Czesław Jeżyna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Czesław Jeżyna
Data i miejsce urodzenia 12 lipca 1925
Puławy
Data i miejsce śmierci 1 stycznia 1999
Białystok
Narodowość  Polska
Edukacja Akademia Medyczna w Białymstoku
Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi Medal 40-lecia Polski Ludowej Medal „Za udział w walkach o Berlin” Medal Komisji Edukacji Narodowej Odznaka tytułu honorowego „Zasłużony Nauczyciel PRL”
Odznaka „Zasłużony Białostocczyźnie”

Czesław Jeżyna (ur. 12 lipca 1925, zm. 1 stycznia 1999), lekarz, specjalista chorób zakaźnych i chorób wewnętrznych, profesor Akademii Medycznej w Białymstoku.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Czesław Jeżyna urodził się 12 lipca 1925 roku w Puławach. W czasie okupacji jako 14-letni chłopak ciężko pracował fizycznie przy robotach drogowych i na wiślanej barce. W 1945 roku został zmobilizowany i odbywał służbę w szeregach Wojska Polskiego do 1946 roku. Po odbyciu służby wojskowej ukończył szkołę średnią i w latach 1948-1950 pracował w charakterze pracownika umysłowego w starostwie w Puławach.

W 1950 r. rozpoczął studia w Akademii Medycznej w Białymstoku(obecnie Uniwersytet Medyczny w Białymstoku), które ukończył 1 stycznia 1956r, z dyplomem lekarza medycyny. Już w trakcie studiów otrzymał pracę w Akademii Medycznej początkowo jako zastępca asystenta, a później jako asystenta w Zakładzie Mikrobiologii Lekarskiej.

Kiedy w 1959 r. podjęto organizację Kliniki Chorób Zakaźnych AMB, a w 1960 r. jej oficjalne powołanie prof. Czesław Jeżyna wówczas jako jedyny asystent brał czynny udział w jej organizacji. Bogaty w wiedzę zdobytą w Zakładzie Mikrobiologii AMB kierowanym przez profesora Stanisława Legeżyńskiego jest jednym z głównych organizatorów służb przeciwepidemicznych województwa białostockiego. Był to okres kiedy dur brzuszny, plamiasty, czerwonka bakteryjna była codziennością i nierzadko przyczyną zgonów.

W tym też okresie razem z prof. Piotrem Boroniem jest współzałożycielem Polskiego Towarzystwa Epidemiologów i Lekarzy Chorób Zakaźnych w Białymstoku, którego okresowo był sekretarzem i przewodniczącym.

Zaniedbane pod względem sanitarnym i zdrowotnym północne tereny województwa białostockiego ze swoimi deficytowymi PGR-ami, a za to z licznymi chorobami odzwierzęcymi stanowią szczególne zainteresowanie prof. Cz. Jeżyny w niesieniu pomocy zamieszkałej tam ludności. Wraz z prof. P. Boroniem organizował obozy naukowo-szkoleniowe, w których wraz ze studentami AM i lekarzami zakaźnikami, brał czynny udział, niosąc pomoc medyczną. Z pracy tej wyłoniła się konkretna sytuacja – chorzy mogli być leczenie w ośrodku akademickim – bowiem w 1977 r. powołana została Klinika Chorób Zawodowych, której kierownictwo powierzono prof. Cz. Jeżynie. Z jego inicjatywy zorganizowana została przy Klinice Poradnia Konsultacyjna Antropozoonoz prowadząca dalszą wysokospecjalistyczną pomoc medyczną z zakresu chorób odzwierzęcych. Poradnia ta funkcjonuje do chwili obecnej.

Zdobyta wiedza i obserwacje w czasie pracy, zaowocowały 152 doniesieniami naukowymi i kazuistycznymi oraz rozdziałami w 2 monografiach poświęconych chorobom odzwierzęcym.

Stopień naukowy doktora medycyny otrzymał w 1962 r., a stopień doktora habilitowanego w 1969 r. W dniu 1 czerwca 1979 r. uzyskał tytuł profesora nadzwyczajnego.

Szczególną uwagę i swoje dociekania naukowe prof. Cz. Jeżyna poświęcił brucelozie – najczęstszej w latach 60 i 70 chorobie odzwierzęcej wśród pracowników rolnictwa. Było to powodem między innymi stażu naukowego i pracy w Instytucie Chorób Odzwierzęcych w Ałma-Acie, gdzie niestety podczas prac doświadczalnych sam uległ zakażeniu. Mimo postępującej choroby, brał czynny udział w pracach naukowych, lecz szczególną wagę przedkładał na niesienie pomocy chorym oraz szkoleniu młodych lekarzy. Był więc współorganizatorem 2 Zjazdów Naukowych o zasięgu międzynarodowym organizowanym przez Polskie Towarzystwo Epidemiologów i Lekarzy Chorób Zakaźnych w Białymstoku oraz licznych stypendiów naukowych. Był wielokrotnie wybierany do władz głównych tegoż towarzystwa.

