Budynek poczty przy ul. Jana III Sobieskiego w Sanoku

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Budynek poczty przy ul. Jana III Sobieskiego w Sanoku
Ilustracja
Budynek poczty (pośrodku)
Państwo  Polska
Miejscowość Sanok
Adres ul. Jana III Sobieskiego 7
(Śródmieście)
Typ budynku gmach
Architekt Wilhelm Szomek
Inwestor Wilhelm Szomek
Ukończenie budowy 1903
Zniszczono 1944
Położenie na mapie Sanoka
Mapa lokalizacyjna Sanoka
Budynek poczty przy ul. Jana III Sobieskiego w Sanoku
Budynek poczty przy ul. Jana III Sobieskiego w Sanoku
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Budynek poczty przy ul. Jana III Sobieskiego w Sanoku
Budynek poczty przy ul. Jana III Sobieskiego w Sanoku
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa lokalizacyjna województwa podkarpackiego
Budynek poczty przy ul. Jana III Sobieskiego w Sanoku
Budynek poczty przy ul. Jana III Sobieskiego w Sanoku
Położenie na mapie powiatu sanockiego
Mapa lokalizacyjna powiatu sanockiego
Budynek poczty przy ul. Jana III Sobieskiego w Sanoku
Budynek poczty przy ul. Jana III Sobieskiego w Sanoku
Ziemia49°33′43,5″N 22°12′14,6″E/49,562083 22,204056

Budynek poczty przy ul. Jana III Sobieskiego w Sanoku – nieistniejący budynek poczty w Sanoku.

Projektantem budynku był Wilhelm Szomek, który wybudował go na własnym areale[1]. Budynek został ukończony w 1903[2]. Znajdował się na rogu ulic ul. Jana III Sobieskiego (od ściany wschodniej) i Sokolej (od ściany południowej)[2]. Od strony południowej położenia istnieje kamienica przy ul. Jana III Sobieskiego 12, a od strony południowej gimnazjum nr 2 im. Królowej Zofii przy ul. Jana III Sobieskiego 5.

W schyłkowym okresie zaboru austriackiego w ramach autonomii galicyjskiej w gmachu funkcjonowała c. k. poczta[3][4][5][6]. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w okresie II Rzeczypospolitej w budynku działał Urząd Pocztowy i Telegraficzny w Sanoku[7][2]. Nad położonym w rogu budynku wejściem był umieszczone godło Polski, herb Sanoka i Herb Galicji i Lodomerii[8]. Pod koniec XX wieku zarządcą poczty w Sanoku był Gustaw Heym[9].

Do końca istnienia II Rzeczypospolitej budynek poczty funkcjonował pod adresem ul. Jana III Sobieskiego 7[10].

Podczas II wojny światowej i trwających walk w Sanoku w ramach frontu wschodniego obecna ulica Jana III Sobieskiego (w okresie okupacji niemieckiej przemianowana na Kasernenstrasse[11]) była terenem zmagań zbrojnych; w budynku gimnazjum bronili się Niemcy, którzy spalili budynek poczty na przełomie lipca[12] i sierpnia 1944[8] (według innej wersji miał zostać trafiony pociskiem artyleryjskim[13]). Gmach uległ zniszczeniu. Po zakończeniu wojny, w 1950 pozostałe po budynku cegły nabyła Maria Wielhorska[12], córka Wilhelma Szomka.

W późniejszym czasie w miejscu istnienia budynku, na rogu ulicy Jana III Sobieskiego i ulicy Andrzeja Frycza Modrzewskiego (wcześniej Sokola), poczty powstała piekarnia, należąca do rodziny Jadczyszyn[14]; znajduje się pod adresem Jana III Sobieskiego 7[15].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Paweł Nestorowicz: Boża rola. Przyczynek do historii cmentarzy sanockich w 110-tą rocznicę konsekracji cmentarza przy ul. Rymanowskiej. Sanok: 2005, s. 48.
  2. a b c Kamienica 2013 ↓, s. 90.
  3. Rozporządzeniem C. K. Ministra Handlu w 1885 urząd pocztowy w Sanoku został zamieniony w rządowe biuro poczt i telegrafów, zob. Kronika. „Echo z nad Sanu”, s. 3, Nr 29 z 15 listopada 1885. 
  4. Maria Łapiszczak: Sanok na dawnej pocztówce. Cz. I. Sanok: Artiv-Druk, 2001, s. 56, 66. ISBN 83-915485-0-3.
  5. Maria Łapiszczak: Sanok na dawnej pocztówce i fotografii. Cz. II. Sanok: 2001, s. 9. ISBN 83-915388-1-8.
  6. Maria Łapiszczak, Borys Łapiszczak: Królewskie Wolne Miasto Sanok i inne miasta galicyjskie w C.K. Austrii na dawnej pocztówce i fotografii. Cz. IV. Sanok: Poligrafia, 2002, s. 128. ISBN 83-915388-2-6.
  7. Edmund Słuszkiewicz: Przewodnik po Sanoku i Ziemi Sanockiej. Sanok: Polskie Towarzystwo Tatrzańskie, 1938, s. 69.
  8. a b Andrzej Romaniak: Sanok. Fotografie archiwalne – Tom I. Sanok: Muzeum Historyczne w Sanoku, 2009, s. 266. ISBN 978-83-60380-26-0.
  9. Sprawozdanie Dyrekcyi Zjednoczonego Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych w Krakowie za rok 1890. Kraków: 1891, s. 45.
  10. Szematyzm podziału administracyjnego Rzeczypospolitej Polskiej wraz ze skorowidzem gmin wiejskich i miejskich oraz oznaczeniem terytorjalnie im właściwych władz i urzędów państwowych. Przemyśl–Warszawa: 1937, s. 143.
  11. Kamienica 2013 ↓, s. 94.
  12. a b Kamienica 2013 ↓, s. 179.
  13. Jan Zacharski. Podróż sentymentalna. „Rocznik Sanocki”. IX, s. 387, 2006. Towarzystwo Przyjaciół Sanoka i Ziemi Sanockiej. ISSN 0557-2096. 
  14. Andrzej Romaniak: Sanok. Fotografie archiwalne – Tom I. Sanok: Muzeum Historyczne w Sanoku, 2009, s. 266–267. ISBN 978-83-60380-26-0.
  15. Zdrowie - Piekarnia Spółki Jadczyszyn. dobrakuchnia.com. [dostęp 2 stycznia 2015].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Stanisław Dobrowolski: Kamienica. Edelheitowie – Trendotowie – Jankowscy w Sanoku. Krosno – Sanok: Ruthenus, 2013. ISBN 978-83-7530-234-9.