Chata wuja Toma

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Chata wuja Toma
Uncle Tom’s Cabin
Ilustracja
Okładka pierwszego wydania
Autor Harriet Beecher Stowe
Tematyka niewolnictwo w Stanach Zjednoczonych
Typ utworu powieść
Wydanie oryginalne
Miejsce wydania Boston
Język język angielski
Data wydania 20 marca 1852
Wydawca John P. Jewett and Company

Chata wuja Toma (ang. Uncle Tom’s cabin: or, Life among the lowly) − powieść Harriet Beecher Stowe publikowana w odcinkach w latach 1851–1852 w tygodniku "The National Era", wydana w 1852 w Bostonie w wydawnictwie „John P. Jewett and Company”[1].

Powieść porusza temat czarnoskórych niewolników żyjących na południu USA. Impulsem do jej napisania było uchwalenie w 1850 roku przez Kongres Stanów Zjednoczonych ustawy przeciwko ukrywaniu zbiegłych, czarnoskórych niewolników. Książka, ukazująca przemoc i bezwzględność z jaką traktowano Afroamerykanów, stała się ważnym ideowym argumentem liberalnej Północy w walce o zniesienie niewolnictwa.

Wydana była najpierw w periodyku National Era jako Uncle Tom’s Cabin; or Life Among the Lowly w 40 odcinkach, ukazujących się co tydzień (począwszy od 5 czerwca 1851 roku), później w wydaniu książkowym (ukazało się ono 20 marca 1852 roku). Należy do najbardziej znanych dzieł literatury amerykańskiej. W XIX wieku liczbą sprzedanych egzemplarzy ustępowała jedynie Biblii, w ciągu roku od publikacji sprzedano 300 tysięcy egzemplarzy książki w samych tylko Stanach Zjednoczonych.

Została przetłumaczona na wiele języków, w tym na język polski (fragmenty począwszy od 1853 roku). Pierwszy pełny przekład F. Dydackiego ukazał się we Lwowie w 1853 roku; drugi W. Przybylskiego i I. Iwickiego w Wilnie w 1860. Kolejne przekłady wydane zostały w 1865 (Warszawa) i w 1901 roku. Przekład autorstwa Ireny Tuwim i Juliana Stawińskiego ukazał się drukiem w 1954. Na podstawie oryginału, Stanisław Stampf’l napisał adaptację, która ukazała się w 1965.

Powieść była wielokrotnie ekranizowana, m.in. w 1965 (koprodukcja) i 1987 (USA).

Przypisy

  1. The Oxford companion to English literature. Margaret Drabble (red.). Oxford: Oxford University Press, 1994, s. 941–942. ISBN 0-19-866130-4.

Linki zewnętrzne[edytuj]