Brzozowie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Herb Kudowy-Zdroju Brzozowie
Dzielnica Kudowy-Zdroju
Ilustracja
Kościół śś. Piotra i Pawła w Brzozowiu
Państwo  Polska
Województwo  dolnośląskie
Powiat kłodzki
Miasto Kudowa-Zdrój
W granicach Kudowy-Zdroju 31 grudnia 1961[1] do 31 grudnia 1969[2]
SIMC 0984137
Kod pocztowy 57-350
Tablice rejestracyjne DKL
Położenie na mapie Kudowy-Zdroju
Mapa lokalizacyjna Kudowy-Zdroju
Brzozowie
Brzozowie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Brzozowie
Brzozowie
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Brzozowie
Brzozowie
Położenie na mapie powiatu kłodzkiego
Mapa lokalizacyjna powiatu kłodzkiego
Brzozowie
Brzozowie
Ziemia50°24′44″N 16°13′15″E/50,412167 16,220803
Portal Portal Polska
Zabudowa Brzozowia

Brzozowie (Brzozowice, niem. Brzesowie[3], w latach 1921–1945 Birkhagen; czes. Březová[4]) – dzielnica Kudowy-Zdroju o charakterze wiejskim położona w południowej części miasta.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Brzozowie jest położone w górnej części doliny potoku przy granicy z Czechami, u podnóża wzniesień: Jaźwiec i Brzezie w zachodniej części Wzgórz Lewińskich w Sudetach Środkowych[4]. Stanowi południową część Kudowy-Zdroju. Otoczenie wsi stanowią lasy świerkowe i mieszane oraz łąki i użytki rolne[4].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze wzmianki o Brzozowiu pochodzą z 1400 roku, kiedy to miejscowość wraz ze Słonem należała do czeskiego Náchodu[5]. Od końca XV wieku wieś wchodziła w skład państwa homolskiego[5]. W XVIII wieku po korekcie granic po wojnach śląskich Brzozowie zostało włączone do ziemi kłodzkiej[5]. W XVIII wieku wieś była dużym ośrodkiem płóciennictwa, w roku 1787 w 52 domach funkcjonowały aż 44 warsztaty tkackie[5].

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Według niemieckiego językoznawcy Heinricha Adamy nazwa miejscowości pochodzi od polskiej nazwy – brzozy[6] lub nazwy lasu złożonego z drzew brzozowych – „brzeziny”. W swoim dziele o nazwach miejscowych na Śląsku wydanym w 1888 r. we Wrocławiu wymienia pierwotną nazwę w polskiej formie „Brzosowice” podając jej znaczenie „Birkendorf”, czyli w tłumaczeniu „Brzozowa wieś”[6]. Z powodu trudności w wymowie Niemcy później skrócili i zgermanizowali nazwę na Brzesowie[6] w wyniku czego utraciła ona swoje pierwotne znaczenie. W alfabetycznym spisie miejscowości na terenie Śląska wydanym w 1830 r. we Wrocławiu przez Johanna Knie miejscowość występuje pod nazwą Brzesowie[7].

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są obiekty[8]:

  • barokowy kościół św. Piotra i Pawła z 1730 roku, otoczony murem z dzwonnicą bramną nakrytą cebulastym hełmem[5]. Wewnątrz zachowało się wyposażenie z XVIII wieku: ołtarz główny i boczny, ambona oraz prospekt organowy[5].

Inne zabytki[4]:

Szlaki turystyczne[edytuj | edytuj kod]

Przez Brzozowie przechodzą dwa znakowane szlaki turystyczne:

Przejście graniczne[edytuj | edytuj kod]

Do 2007 roku z Brzozowiu funkcjonowało przejście graniczne z Czechami.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Dz.U. z 1961 r. nr 54, poz. 308
  2. Dz.U. z 1969 r. nr 35, poz. 301
  3. M. Šebela, J. Fišer, České názvy hraničních vrchů, sídel a vodních toků v Kladsku, [w:] Kladský Sborník 5, 2003, s. 371.
  4. a b c d Słownik geografii turystycznej Sudetów. redakcja Marek Staffa. T. 13: Góry Stołowe. Warszawa-Kraków: Wydawnictwo PTTK „KRAJ”, 1992, s. 45,46. ISBN 83-7005-301-7.
  5. a b c d e f Waldemar Brygier, Tomasz Dudziak: Ziemia Kłodzka. Pruszków: Oficyna Wydawnicza „Rewasz”, 2010, s. 303. ISBN 978-83-89188-95-3.
  6. a b c Heinrich Adamy: Die Schlesischen Ortsnamen ihre entstechung und bedeutung. Breslau: Verlag von Priebotsch’s Buchhandlung, 1888, s. 44.
  7. Johann Knie 1830 ↓, s. 74.
  8. Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 72–73. [dostęp 29 sierpnia 2012].
  9. Informacje zawarte na stronie PTTK Strzelin; dostęp: 2017-07-09.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]