Cerkiew św. Mikołaja Mokrego w Jarosławiu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Cerkiew św. Mikołaja Mokrego
Церковь Николы Мокрого
Distinctive emblem for cultural property.svg 7610081002
cerkiew parafialna
Ilustracja
Widok ogólny
Państwo  Rosja
Obwód  jarosławski
Miejscowość Coa yaroslavl.svg Jarosław
Wyznanie prawosławne
Kościół Rosyjski Kościół Prawosławny
Eparchia jarosławska
Wezwanie św. Mikołaja Mokrego
Wspomnienie liturgiczne 6/19 grudnia
Położenie na mapie Jarosławia
Mapa lokalizacyjna Jarosławia
Cerkiew św. Mikołaja Mokrego
Cerkiew św. Mikołaja Mokrego
Położenie na mapie Rosji
Mapa lokalizacyjna Rosji
Cerkiew św. Mikołaja Mokrego
Cerkiew św. Mikołaja Mokrego
Położenie na mapie obwodu jarosławskiego
Mapa lokalizacyjna obwodu jarosławskiego
Cerkiew św. Mikołaja Mokrego
Cerkiew św. Mikołaja Mokrego
Ziemia57°37′12,4″N 39°52′14,8″E/57,620111 39,870778

Cerkiew św. Mikołaja Mokrego – XVII-wieczna prawosławna cerkiew w Jarosławiu, nad Kotoroślą, jedna ze świątyń w dekanacie jarosławskim centralnym eparchii jarosławskiej Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Cerkiew została wzniesiona w latach 1665–1672 z fundacji kupców Astafija Łuzina i Andrieja Lemina oraz ludzi posadskich Fiodora Wymorowa i Stiepana Tarabajewa, na miejscu dwóch starszych drewnianych budowli sakralnych. Fundatorzy życzyli sobie, by świątynia połączyła najpiękniejsze elementy dwóch nieco starszych jarosławskich cerkwi – św. Jana Chryzostoma w słobodzie Korowniki oraz św. Eliasza. Okazało się jednak, że realizacja tego zamiaru jest niemożliwa, jako że świątynie te zbyt poważnie się różniły w rozplanowaniu – cerkiew św. Jana Chryzostoma zaprojektowano w oparciu o zasadę symetrii, zupełnie inaczej, niż drugi z wymienionych obiektów sakralnych[2]. Cerkiew św. Mikołaja jest również wyraźnie mniejsza i nie może być przez to tak monumentalna, jak cerkiew w Korownikach[3]. Bezpośrednio po zakończeniu prac budowlanych, w 1673, w cerkwi wykonano freski[2]. Głównym tematem kompozycji na północnej i południowej ścianie cerkwi był żywot św. Mikołaja z Miry, natomiast na ścianie zachodniej umieszczono kompozycję przedstawiającą Sąd Ostateczny[4].

W 1686 do cerkwi św. Mikołaja dobudowano drugą świątynię, w której nabożeństwa odbywały się w miesiącach letnich i jesiennych. Jej patronką została Tichwińska Ikona Matki Bożej[2].

W 1929 obie połączone cerkwie zostały zamknięte i zaadaptowane na magazyn. Rosyjski Kościół Prawosławny odzyskał je w 1992. Świątynie zostały odremontowane i przywrócone do użytku liturgicznego[2].

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Cerkiew nie posiada podkletu, otoczona jest z trzech strony jednokondygnacyjnymi galeriami[2], do których pierwotnie prowadziły trzy ganki[3]. W północno-zachodnim narożniku budowli znajduje się zwieńczona dachem namiotowym dzwonnica[2]. Inspiracją dla jej wyglądu były dzwonnice cerkwi św. Eliasza oraz Narodzenia Pańskiego w Jarosławiu[3]. Świątynia posiada trzy ołtarze, dwa boczne usytuowane są na końcach galerii; są one poświęcone odpowiednio św. Barbarze i św. metropolicie kijowskiemu Aleksemu[2] i również zwieńczone dachami namiotowymi. W ten sposób budowniczowie uzyskali podobny jak w cerkwi Wspomnienia Świętych Drzew Krzyża Pańskiego efekt oflankowania elewacji północnej dwoma tego typu dachami. Zwieńczona jest pięcioma cebulastymi kopułami[3].

Wyróżniającą cechą cerkwi są wykonane w latach 1680–1690 ceramiczne dekoracje na elewacjach budynku, w szczególności zdobione wielokolorowymi ceramicznymi płytkami obramowania okien absyd oraz przedsionka w cerkwi Tichwińskiej Ikony Matki Bożej[2]. Pierwotnie tak zdobiony przedsionek znajdował się również w cerkwi św. Mikołaja Mokrego[4].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Ярославское Центральное благочиние, yareparhia.ru [dostęp 2016-12-14].
  2. a b c d e f g h Ярославль. Церкви Николы Мокрого и Тихвинская, yaroslavlru.ru [dostęp 2016-12-14].
  3. a b c d E. Dobrowolska, B. Gniedowski, Jarosławl, Tutajew, Iskusstwo, Moskwa 1971, ss.135–136.
  4. a b E. Dobrowolska, B. Gniedowski, Jarosławl, Tutajew, Iskusstwo, Moskwa 1971, s.137