Czarnostawiańska Przełęcz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Czarnostawiańska Przełęcz
Ilustracja
Państwo  Polska
 Słowacja
Wysokość 2340 m n.p.m.
Pasmo Karpaty, Tatry
Sąsiednie szczyty Mięguszowiecki Szczyt Czarny, Hińczowa Turnia
Położenie na mapie Tatr
Mapa konturowa Tatr, blisko centrum na dole znajduje się punkt z opisem „Czarnostawiańska Przełęcz”
Ziemia49°10′53,3″N 20°04′06,2″E/49,181472 20,068389

Czarnostawiańska Przełęcz (niem. Megsdorfer Scharte, słow. Východné Mengusovské sedlo, węg. Menguszfalvi-csorba, 2340 m) – stosunkowo szeroka przełęcz w grani głównej Tatr, oddzielająca od siebie Mięguszowieckie Szczyty i Wołowy Grzbiet, a dokładniej ich skrajne punkty[1].: Mięguszowiecki Szczyt Czarny (Východný Mengusovský štít, 2410 m) i Hińczową Turnię (Hincova veža, 2372 m)[2].

Opis przełęczy[edytuj | edytuj kod]

Po stronie polskiej ku północnemu wschodowi do Wyżniego Czarnostawiańskiego Kotła w Dolinie Rybiego Potoku opada z przełęczy skalisto-trawiasta ściana poprzecinana żlebami. Nie tworzą one jednak ciągłego żlebu opadającego na piargi u podnóży ścian. Po stronie słowackiej ku południowemu zachodowi z przełęczy do Doliny Hińczowej opada częściowo piarżysta, częściowo płytowa depresja[2]. Przełęcz stanowi dość dogodny dostęp do Wołowego Grzbietu, nie służy jednak jako przejście pomiędzy sąsiednimi dolinami[3].

W rejonie przełęczy stwierdzono występowanie rutewnika jaskrowatego – bardzo rzadkiej rośliny, w Polsce występującej tylko w Tatrach i to w nielicznych tylko miejscach (na Czarnostawiańskiej Przełęczy znajduje się najwyżej położone w Tatrach stanowisko tej rośliny)[4].

Historia zdobycia[edytuj | edytuj kod]

Najprawdopodobniej pierwszymi taternikami, którzy przeszli przez tę przełęcz, byli dwaj bracia Schrimpf. Podczas wycieczki (22 sierpnia 1886 r.) zabłądzili w Dolinie Mięguszowieckiej i przeszli nad Czarny Staw pod Rysami w bliżej nieokreślonym miejscu. Podczas przejścia starszy z braci stoczył się po zaśnieżonym zboczu i potłukł się, następnego dnia zaś został zniesiony w dół przez wezwanych na pomoc górali[3].

Pierwsze odnotowane wejścia:

Widok z drogi na Rysy
Widok z Doliny Hińczowej

Taternictwo[edytuj | edytuj kod]

Najłatwiesze wejście na przełęcz jest z Mięguszowieckiej Przełęczy pod Chłopkiem trawersem po słowackiej stronie Mięguszowieckiego Szczytu Czarnego (droga nr 6). Dla turystów jest to jednak obszar zamknięty, dopuszczalne jest tutaj natomiast uprawianie taternictwa. Jest kilka dróg wspinaczkowych[2]:

  1. Z Siodła za Kazalnicą; 0+ w skali tatrzańskiej, czas przejścia 30 min,
  2. Z Wyżniego Kotła Czarnostawiańskiego przez wschodnią ścianę Mięguszowieckiego Szczytu Czarnego; III lub V (wariant), 2 godz.,
  3. Asceta-pomurnik; I, II, miejsce II, zimą 3 godz.,
  4. Przez północną ścianę Hińczowej Turni; IV, 3 godz.,
  5. Z Doliny Hińczowej południowo-zachodnią depresją; 0+ od stawu 1 godz.,
  6. Z Przełęczy pod Chłopkiem dolnym trawersem; I, 30 min[2].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Witold Henryk Paryski, Zofia Radwańska-Paryska, Wielka encyklopedia tatrzańska, Poronin: Wydawnictwo Górskie, 2004, ​ISBN 83-7104-009-1​.
  2. a b c d Władysław Cywiński, Mięguszowieckie Szczyty. Przewodnik szczegółowy, tom 10, Poronin: Wydawnictwo Górskie, 2003, ​ISBN 83-7104-031-8​.
  3. a b c Witold Henryk Paryski, Tatry Wysokie. Przewodnik taternicki. Część VI. Cubryna – Żabia Turnia Mięguszowiecka, Warszawa: Spółdzielczy Instytut Wydawniczy „Kraj”.
  4. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Czerwona księga Karpat Polskich, Kraków: Instytut Botaniki PAN, 2008, ​ISBN 978-83-89648-71-6​.