Christian Boltanski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Christian Boltanski (ur. 6 września 1944 w Paryżu) – francuski artysta intermedialny, malarz, twórca mail artu, filmów i instalacji.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Boltanski urodził się w Paryżu w katolicko-żydowskiej rodzinie[1]. Sam jednak nie wyznaje żadnej religii[2]. Nigdy nie kształcił się artystycznie. Zaczął malować w 1958 roku. Został zauważony w 1968 roku dzięki pokazowi kilku filmów krótkometrażowych oraz publikacji szkicowników[3].

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Boltanski tworzy od drugiej połowy lat 50. Sławę jednak przyniosły mu dopiero realizacje powstałe 10 lat później, a dokładnie filmy i notatniki nawiązujące do jego własnej przeszłości[4]. W jednej z pierwszych prac odtworzył z plasteliny obiekty, które zapamiętał z dziecięcych lat[3]. Z czasem zaczął przedstawiać historie innych, anonimowych ludzi[5]. W swoich pracach często nawiązuje do ludzkich tragedii, w tym do holokaustu. Stara się mówić o tragediach i śmierci w sposób uniwersalny nie ograniczając się tylko do historii jego żydowskich przodków. Tworzy pomniki oraz dzieła upamiętniające ofiary zbrodni dokonanych w Kambodży, Bośni, Rwandzie czy Darfurze[5]. Często używa portretów anonimowych postaci tworząc aranżacje o para-religijnym i martyrologicznym charakterze, jak ołtarze czy miejsca pamięci[1]. Tworząc porusza tematy z obszaru pamięci i przede wszystkim moralności, wierząc, że ta ostatnia jest nieodłącznym elementem każdej sztuki[2]. Nierzadko ucieka się do humoru czy ironii, by w lżejszy sposób mówić o poważnych tematach[6].

W 1986 Boltanski zaczął tworzyć instalacje z różnych materiałów, których głównym elementem była gra światła. Niewielkie cynowe pudełka wraz fotografiami aranżował tak, by przypominały ołtarzyki otoczone lub wyróżnione specjalnym oświetleniem (Autel de Lycée Chases, 1986–1987). Użyte portrety żydowskich dzieci zrobione w 1931 w Wiedniu miały przypominać o holokauście, a sposób ich prezentacji nakłaniać miał do poważnej, głębszej refleksji nad naszą przeszłością. W pracy Reserve (wystawa w Museum Gegenwartskunst w Bazylei w 1989) wypełnił sale i korytarze używanymi ubraniami mającymi symbolizować wydarzenia z obozów koncentracyjnych. Nie zawsze jego prace skupiają się na tragediach i ludzkim cierpieniu. W pracy Monument (Odessa) prezentuje sześć portretów żydowskich studentów z 1939 roku wyłącznie by uhonorować pamięć o zmarłych[1]. Instalacja "No Man's Land" (2010) w Park Avenue Armory w Nowym Jorku jest przykładem pracy, w której uświadamia widza o powszechności niepamięci. W olbrzymiej hali usypane były stosy anonimowych ubrań, z których najwyższy sięgał 18 metrów. Stosy były regularnie, ale bez wyraźnego porządku przerzucane przez dźwig, tak by nie można było łatwo znaleźć stałego elementu[7]. W jednej z nowszych prac prowadzi transmisję na żywo ze swojej pracowni dla jednego kolekcjonera. Transmisji tej nie można nagrywać ani w żaden sposób ingerować w jej przebieg[6].

Wybrane prace[edytuj | edytuj kod]

  • Autel de Lycée Chases (1986-87) – powiększone portrety fotograficzne dzieci wiszą nad zamkniętymi rdzewiejącymi cynowymi pudełkami po ciastkach[5]
  • Reserve (1989)
  • Monument Odessa (2003)[1]
  • Personnes (2010)[4][6]
  • No Man’s Land (2010)[7]

Nagrody[edytuj | edytuj kod]

  • 2015 – Generalitat Valenciana’s International Julio González Prize[8]
  • 2007 – Créateurs sans frontières w kategorii Sztuki Wizualne od Cultures France[8]
  • 2007 – Praemium Imperiale od Japan Art Association[8]
  • 2001 – Goslarer Kaiserring, Goslar[8]
  • 2001 – Kunstpreis od Nord/LB, Braunschweig[8]

Wystawy[edytuj | edytuj kod]

Christian Boltanski brał udział w ponad 150 wystawach na całym świecie. W Polsce prezentował swoje prace między innymi w Galerii Foksal, krakowskiej Cricotece oraz Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski[3].

