Cmentarz Mauzoleum Żołnierzy Radzieckich

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Cmentarz Mauzoleum Żołnierzy Radzieckich
Ilustracja
Widok ogólny nekropolii i upamiętnienia
Państwo  Polska
Miejscowość Warszawa
Adres ul. Żwirki i Wigury 51
Typ cmentarza wojenny
Stan cmentarza nieczynny
Powierzchnia cmentarza 19,2 ha
Liczba pochówków 21 468
Liczba grobów 834
Data otwarcia 9 maja 1950
Architekt Bohdan Lachert i Władysław Niemirski
Położenie na mapie Warszawy
Mapa konturowa Warszawy, blisko centrum po lewej na dole znajduje się punkt z opisem „Cmentarz Mauzoleum Żołnierzy Radzieckich”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Cmentarz Mauzoleum Żołnierzy Radzieckich”
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa konturowa województwa mazowieckiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Cmentarz Mauzoleum Żołnierzy Radzieckich”
Ziemia52°12′09″N 20°59′12″E/52,202500 20,986667

Cmentarz Mauzoleum Żołnierzy Radzieckich – wojenna nekropolia żołnierzy radzieckich poległych lub zmarłych w wyniku ran i chorób odniesionych w czasie II wojny światowej znajdująca się w Warszawie przy ul. Żwirki i Wigury 51.

Powstanie[edytuj | edytuj kod]

Cmentarz został założony w latach 1949-1950, skrywa prochy 21 468[1] żołnierzy radzieckich 1 Frontu Białoruskiego, którzy polegli w walkach o Warszawę w latach 1944-1945. Ich prochy zostały ekshumowane z cmentarzy lokalnych oraz tymczasowych i przeniesione tu po 1949 roku. Nekropolię zaprojektowali Bohdan Lachert (ogólne założenie) i Władysław Niemirski (zieleń), ma ona charakter rozległego parku z elementami mauzoleum o powierzchni 19,2 ha[2]. Otwarto go w 5. rocznicę kapitulacji Niemiec.

Cmentarz był wielokrotnie dewastowany[3][4].

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Prochy żołnierzy pogrzebano w 834 mogiłach, z których 294 to groby indywidualne. Centralną część cmentarza stanowi szeroka aleja, która poprzez trzy tarasy prowadzi do 21-metrowego[5] granitowego obelisku. Napis na obelisku głosił: Ku wiecznej chwale bohaterskich żołnierzy niezwyciężonej Armii radzieckiej, poległych w bojach z hitlerowskim najeźdźcą o wyzwolenie Polski i naszej stolicy Warszawy. Od ok. 2015 roku zmieniony napis głosi: Pamięci żołnierzy Armii Radzieckiej poległych o wyzwolenie Polski spod okupacji niemieckiej w latach 1944 - 1945[6].

Pomnik

Po obu stronach obelisku znajdują się monumentalne rzeźby żołnierzy Armii Czerwonej dłuta Jerzego Jarnuszkiewicza (Bohaterstwo) i Stanisława Lisowskiego (Ofiarność). Cmentarz otacza artystycznie skomponowana zieleń, dzieło Władysława Niemirskiego.

Pogrzebani żołnierze byli zgrupowani w następujących formacjach 1 Frontu Białoruskiego:

  • 8 Gwardyjskiej Armii
  • 28, 47, 48, 65,69, 70 Armii
  • 2 Armii Pancernej Grupy Kawalerii Zmechanizowanej
  • 6 i 16 Armii Lotniczej
  • 46 Korpusu Strzeleckiego
  • 2 i 7 Korpusu Kawalerii
  • 1 Gwardyjskiego Korpusu Pancernego

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Mórawski podaje liczbę pochowanych jako 21 668
  2. Mórawski podaje powierzchnię jako 19 ha.
  3. Zdewastowali największy cmentarz żołnierzy radzieckich. Swastyka i dwie czerwone stopy. metrowarszawa.gazeta.pl, 22 marca 2017. [dostęp 2017-10-14].
  4. Zdewastowany cmentarz. „Gazeta Stołeczna”, s. 2, 19 września 2017. 
  5. Mórawski podaje wysokość obelisku jako 35 metrów
  6. Mauzoleum Żołnierzy Radzieckich – tylko wiatr pamięta o poległych, [w:] Warszawa w pigułce [1]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]