Cerkiew Zaśnięcia Matki Boskiej w Baligrodzie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Cerkiew Zaśnięcia Matki Boskiej w Baligrodzie
Distinctive emblem for cultural property.svg nr rej. A-51 z 25.01.1985[1]
Ilustracja
Zabytkowa cerkiew oraz dzwonnica parawanowa w Baligrodzie (2011)
Państwo  Polska
Miejscowość Baligród
Wyznanie Kościół greckokatolicki
Rodzaj Cerkiew
Wezwanie Zaśnięcie Matki Boskiej
Historia
Data budowy 1800, 1829, 1899
Data likwidacji 1947
Data reaktywacji 2003
Dane świątyni
Budulec kamień
Położenie na mapie gminy Baligród
Mapa lokalizacyjna gminy Baligród
Cerkiew Zaśnięcia Matki Boskiej w Baligrodzie
Cerkiew Zaśnięcia Matki Boskiej w Baligrodzie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Cerkiew Zaśnięcia Matki Boskiej w Baligrodzie
Cerkiew Zaśnięcia Matki Boskiej w Baligrodzie
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa lokalizacyjna województwa podkarpackiego
Cerkiew Zaśnięcia Matki Boskiej w Baligrodzie
Cerkiew Zaśnięcia Matki Boskiej w Baligrodzie
Położenie na mapie powiatu leskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu leskiego
Cerkiew Zaśnięcia Matki Boskiej w Baligrodzie
Cerkiew Zaśnięcia Matki Boskiej w Baligrodzie
Ziemia49°20′08,5920″N 22°17′14,1360″E/49,335720 22,287260
Cerkiew Zaśnięcia Matki Boskiej (2008)

Cerkiew Zaśnięcia Matki Boskiej w Baligrodzie – murowana cerkiew greckokatolicka wzniesiona w roku 1829 we wsi Baligród, w miejsce poprzedniej, drewnianej cerkwi, wzmiankowanej już w roku 1761.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Cerkiew została wzniesiona w roku 1829 z fundacji ówczesnego właściciela miejscowości Onufrego Karsznickiego. W roku 1928 została wyremontowana i przebudowana. W trakcie przebudowy zakończoną baniastym hełmem sygnaturkę zastąpiono drewnianą kopułą. W latach 1946–1947 świątynia była przechowalnią sprzętów liturgicznych (ornaty, księgi, krzyże, lichtarze, obrazy, figury), zwiezionych z cerkwi w Roztokach Dolnych, Kiełczawie, Cisowcu, Stężnicy, Jabłonkach, Kołonicach, Huczwicach i Rabem. Większość tych sprzętów i paramentów zrabowali 20 sierpnia 1947 żołnierze Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego, którzy wywieźli je w niewiadome miejsce. Od roku 1949 cerkiew wykorzystywana była jako magazyn. W tym czasie zniszczeniu lub rozkradzeniu uległo całe wyposażenie świątyni. Remont dachu rozpoczął się w roku 1990, jednak szybko został, ze względu na brak funduszy, przerwany. W roku 2001 przegnicie konstrukcji kopuły spowodowało stopniowe zapadanie się jej konstrukcji do wnętrza. W roku 2003 ks. Miron Michajłyszyn, greckokatolicki kapelan Wojska Polskiego, wysunął pomysł urządzenia w baligrodzkiej cerkwi świątyni greckokatolickiego ordynariatu polowego. 15 sierpnia tegoż roku odprawione zostało w cerkwi pierwsze nabożeństwo od czasów wysiedleń. Obecnie waląca się kopuła została zabezpieczona, a cerkiew jest w trakcie remontu.

Architektura i wyposażenie[edytuj | edytuj kod]

Cerkiew w Baligrodzie jest świątynią orientowaną, dwudzielną. Prezbiterium zamknięte półkoliście. Od północy i południa zakrystie. Nawa szersza, na planie prostokąta. Od zachodu przedsionek. Nad prezbiterium dach dwuspadowy, nad nawą ośmioboczna kopuła na bębnie, nad zakrystiami małe kopułki[2].

W świątyni nie zachowały się elementy pierwotnego wyposażenia. W zbiorach Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku znajduje się XVII wieczna ikona Matki Boskiej z Dzieciątkiem.

Wokół cerkwi[edytuj | edytuj kod]

Przy cerkwi stoi murowana, pozbawiona dzwonów, dzwonnica parawanowa.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]