Był członkiem Senatu AMB, pełnił też funkcję prodziekana Wydziału Lekarskiego.

Postępująca jednak choroba spowodowała wcześniejsze w 1990 r. odejście na emeryturę.

Staże naukowe[edytuj | edytuj kod]

  • Filia w Bydgoszczy Studium Doskonalenia Lekarzy AM, Warszawa 1959,
  • Zakład Mikrobiol. Lek. AM, Lublin 1964,
  • Ośrodek Brucelozowy WHO w Instytucie Epidemiologii i Mikrobiologii im. Nikołaja Gamalei, Moskwa 1967,
  • Ośrodek Brucelozowy WHO w Kazachskim Instytucie Krajowej Patologii Ałma-Ata 1967,
  • Ośrodek Referencyjny Chorób Odzwierzęcych, Bratysława 1975.

Osiągnięcia[edytuj | edytuj kod]

Odznaczenia i nagrody[edytuj | edytuj kod]

Wybrane publikacje[edytuj | edytuj kod]

Autor lub współautor 152 prac(monografy, rozprawy, komunikaty, prace poglądowe, rozdziały w podręcznikach) z zakresu zakaźnych chorób odzwierzęcych i chorób zawodowych wsi, na temat działania antybiotyków, wirusowego zapalenia wątroby, chorób zakaźnych ośrodkowego układu nerwowego oraz badań nad salmonelozami, szigelozą i zatruciami pokarmowymi drukowanych w kraju i zagranicą, m.in.:

  • Badania klinicznoimmunologiczne i doświadczalne nad brucelozą, Roczniki AM w Białymstoku, 1970,
  • Rosprostranienije w sensibilizirowannom organizmie korpuskuliarnogo i lizirowannogo antigenów mieczannych radioaktywnymi izotopami – Zh Mikrobiol Epidemiol Immunobiol, 1971, ISSN 0372-9311
  • Die Chronische Toxoplasmose bei Schwangeren – ein epidemiologisches und soziales Problem – Zentralbl Bakteriol Mikrobiol Hyg [A][1] 1983
  • Epidemiologische und klinische Untersuchungen von Kranken mit Zecken-Enzephalitis aus Nord-Ostpolen – Zentralbl Bakteriol Mikrobiol Hyg [A] 1984

Współautor podręczników:

  • Choroba Ptasia Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, Warszawa 1971
  • Choroby odzwierzęce, Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, ​ISBN 83-200-0741-0​, Warszawa 1983

Działalność naukowa i społeczna[edytuj | edytuj kod]

  • Polskie Towarzystwo Lekarzy (sekretarz Oddziału Białostockiego 1966-68)
  • Polskie Towarzystwa Epidemiologów i Lekarzy Chorób Zakaźnych (sekretarz, przewodniczący Komisji Rewizyjnej, członek Prezydium Zarządu Głównego 1966-72)
  • Polskie Towarzystwa Mikrobiologów
  • kierownik Kliniki Chorób Zawodowych w Instytucie Chorób Wewnętrznych 1977-80
  • radny Miejskiej Rady Narodowej, Białystok 1973-78 (przewodniczący Komisji Zdrowia, Ochrony Środowiska i Spraw Socjalnych)
  • prodziekan Wydziału Lekarskiego 1974-78,
  • konsultant wojewódzki w zakresie chorób zakaźnych na teren woj. olsztyńskiego 1971-74
  • konsultant wojewódzki w zakresie chorób zakaźnych na teren woj. białostockiego 1975-83
  • rzecznik dobra służby zdrowia Okręgowej Komisji Kontroli Zawodowej przy Urzędzie Wojewódzkim w Białymstoku 1965-1990.
  • kierownik Kliniki Chorób Pasożytniczych i Zawodowych 1980-1990

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. (Zentralblatt fur bakteriologie. 1 ABT. originalle A.Medizinische Mikrobiologie, Infektionskrankenheiten und Parasitologie)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Biuletyn: Okręgowa Izba Lekarska, ROK X Nr 2(38), ISSN 1233-1449
  2. Kto jest kim w polskiej medycynie. Informator biograficzny, Lidia Becela (red.), Warszawa: Wydawnictwo Interpress, 1987, ISBN 83-223-2339-5, OCLC 835878449.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]