Wybrane wystawy indywidualne[edytuj | edytuj kod]

  • 2017
    • Les Registres du Grand Hornu, ElInstante Fondation, Madryt
    • Kewenig Galerie na ARCOmadrid, Madryt
    • One Collection. One Artwork, Fundção Arpad Szenes – Vieira de Silva, Lizbona
  • 2016
    • Christian Boltanski. Animitas, MARCO, Monterrey
    • Kewenig Galerie na Art Basel, Miami
    • Départ-Arrivée, Institute Valenciano Arte Moderna, Walencja
    • Jupiter Artland, Edynburg
    • Tokyo Metropolitan Teien Atr Museum, Tokio
    • Just Black and White, Galerie Klüser, Monachium
    • Galerie Daniel Templon na Art Basel, Bazylea
    • Kewenig Galerie na Art Basel, Bazylea
    • Oude Kirk, Amsterdam
  • 2015
  • 2014
    • Boltanski – 19.924.458 +/-, SESC Pompeia, São Paulo
    • Chance, Sydney Festival 2014, Sydney
    • Installment 1: Inaugural Exhibition, Fundacja Louis Vuitton, Paryż
    • Heart Beat Archive, Latvian National Museum of Art, Ryga
    • Almas, Museo Nacional de Bellas Artes, Santiago
    • Inventory of the Objects Belonging to a Young Man of Oxford, Modern Art Oxford, Oxford
  • 2013
  • 2012
  • 2011
  • 2010
    • No Man's Land, Park Avenue Armory, Nowy Jork
    • Personnes, Hangar Bicocca, Mediolan
    • Les Archives du Cœur, Serpentine Gallery Summer Pavillon, Londyn
    • Personnes, Moumenta, Paryż
  • 2002
    • Totentanz II, Centre for International Light Art, Unna

Wybrane wystawy zbiorowe[edytuj | edytuj kod]

  • 2017
    • Manif d'art 8, Québec Biennale, Québec
  • 2016
    • Loss. In memory of Babi Yar, Pinchuk Art Centre, Kijów
    • De toi à la surface, La Plateau, Paryż
    • Carambolages, Grand Palais Galeries Nationales, Paryż
    • Refugees, Casula Powerhouse Art Centre, Liverpool
    • Behold the Man, Museum de Fondatie, Zwolle
    • From Generation to Generation, The Contemporary Jewish Museum, San Francisco
    • Take Me, The Jewish Museum, Nowy Jork
    • Tant de Temps! 50 Artistes contemporains au musée Soulages, Musée Soulages, Rodez
  • 2015
    • Go-Betweens: Children who Cross the Borders, Okinawa Prefectural Museum and Art Museum, Okinawa
    • Pliure, Centre Cultural Calouste Gulbenkian, Paryż
    • All the World's Futures, Biennale w Wenecji, Wenecja
  • 2014
  • 2013

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d Monument (Odessa) (ang.). The Jewish Museum. [dostęp 2017-07-13].
  2. a b Irene Borger: Bomb – Artists in Conversation (ang.). The Bomb Magazine. [dostęp 2017-07-13].
  3. a b c Joanna Zielińska: Christian Boltanski. W mgnieniu oka (pol.). Cricoteca. [dostęp 2017-07-13].
  4. a b Laura Cumming: Christian Boltanski: Personnes (ang.). The Guardian, 2010-01-17. [dostęp 2017-07-13].
  5. a b c Tamar Grab: Christian Boltanski: Documentation and Reiteration (ang.). Guggenheim Museum. [dostęp 2017-07-13].
  6. a b c Adrian Searle: Christian Boltanski: It's a jumble out there (ang.). The Guardian, 2010-01-13. [dostęp 2017-07-13].
  7. a b Shane McAdams: Christan Boltanski No Man’s Land (ang.). The Brooklyn Rail, 2010-07-08. [dostęp 2017-07-13].
  8. a b c d e Christian Boltanski (ang.). Marian Goodman Gallery. [dostęp 2017-07-13].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Tamar Garb, Didier Semin, Donald Kuspit: Christian Boltanski, wyd. Phaidon Press, Londyn 1997
  • Lynn Gumpert, Mary Jane Jacob: Christian Boltanski: Lessons of Darkness, wyd. Chicago Museum of Contemporary Art, 1988
  • Didier Semin: Christian Boltanski, wyd. Art Press, Paryż 1988
  • Nancy Marmer: Christian Boltanski: The Uses of Contradiction, wyd. Art in America, 1989
  • Lynn Gumpert: Christian Boltanski, wyd. Flammarion, Paryż 1984