rząśnia w archidiecezji gnieźnieńskiej. Osada liczyła wówczas trzy 1 – łanowe zagrody kmiece. Wg regestrów podatkowych z tego okresu dobra Broszczyn należały do Zamosczkich i Zaleskich.
We wsi istniał dwór i folwark szlachecki. Mieszkańcy do dziś, część miejscowości nazywają Czworaki – od nazwy zabudowań dworskich. Właścicielami Broszęcina byli m.in. Radoszewscy herbu Oksza i Walewscy herbu Kolumna.

W XIX wieku jak podaje Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich wieś należała do gminy Dzbanki, parafii Rusiec, w powiecie łaskim. W 1827 było w niej 25 domów (zagród) i 125 mieszkańców.

10 kwietnia 1863 doszło w Broszęcinie do potyczki powstańców z wojskami rosyjskimi. 28 osobowy konny oddział pułkownika Teodora Cieszkowskiego, który miał być zalążkiem większej formacji powstańczej, został zaskoczony przez wojska rosyjskie dowodzone przez majora Pisankę, w sile ponad 500 żołnierzy (sotnia kozaków i 2 roty piechoty). Powstańcy podjęli próbę przebicia się. Podczas starcia z Rosjanami kilku z nich zginęło. Ciężko ranny został Cieszkowski a jego oddział poszedł w rozsypkę. Kilku powstańców wraz z rannym dowódcą schroniło się w dworze Kozłowskich w Leśniakach Chabielskich. Tam dopadł ich rosyjski pościg. Leżący w łóżku, ranny Cieszkowski został dobity pchnięciami lanc i strzałami z pistoletu[3]. Kozacy zabili też kilku jego towarzyszy, w tym syna dziedzica – Hipolita Kozłowskiego oraz Tomasza Witkowskiego i Józefa Bykowskiego – studenta Szkoły Głównej. Dwór splądrowano i spalono. W Broszęcinie zginęli studenci Bek i Piotrkowski. W pobliskim Stanisławowie zostali zabici przez kozaków: major Polikarp Krąkowski, Stefan Szymański i Jan Imielski.

Po I wojnie światowej, w czasach II Rzeczypospolitej wieś terytorialnie należała do gminy Dzbanki (od 1930 do gminy Szczerców) w powiecie łaskim, w województwie łódzkim. Podlegała pod sąd pokoju w Widawie i sąd okręgowy w Łodzi. W 1928 wieś i kolonia liczyły 584 mieszkańców. Sklepy spożywcze prowadzili Stępnik Józef, Wlaźlik K. i Zieliński H.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.

Informacje ogólne[edytuj | edytuj kod]

Kapliczka
Broszęcin kapliczka z XIX w
Kapliczka z XIX w

We wsi znajduje się kapliczka oraz krzyż z drugiej połowy XIX wieku.

Na południe od wsi znajduje się zwałowisko zewnętrzne odkrywki Szczerców, część Kopalni Węgla Brunatnego Bełchatów SA. Na północnym stoku zwałowiska wyprofilowane są narciarskie trasy zjazdowe. W przyszłości ma tam powstać ośrodek narciarski[4].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Ludność w miejscowościach statystycznych według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.. W: Narodowy Spis Powszechny 2011 [on-line]. Główny urząd statystyczny. [dostęp 28 września 2015].
  2. Kazimierz Rymut, Nazwy miejscowe Polski, Polska Akademia Nauk Instytut Języka Polskiego, Kraków 1996, tom- I, s.357
  3. Krzysztof Wiśniewski, Teodor Cieszkowski – krótki opis działalności w kaliskiem. Walka i śmierć [w:] Gloria victis 1863 r. Studia i szkice z dziejów Powstania Styczniowego, Naczelna Dyrekcja Archiwów Państwowych Archiwum Państwowe w Piotrkowie Trybunalskim, Warszawa-Piotrków Trybunalski 2013, s.165.
  4. Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego gminy Rząśnia.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom I, strona 382.
  • Bitwy i potyczki 1863-1864, Stanisław Zieliński, Rapperswil 1913, strona 195.
  • Herbarz polski Kaspra Niesieckiego, T. VIII, strona 23.
  • Księgi Metrykalne gminy i parafii Chabielice – 1863 r.
  • Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym, Wielkopolska. Tom II.
  • Księga adresowa Polski (wraz z w. m. Gdańskiem) 1928 r.