Mała Czantoria

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Czantoria Mała)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Mała Czantoria
Ilustracja
Mała Czantoria spod Tułu
Państwo  Polska
Pasmo Beskid Śląski, Karpaty
Wysokość 864 m n.p.m.
Położenie na mapie Beskidu Śląskiego
Mapa lokalizacyjna Beskidu Śląskiego
Mała Czantoria
Mała Czantoria
Ziemia49°41′39″N 18°46′37″E/49,694167 18,776944

Mała Czantoria (866 m n.p.m.) – szczyt w głównym grzbiecie Pasma Czantorii w Beskidzie Śląskim, niecałe 3 km na północny zachód od Wielkiej Czantorii. Pierwszy, licząc od północy, "beskidzki" szczyt w wododziale Wisły i Odry.

Opis[edytuj | edytuj kod]

Góra o stromych stokach, zbudowana jest z gruboławicowych, krzemienistych piaskowców należących do tzw. płaszczowiny godulskiej. Pokryta jest w większości bukowo-świerkowymi lasami, jedynie w partiach przyszczytowych istnieje kilka większych polan. Polany te, wraz z polanami na Wielkiej Czantorii, były niegdyś żywym ośrodkiem szałaśnictwa. Obecnie jedynie okazjonalnie wypasane są tu latem niewielkie stadka owiec.

Z polany okrywającej spłaszczenie szczytowe roztacza się piękny widok ku zachodowi i północy. Widoczne jest Pogórze Cieszyńskie od Cieszyna po Skoczów, a przy dobrej pogodzie na północy lśni tafla Zbiornika Goczałkowickiego, odległego stąd w linii prostej o 24 km.

Pomnik partyzantów[edytuj | edytuj kod]

Na południowo-zachodnich zboczach Małej Czantorii znajduje się pomnik w miejscu śmierci polskich partyzantów z czasów II wojny światowej z oddziału „Czantoria”.

Oddział partyzancki „Czantoria” powstał wiosną 1941 r., a w 1942 r. został włączony do Armii Krajowej jako pluton „Ustroń” i podlegał Inspektoratowi Rybnickiemu. W połowie 1943 r. liczył 23 żołnierzy pod dowództwem Klemensa Starzyka pseudonim „Szpak”. Działał głównie na terenie pasma Stożka i Czantorii oraz okolicznych miejscowości: Ustronia, Cisownicy, Trzyńca, Wędryni i Nydku, rozbrajając niemieckich żołnierzy i policjantów, likwidując konfidentów i szerząc popłoch wśród niemieckich osadników, członków NSDAP. 30 listopada 1943 r. hitlerowcy osaczyli 10 partyzantów z oddziału w zdekonspirowanej ziemiance na stokach Małej Czantorii. Czterem partyzantom udało się przebić przez pierścień obławy. Pozostali, wraz z dowódcą oddziału, zginęli po krótkiej walce. Ich prochy spoczywają na cmentarzu ewangelickim w Nydku.

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Tuż pod szczytem, od strony zachodniej, przebiegają szlaki turystyczne:

Południowymi stokami Małej Czantorii, dość nisko, biegną czeskie znaki z Trzyńca do rozdroża pod Wielką Czantorią.

Do nazwy szczytu nawiązywało schronisko turystyczne pod Małą Czantorią, istniejące od lat 20. XX wieku do 1984 na północno-wschodnich stokach[1].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Tomasz Biesik: Schroniska górskie dawniej i dziś. Beskid Mały i Beskid Śląski. Bielsko-Biała: Wyd. „Logos” Agnieszka Korzec-Biesik, 2013, s. 210–213. ISBN 978-83-925599-3-1.