Dżyda (wieś)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Dżida)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Dżyda
Джида
wieś
Ilustracja
Samolot-pomnik, w tle osiedle mieszkaniowe
fot. Arkadij Zarubin, 2013
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Rosja
Republika Buriacja
Rejon rejon dżydiński|dżydiński]]
Data założenia 1938
Powierzchnia 19,8 km²
Populacja (2017)
• liczba ludności
• gęstość

3178
161 os./km²
Nr kierunkowy +7 30134
Kod pocztowy 671900
Tablice rejestracyjne 03
Położenie na mapie Rosji
Mapa lokalizacyjna Rosji
Dżyda
Dżyda
Ziemia50°24′36″N 106°10′44″E/50,410000 106,179000
Portal Portal Rosja

Dżyda (ros. Джида, bur. Жада a. Зэдэ) – wieś w azjatyckiej części Rosji, w Buriacji, w rejonie dżydińskim. Liczy 3178 mieszkańców (2017). Siedziba dżydińskiego osiedla wiejskiego. Ośrodek przemysłu spożywczego i maszynowego. W 19732012 posiadała status osiedla typu miejskiego.

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Wieś położona jest na wschodnim skraju rejonu dżydińskiego, 65 km od siedziby rejonu – Pietropawłowki. Miejscowość znajduje się na południowych stokach Garbu Borgojskiego, na lewym brzegu Dżydy (zabudowania 3 km na północ od głównego koryta), u ujścia rzeki do Selengi (7 km od osiedla). Obszar okolicy i miejscowości jest stepowy. Na południo-wschód od zabudowań wsi, w pobliżu osiedla wojskowego znajduje się obszar sztucznie zalanych kamieniołomów.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W 1936 rozpoczęto budowę południowej linii Kolei Wschodniosyberyjskiej z Ułan Ude do Nauszek. W następnym roku na lewym brzegu rzeki Dżydy wybudowano domy, w których osiedlono budowniczych kolei. W 1938 nowo powstałemu osiedlu przypisano nazwę Dżyda. W trakcie budowy linii kolejowej w l. 30. XX w. uruchomiono w Dżydzie kamieniołom żwiru i żwirownię. Znajdowała się tu również baza przeładunkowa fabryki wolframu i molibdenu w Dżydinsku. W 1942 utworzono magazyn ropy. W 1959 założono tu spółdzielnię rolniczą, a w 1964 buriacką spółdzielnię spożywców Sielchoztiechnika.

Do 1966 osiedle kolejowe nie miało statusu odrębnej wsi. Na mocy dekretu Prezydium Najwyższej Rady Buriackiej Autonomicznej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej z 21 lipca 1966 utworzono jednostkę administracyjną osiedla wiejskiego z siedzibą w Dżydzie.

W 19681969 wybudowano tu bazę lotniczą wraz z osiedlem dla wojskowych i ulokowano w niej 2. Orszański Pułk Lotnictwa Myśliwskiego. 22 marca 1973 Dżyda otrzymała status osiedla typu miejskiego. W 1974 zreorganizowano tutejszą bazę lotniczą, umieszczając w niej 21. Pułk Lotnictwa Bombowego i 7. Brygadę Przeciwlotniczą.

W związku z reorganizacją wojsk powietrznych Rosji, w 2012 zlikwidowano bazę lotniczą w Dżydzie i przeniesiono ją do Czelabińska. Wobec tej decyzji nastąpił zauważalny regres gospodarczy. Budżet lokalny utracił 10% swoich dotychczasowych zysków. W wyniku wyprowadzenia się znacznej części mieszkańców, jaką stanowiły rodziny wojskowych, spadła liczba ludności osiedla. W związku z tym upadło wiele przedsiębiorstw handlowych i usługowych i znacząco wzrosło bezrobocie. Od tego roku notuje się stały spadek liczby mieszkańców. 6 grudnia 2012 miejscowość utraciła status osiedla typu miejskiego[1].

Gospodarka i instytucje społeczne[edytuj | edytuj kod]

We wsi znajduje się stacja kolejowa południowej linii Kolei Wschodniosyberyjskiej (Ułan UdeNauszki). Mieszkańcy zatrudnieni są głównie w przemyśle spożywczym: zakładach przetwórstwa mięsnego i maszynowym: fabryka traktorów.

W osiedlu znajdują się również poczta, ośrodek zdrowia i siłownia. Dżiba jest siedzibą szkoły podstawowej z przedszkolem i szkoły średniej ogólnokształcącej. Osiedle posiada również własną bibliotekę.

Dżyda jest siedzibą parafii, której główną świątynią jest cerkiew Matki Boskiej "Hodegetria". Parafia należy do eparchii ułan-udeńskiej w metropolii buriackiej Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Ludność Dżydy (1979-2017)
1979 1989 2002 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017
Liczba Zmiana Liczba Zmiana Liczba Zmiana Liczba Zmiana Liczba Zmiana Liczba Zmiana Liczba Zmiana Liczba Zmiana Liczba Zmiana Liczba Zmiana Liczba Zmiana
4501 5 109 Increase2.svg 608 4 706 Decrease2.svg 403 4 799 Increase2.svg 93 5 393 Increase2.svg 594 5 037 Decrease2.svg 356 3 902 Decrease2.svg 1 135 3 380 Decrease2.svg 522 3 270 Decrease2.svg 110 3 266 Decrease2.svg 4 3 215 Decrease2.svg 51 3 178 Decrease2.svg 37

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. В Бурятии посёлок Джида «сокращён» до села, www.baikal-daily.ru [dostęp 2020-02-19] (ros.).