Cywilna Szkoła Mechaników Lotniczych w Bydgoszczy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Siedziba szkoły w Bydgoszczy

Cywilna Szkoła Mechaników Lotniczych – pierwsza w II Rzeczypospolitej szkoła kształcąca mechaników lotniczych dla potrzeb lotnictwa cywilnego, zlokalizowana w Bydgoszczy (1924-1930).

Historia[edytuj | edytuj kod]

8 marca 1924 utworzono tymczasowy komitet Ligi Obrony Powietrznej Państwa w Bydgoszczy, w którego skład weszli: prezydent miasta Bernard Śliwiński (jako prezes) oraz dowódca garnizonu Bydgoszcz gen. dyw. Władysław Jung (wiceprezes), a jednym z najbardziej zaangażowanych wojskowych był ppłk pil. Jan Kieżun komendant Bydgoskiej Szkoły Pilotów[1]. W następnych miesiącach powstały liczne koła LOPP grupujące m.in. nauczycieli, policjantów, wojskowych z garnizonu, kolejarzy. Jednym z pierwszych przedsięwzięć LOPP była organizacja pierwszej w kraju Cywilnej Szkoły Mechaników Lotniczych dla szkolenia naziemnego personelu dla potrzeb lotnictwa cywilnego, a jednocześnie rezerwy dla lotnictwa wojskowego[1]. Na siedzibę szkoły wybrano Bydgoszcz, prawdopodobnie dlatego, że od 1922 działała tu wojskowa Centralna Szkoła Mechaników Lotniczych oraz wydział mechaniczny przy Państwowej Szkole Przemysłowej, które były bazą dla kadry nauczycielskiej[1]. Działalność zainicjowano w listopadzie 1924 urządzeniem w Państwowej Szkole Przemysłowej tzw. ogólnego kursu lotniczego w systemie wieczorowym, który w lecie 1925 ukończyło kilkudziesięciu uczniów. 8 stycznia 1926 Zarząd Główny LOPP zebrany na Zamku Królewskim w Warszawie uchwalił utworzenie w Bydgoszczy stałej, cywilnej szkoły mechaników lotniczych przy Państwowej Szkole Przemysłowej, na co wyasygnowano 138 tys. złotych[1]. Docelowo projekt ten, jako wzorcowy polecono do realizacji w innych miastach, w których istniały szkoły przemysłowo-rzemieślnicze i pułki lotnicze[a]

Uroczyste otwarcie szkoły miało miejsce 20 kwietnia 1926 w obecności dowódcy 15 Dywizji Piechoty gen. bryg. Wiktora Thommée, dyrektora Szkoły Przemysłowej i I Cywilnej Szkoły Mechaników Lotniczych inż. Franciszka Siemiradzkiego oraz przedstawicieli lotnictwa i magistratu[1]. Naukę rozpoczęło 85 uczniów przyjętych spośród 610 kandydatów. Organizacyjnie I Cywilna Szkoła Mechaników Lotniczych podlegała administracyjnie i gospodarczo dyrektorowi Państwowej Szkoły Przemysłowej i prezesowi miejscowego koła LOPP, natomiast jako jednostka przysposobienia wojskowego, miejscowym władzom Przysposobienia Wojskowego[1]. Pod względem programu związana była ściśle z Centralną Szkołą Mechaników Lotniczych. Szkołę finansował Zarząd Główny LOPP w Warszawie, a od 1928 komitet wojewódzki LOPP w Poznaniu[1].

W styczniu 1927 Zarząd Główny LOPP wraz z Komitetem Obrony Państwa przy Gdańskiej Dyrekcji Kolejowej przystąpił do budowy bursy dla uczniów I CSML przy bydgoskim lotnisku. W uroczystym otwarciu budynku 28 lipca 1928 uczestniczył prezydent II Rzeczypospolitej Ignacy Mościcki, prezes Zarządu Głównego Ligi Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej inż. Julian Eberhard oraz minister komunikacji Alfons Kühn[1].

W 1930 LOPP postanowiła utrzymywanie szkoły oddać w ręce państwa. Po przejęciu nieruchomości oraz finansowania szkoły przez Ministerstwo Spraw Wojskowych została w niej umieszczona Szkoła Podoficerów Lotnictwa dla Małoletnich, w ramach struktur Centrum Wyszkolenia Podoficerów Lotnictwa w Bydgoszczy[1].

W czasie trwania szkoły wyszkolono ponad 150 absolwentów, a wieczorowe kursy przy Państwowej Szkole Przemysłowej wykształciły ok. 100 mechaników lotniczych[1].

System szkolenia[edytuj | edytuj kod]

Wymogiem przyjęcia na pierwszy kurs wieczorowy (1924) było ukończenie czterech klas szkoły średniej ogólnokształcącej, ewentualnie siedmiu oddziałów szkoły powszechnej lub szkoły rzemieślniczo-przemysłowej. Zajęcia obejmowały m.in.: teorię lotnictwa z uwzględnieniem aerostatyki i aerodynamiki, encyklopedię lotnictwa, mechanikę silników, teorię lotu i budowę płatowców. Dla absolwentów zorganizowano praktykę wakacyjną w warsztatach Centralnej Szkoły Mechaników Lotniczych na bydgoskim lotnisku[1].

Od 1926 warunkami przyjęcia do stałej Cywilnej Szkoły Mechaników Lotniczych przy Państwowej Szkole Przemysłowej były m.in. posiadanie świadectwa ukończenia 3-letniej szkoły rzemieślniczo-przemysłowej, ukończenie szkoły przemysłowych mistrzów mechaników, 4-letnia praktyka zawodowa w ślusarstwie oraz wiek 17 do 24 lat. Nauka podzielona na trzy półroczne semestry była bezpłatna oraz zagwarantowane pełne utrzymanie i zakwaterowanie. Przedmioty teoretyczne wykładano w budynku Państwowej Szkoły Przemysłowej, a zajęcia praktyczne, wykłady o silnikach lotniczych, technologia materiałów lotniczych, elektrotechnika, nauka o przyrządach pomocniczych oraz meteorologia odbywały się w warsztatach Centralnej Szkoły Mechaników Lotniczych na bydgoskim lotnisku[1].

Dla potrzeb pierwszej tego rodzaju szkoły w Polsce wykładowcy CSML opracowali kilka podręczników, m.in. „Regulacja silnika Lorraine - Dietrich 450 KM” (por. pil. Paweł Piotrowicz), „Zasady lotu płatowca” (por. Stanisław Miękina), „Technologia materiałów używanych w przemyśle lotniczym i samochodowym” (por. Lech Pogorzelski)[1].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Druga szkoła o podobnym profilu nauczania powstała później na lotnisku w Skniłowie we Lwowie, przekształcona w Szkołę Mechaników Majstrów Wojskowych. Do końca lat 30. XX w. pod patronatem LOPP powstały kolejne szkoły mechaników lotniczych: w Aleksandrowicach koło Bielska na Śląsku, w Stanisławowie i w Masłowie pod Kielcami

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h i j k l m Arkadiusz Kaliński: Działalność I Cywilnej Szkoły Mechaników Lotniczych i kursów lotniczych przy Szkole Przemysłowej w Bydgoszczy (1924-1930) [w:] Kronika Bydgoska XXIII

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Z. Kozak, Liga Obrony Powietrznej Państwa [w:] Lotnictwo polskie w okresie międzywojennym, Warszawa - Suwałki, 1993
  • F. Iłowski, Zespół Szkół Mechanicznych Nr 1, 1910-1985, Bydgoszcz 1985