Cerkiew św. Jana Miłościwego w Oszczowie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Cerkiew św. Jana Miłościwego
cerkiew cmentarna
Państwo  Polska
Miejscowość Oszczów
Wyznanie prawosławne
Kościół Rosyjski Kościół Prawosławny
Eparchia chełmska
Wezwanie św. Jana Miłościwego
brak współrzędnych

Cerkiew św. Jana Miłościwegounicka, a następnie prawosławna cerkiew w Oszczowie, rozebrana w 1938.

Prawosławna cerkiew w Oszczowie była wzmiankowana w 1472. Po podpisaniu unii brzeskiej przyjęła jej postanowienia razem z całą eparchią chełmską. Najpóźniej w XVIII w. w miejscowości wzniesiono nową unicką świątynię, której patronem został św. Jan Miłościwy[1]. W 1875, wskutek likwidacji unickiej diecezji chełmskiej, budowla została siłowo przekształcona w cerkiew prawosławną[1]. Zdecydowana większość mieszkańców wsi pozostała przy tym wyznaniu także po 1905, gdy car Mikołaj II zezwolił na odstępowanie od prawosławia[2].

Niezależnie od jej istnienia, w latach 1908–1909 w miejscowości powstała cerkiew Kazańskiej Ikony Matki Bożej. Obydwie świątynie funkcjonowały równolegle do bieżeństwa w 1915[1], przy czym starsza pełniła jedynie funkcje kaplicy cmentarnej[3].

Żadna z oszczowskich świątyń nie została ponownie otwarta w niepodległej Polsce, chociaż miejscowa ludność prawosławna ubiegała się o to, a jej starania popierał metropolita warszawski i całej Polski Dionizy[4]. Ostatecznie jedynie cerkiew Kazańskiej Ikony Matki Bożej została otwarta jako siedziba nieetatowej prawosławnej placówki duszpasterskiej[1]. Starsza cerkiew w Oszczowie była udostępniana wiernym okazjonalnie[5].

Miejsce po świątyni, w tle cmentarz prawosławny w Oszczowie

Cerkiew św. Jana Miłościwego została zniszczona w czasie akcji rewindykacyjnej w 1938[1][6]. Krzysztof Grzesiak podaje, że świątynia miała być przekazana Kościołowi katolickiemu i była już wyznaczona data jej ponownego poświęcenia na kościół: 14 lipca 1938. W aktach diecezji lubelskiej brak jednak potwierdzenia, że do takiej uroczystości naprawdę doszło[7]. Cerkiew oszczowską wymieniono w wykazie świątyń rozebranych w 1938, wskazując, że była już w bardzo złym stanie technicznym, co jednak nie musiało być zgodne z prawdą i mogło stanowić jedynie fałszywe uzasadnienie jej zniszczenia[8].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e W. Słobodian, Cerkwy chołmśkoji jeparchii, Lwiw 2005, ss.318–319.
  2. Grzesiak K.: Diecezja lubelska wobec prawosławia w latach 1918–1939. Wydawnictwo Archidiecezjalne GAUDIUM, 2010, s. 43. ISBN 978-83-7548-003-0.
  3. Grzesiak K.: Diecezja lubelska wobec prawosławia w latach 1918–1939. Wydawnictwo Archidiecezjalne GAUDIUM, 2010, s. 118. ISBN 978-83-7548-003-0.
  4. Grzesiak K.: Diecezja lubelska wobec prawosławia w latach 1918–1939. Wydawnictwo Archidiecezjalne GAUDIUM, 2010, s. 58 i 61. ISBN 978-83-7548-003-0.
  5. Grzesiak K.: Diecezja lubelska wobec prawosławia w latach 1918–1939. Wydawnictwo Archidiecezjalne GAUDIUM, 2010, s. 218. ISBN 978-83-7548-003-0.
  6. Grzesiak K.: Diecezja lubelska wobec prawosławia w latach 1918–1939. Wydawnictwo Archidiecezjalne GAUDIUM, 2010, s. 226. ISBN 978-83-7548-003-0.
  7. Grzesiak K.: Diecezja lubelska wobec prawosławia w latach 1918–1939. Wydawnictwo Archidiecezjalne GAUDIUM, 2010, s. 165. ISBN 978-83-7548-003-0.
  8. Grzesiak K.: Diecezja lubelska wobec prawosławia w latach 1918–1939. Wydawnictwo Archidiecezjalne GAUDIUM, 2010, s. 219. ISBN 978-83-7548-003-0.