Christian Wiyghan Tumi

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Christian Wiyghan Tumi
Kardynał prezbiter
Herb Christian Wiyghan Tumi Me voici je viens faire ta volonté
Przychodzę, Boże, pełnić Twoją wolę
Kraj działania  Kamerun
Data i miejsce urodzenia 15 października 1930
Kikaikelaki
arcybiskup Duali
Okres sprawowania 1991 – 2009
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Prezbiterat 17 kwietnia 1966
Nominacja biskupia 6 grudnia 1979
Sakra biskupia 6 stycznia 1980
Kreacja kardynalska 28 czerwca 1988
Jan Paweł II
Kościół tytularny Ss. Martiri dell’Uganda a Poggio Ameno
Sukcesja apostolska
Data konsekracji 6 stycznia 1980
Konsekrator Jan Paweł II
Współkonsekratorzy Eduardo Martínez Somalo
Ferdinando Maggioni

Christian Wiyghan Tumi (ur. 15 października 1930 w Kikaikelaki) – kameruński biskup katolicki, arcybiskup Duali, kardynał.

Studiował w seminarium w Kumbo, następnie w seminariach nigeryjskich (Ibadan, Bodija, Enugu) oraz Wydziale Teologicznym w Lyonie. Na Uniwersytecie Katolickim w szwajcarskim Fryburgu obronił doktorat z filozofii. 17 kwietnia 1966 w Soppo (diecezja Bouea) przyjął święcenia kapłańskie. Pracował jako duszpasterz w diecezji Kumbo, wykładał w seminarium w Soppo-Bouea, a po powrocie ze studiów w Europie był m.in. rektorem seminarium w Bambui i przewodniczącym rady prezbiterów archidiecezji Bamenda.

6 grudnia 1979 został mianowany biskupem Yagua, sakry biskupiej udzielił mu 6 stycznia 1980 w Watykanie Jan Paweł II. Ten sam papież wyniósł biskupa Tumi do godności arcybiskupa-koadiutora Garua (z prawem następstwa) w listopadzie 1982; objął on rządy w nowej archidiecezji w marcu 1984. Arcybiskup Tumi brał udział w sesjach Światowego Synodu Biskupów w Watykanie, w tym specjalnej sesji poświęconej Kościołowi afrykańskiemu wiosną 1994 (jako prezydent-delegat); wchodził w skład sekretariatu generalnego Synodu. Stał na czele Konferencji Episkopatu Kamerunu, był jednocześnie wizytatorem apostolskim seminariów duchownych w Malawi i Zambii.

28 czerwca 1988 został wyniesiony przez Jana Pawła II do godności kardynalskiej i otrzymał tytuł prezbitera Ss. Martiri dell'Uganda a Poggio Ameno. W sierpniu 1991 przeszedł na stanowisko arcybiskupa Duali. W styczniu 1998 reprezentował Jana Pawła II na Narodowym Kongresie Eucharystycznym Ghany w Tamale w charakterze specjalnego wysłannika.

Brał udział w konklawe 2005, które wybrało papieża Benedykta XVI.

Benedykt XVI przyjął rezygnację z obowiązków arcybiskupa metropolity Duali 17 listopada 2009, jego następcą został arcybiskup Samuel Kleda. 15 października 2010 r. w związku z osiągnięciem osiemdziesiątego roku życia utracił czynne prawo wyboru papieża w przyszłych konklawe.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]