Czachówki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Czachówki
Czachówki
Państwo  Polska
Województwo warmińsko-mazurskie
Powiat nowomiejski
Gmina Biskupiec
Tablice rejestracyjne NNM
SIMC 0840020
Położenie na mapie gminy Biskupiec
Mapa lokalizacyjna gminy Biskupiec
Czachówki
Czachówki
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Czachówki
Czachówki
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Czachówki
Czachówki
Położenie na mapie powiatu nowomiejskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu nowomiejskiego
Czachówki
Czachówki
Ziemia53°30′52″N 19°22′51″E/53,514444 19,380833

Czachówkiwieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie nowomiejskim, w gminie Biskupiec.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa toruńskiego.

Dawne nazwy miejscowości: w 1789 roku Schakowken, Czackoken w 1879 roku Schackenhof.

Nazwa została utworzona od formy dzierżawczej „Czachowo” (nazwy innej miejscowości), a dalsze pochodzenie nawiązuje do imienia „Czach”. W XV wieku Czachówki wchodziły w skład komandorstwa brodnickiego. W wieku XVI Czachówki były własnością królewską. W 1789 roku miejscowość znana jest jako „królewskie osiedle dziedziczno- dzierżawcze”.

Według źródeł z WKZ w Toruniu w skład domeny Królewskiej Czachówki w XVIII wieku wchodziła także miejscowości Buczek. Od 1814 roku majątek przeszedł w posiadanie rodu Ruchard, a mianowicie George Gottlieb Ruchardt i Friederica Louise z domu Kruger, odkupili go od Johanna Reinholda Park. W 1846 roku dobra w spadku przejął Eduard August Adolf Ruchardt. W 1865 roku na drodze dziedziczenia, majątek przejął Agnes Grabe z domu Hirschfeld primo voto Ruchardt.

W spisach powszechnych z 1880 roku Czachówki notowane były jako wieś rycerska. W 1881 roku właścicielem majątku został Adolf Eduardt Ruchardt. W 1885 roku w skład obszaru dworskiego Czachówki weszły dobra Zawada. W tym także roku obszar dworski obejmował powierzchnię 586 ha. Kolejnym właścicielem od 1890 roku był Georg Ruchardt z Moskwy. W 1929 roku na podstawie testamentu majątek objęła wdowa – Fanny Ruchardt po mężu Georgu Ruchardcie. W latach 30. na folwarku zajmowano się uprawą warzyw, kwiatów, hodowlą bydła, trzody, królików i drobiu. Po roku 1940 w księdze wieczystej jako właściciel figuruje J.Ruchardt. w 1946 roku majątek przejął Skarb Państwa (Wojewódzki Urząd Ziemski Pomorski z siedzibą w Bydgoszczy).

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są obiekty[1]:

  • Pałac użytkował PGR umieszczając w nim szkołę podstawową i zawodową oraz mieszkania. Od 1972 roku pałac i park znajduje się w rękach Ministerstwa Rolnictwa, który urządza w nim Szkołę Rolniczą. Zabudowania dawnego folwarku oraz dawna „rządówka” był posiadaniu Gospodarstwa Rolnego „Czachpol” aktualnie należy do osoby prywatnej.
  • Dwór zabudowany prawdopodobnie w połowie XIX wieku. Powstał z inicjatywy pierwszych właścicieli Czachówek z Rodu Ruchardt, a mianowicie George‘a Gottlieba Ruchardta I Frederici Louise. Dziś stanowi najstarszą część obecnego pałacu. Za przyczyną właścicieli w 1840 roku pobudowano także dwa domy mieszkalne na południe od pałacu. W roku 1860 kolejny właściciel – Eduard August Adolf Ruchardt rozbudował folwark, wznosząc w północnym sąsiedztwie dworu oborę, a w południowym sąsiedztwie – spichlerz. W 1863 roku zabudowania wiejskie zostały wzbogacone o budynek mieszkalny. Z II połowy XIX wieku pochodzi budynek chlewni. W 1900 roku dwór przebudowany został na pałac. Wzniesiono wówczas ryzalit wejściowy i rozbudowano ogrodowy dawnego dworu. W elewacji południowej dobudowano werandę z tarasem na piętrze, skąd rozpościerał się widok na wnętrza parkowe i okoliczny krajobraz, a od północy dobudowano część mieszkalną z wieżą zwieńczoną widokową kopułą obrotową. Ponadto w 1900 roku w południowo-wschodnim sąsiedztwie powstał budynek elektrowni, a w 1912 roku – rządówka. Rządówkę wzniesiono na planie nieregularnym z niewielkim tarasem i dużą werandą od strony południowo-wschodniej. Dojazd do pałacu prowadził drogą pomiędzy zabudowaniami mieszkalnymi , rozszerzają się przed rządówką i spichlerzem , a następnie rozwidlając się na boczny podjazd pod pałac i drogę prowadzącą na teren folwarku, okalając w ten sposób owalny przedpałacowy gazon.
  • Park powstał prawdopodobnie w II połowie XIX wieku na zrębach wcześniejszego zadrzewienia. Na początku XX wieku, po rozbudowie pałacu, został wzbogacony o elementy przestrzenne. Zlokalizowano go na zachód od pałacu, na lekko opadającym terenie w kierunku rzeki Osy.
  • Folwark.

Inne zabytki

  • Cmentarz rodzinny Ruchardt. Umiejscowiony w parku pałacowym. Zwłoki ekshumowano i przetransportowano na cmentarz parafii Krotoszyny. Na cmentarzu rodzinnym pozostał tylko pamiątkowy kamień nagrobny.
  • Grób nieznanego Żołnierza. Znajduje się w lasku u wylotu wsi w kierunku na Krotoszyny. Z relacji miejscowych ludzi wynika, że jest to grób żołnierza jeszcze z czasów I wojny światowej 1914- 1918 roku.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]