Cerkiew Podwyższenia Krzyża Świętego w Andryjankach

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Cerkiew Podwyższenia Krzyża Świętego
Distinctive emblem for cultural property.svg A-392 z dnia 31.01.1994.
cerkiew filialna
Ilustracja
Cerkiew w 2013
Państwo  Polska
Województwo  podlaskie
Miejscowość Andryjanki
Wyznanie prawosławne
Kościół Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny
Diecezja warszawsko-bielska
Wezwanie Podwyższenia Krzyża Świętego
Wspomnienie liturgiczne 14/27 września
Przedmioty szczególnego kultu
Relikwie Świętych Młodzieńców Betlejemskich
Położenie na mapie gminy Boćki
Mapa lokalizacyjna gminy Boćki
Cerkiew Podwyższenia Krzyża Świętego
Cerkiew Podwyższenia Krzyża Świętego
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Cerkiew Podwyższenia Krzyża Świętego
Cerkiew Podwyższenia Krzyża Świętego
Położenie na mapie województwa podlaskiego
Mapa lokalizacyjna województwa podlaskiego
Cerkiew Podwyższenia Krzyża Świętego
Cerkiew Podwyższenia Krzyża Świętego
Położenie na mapie powiatu bielskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu bielskiego
Cerkiew Podwyższenia Krzyża Świętego
Cerkiew Podwyższenia Krzyża Świętego
Ziemia52°36′32,0″N 22°59′49,0″E/52,608889 22,996944

Cerkiew pod wezwaniem Podwyższenia Krzyża Świętegoprawosławna cerkiew filialna w Andryjankach. Należy do parafii Zaśnięcia Matki Bożej w Boćkach, w dekanacie Bielsk Podlaski diecezji warszawsko-bielskiej Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsza cerkiew w Andryjankach wspominana jest w dokumentach pod koniec XVI w. jako siedziba autonomicznej parafii. Dysponowała własnym cmentarzem, liczyła od 550 do 850 wiernych (810 osób na początku XX w.). Świątynia uległa zniszczeniu w pożarze w 1895. Jej odbudowa została ukończona w 1914. Materiały budowlane pochodziły z rozebranego w 1912 klasztoru reformatów w Boćkach[1].

W czasie I wojny światowej większość prawosławnych mieszkańców dzisiejszej gminy Boćki udała się na bieżeństwo. Po ich powrocie parafia w Andryjankach została zlikwidowana, jednak cerkiew przetrwała wojnę i pozostaje czynna do dnia dzisiejszego. 21 października 2006 została ponownie poświęcona po remoncie. W latach 2012–2013 przeprowadzono kolejny remont świątyni. Po ukończeniu rozpisania polichromii na wewnętrznych ścianach, cerkiew została poświęcona (21 maja 2016) przez metropolitę warszawskiego i całej Polski Sawę[2].

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Wejście do cerkwi w Andryjankach prowadzi przez wysunięty przedsionek i drzwi z portalem. Nad przedsionkiem wznosi się dzwonnica z cebulastą kopułą zwieńczoną krzyżem. Na dzwonnicy znajdują się cztery półkoliste okna, po jednym na każdej ścianie. Nawa główna cerkwi ma kształt kwadratu. Poniżej dachu jest obramowana fryzem, okna w tej części budynku również są półkoliste. W centralnym miejscu nawy wznosi się sygnaturka z kopułą o podobnej formie. Wnętrze cerkwi ozdabiają polichromie autorstwa Joanny i Jarosława Jakimczuk, wykonane w latach 2012–2016. W ołtarzu znajdują się relikwie Świętych Młodzieńców Betlejemskich, umieszczone 21 maja 2016 (w dniu konsekracji świątyni)[2].

Bardzo zbliżony pod względem architektonicznym obiekt znajduje się na Litwie i jest nim molenna pw. Trójcy Świętej w Duksztach, z taką różnicą, że cerkiew w Andryjankach została w ostatnich latach znacznie zmodernizowana (m.in poprzez pozłocenie kopuł czy wymianę krzyży ją wieńczących).

Inne[edytuj | edytuj kod]

Cerkiew została wpisana do rejestru zabytków 31 stycznia 1994 pod nr A-392[3].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Kalendarz Prawosławny 2009, Wydanie Warszawskiej Metropolii Prawosławnej, ISSN 1425-2171