Cmentarz Garnizonowy w Toruniu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Cmentarz Garnizonowy
w Toruniu
Obiekt zabytkowy nr rej. A/551 z 8 maja 1991
Ilustracja
Mogiła zbiorowa
Nazwa pełna Cmentarz Komunalny nr 1 w Toruniu
Państwo  Polska
Województwo  kujawsko-pomorskie
Miejscowość Toruń
Adres ul. Grudziądzka 22-30
Typ cmentarza komunalny
Stan cmentarza nieczynny
Powierzchnia cmentarza ok. 2 ha
Data otwarcia 1839
Data ostatniego pochówku 1978
Zarządca Urbitor sp. z o.o.
Położenie na mapie Torunia
Mapa lokalizacyjna Torunia
Cmentarz Garnizonowy w Toruniu
Cmentarz Garnizonowy
w Toruniu
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Cmentarz Garnizonowy w Toruniu
Cmentarz Garnizonowy
w Toruniu
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa kujawsko-pomorskiego
Cmentarz Garnizonowy w Toruniu
Cmentarz Garnizonowy
w Toruniu
Ziemia53°01′02,94″N 18°36′26,25″E/53,017483 18,607292

Cmentarz Garnizonowy w Toruniu – dawny cmentarz wojskowy (obecnie cmentarz komunalny nr 1) w Toruniu.

Lokalizacja[edytuj | edytuj kod]

Cmentarz znajduje się w centrum miasta tuż przy Zespole Staromiejskim - od północy ograniczony ulicą Grudziądzką, od południa ulicą Przy Kaszowniku, od zachodu ulicą PCK (pl. Towarzystwa Miłośników Torunia), zaś od wschodu ulicą Przy Wełnianym Rynku. Główne i jedyne wejście do cmentarza znajduje się przy ulicy Grudziądzkiej 22/30.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Odkąd Toruń stał się istotnym punktem na militarnej mapie Prus, stacjonujący w mieście garnizon rozrastał się. W roku 1816 władze miasta zgodziły się więc, by w zamian za odszkodowanie pieniężne, przekazać wojsku obszar, który posłużyć miał żołnierzom jako cmentarz. Ów liczący około 0,5 ha teren położony był w połowie drogi między murami miejskimi a stawami nazywanymi Wielkim i Małym Kaszownikiem. Cmentarz wojskowy służył garnizonowi toruńskiemu jedynie do roku 1839, jako że wówczas z pretensjami o zajmowany przez nekropolię obszar zgłosił się jego dawny właściciel. Tak też na przełomie lat 1839/1840 zrodziła się potrzeba wytyczenia nowego miejsca grzebalnego dla żołnierzy stacjonujących w Toruniu. Powstał wówczas istniejący do dziś cmentarz, nadal powszechnie nazywany cmentarzem garnizonowym. Nekropolia kilkakrotnie zmieniała swój kształt. Po roku 1928 poszerzono ją o obszar przylegający od zachodu, natomiast w latach siedemdziesiątych XX w. zlikwidowano południową część cmentarza wraz z kaplicą, by uwolnić grunt pod budowę arterii komunikacyjnej łączącej wschód i zachód miasta (ul. Przy Kaszowniku).

Wartości architektoniczne i historyczne[edytuj | edytuj kod]

Mimo XIX-wiecznego rodowodu, na terenie cmentarza zachowało się niewiele obiektów pochodzących z pierwszych dziesięcioleci jego istnienia. Są to:

  • żeliwny krzyż położony na skrzyżowaniu dwu głównych alejek – fundacja monarchy pruskiego Fryderyka Wilhelma IV (lata czterdzieste XIX w.)
  • dwa XIX-wieczne nagrobki (najstarszy z 1861 roku)

Nie zachowała się mogiła francuskich jeńców zatrudnionych przy budowie i modernizacji toruńskiej twierdzy w latach siedemdziesiątych XIX w.

Spośród obiektów późniejszych na uwagę zasługują:

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Magdalena Niedzielska, Sylwia Grochowska, Cmentarz garnizonowy w Toruniu, Toruń 2007, ​ISBN 978-83-900852-7-2