Dżunglak czarnobrewy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Dzunglak czarnobrewy
Malacocincla perspicillata[1]
(Bonaparte, 1850)
Dzunglak czarnobrewy
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd ptaki neognatyczne
Rząd wróblowe
Podrząd śpiewające
Rodzina dżunglaki
Rodzaj Malacocincla
Gatunek dżunglak czarnobrewy
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status none DD.svg
brak danych

Dżunglak czarnobrewy (Malacocincla perspicillata) – gatunek małego ptaka z rodziny dżunglaków. Znany wyłącznie z jednego okazu, odłowionego najprawdopodobniej na południowym Borneo, przed 1850. Według IUCN ma status Niedostateczne Dane (DD, Data Deficient); niektórzy autorzy uznają gatunek za wymarły.

Taksonomia[edytuj | edytuj kod]

Po raz pierwszy gatunek opisał Karol Lucjan Bonaparte w 1. tomie Conspectus generum avium (1850). Nadał nowemu gatunkowi nazwę Myiothera perspicillata. Za miejsce zebrania holotypu wskazał Jawę[3], błędnie; było to Borneo[4], najprawdopodobniej Borneo Południowe[5]. Błąd wynika stąd, że Bonaparte wysnuł błędne przypuszczenia; w istocie odkrywca gatunku, niemiecki geolog Carl Anton Ludwig Maria Schwaner (1817–1851), eksplorował wyłącznie Borneo. Holotyp musiał zostać odłowiony między 1843 a 1848[6]. Obecnie (2017) Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny umieszcza gatunek w rodzaju Malacocincla[7]. Przez niektórych autorów dżunglak czarnobrewy uznawany był za podgatunek dżunglaka sundajskiego (M. sepiaria)[4] lub przedstawiciela M. vanderbilti, nieuznawanego obecnie gatunku, którego nazwa okazała się być synonimem M. sepiaria barussana. Znany okaz dżunglaka czarnobrewego nie jest również hybrydą, ponieważ nie są znane gatunki, których przedstawiciele mogliby razem spłodzić osobnika o takim fenotypie[6].

Epitet gatunkowy perspicillata oznacza „okularowy”[6].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Długość ciała wynosi około 15–16 cm[4]. U holotypu długość górnej krawędzi dzioba wynosi 21,5 mm, długość skoku – 29,4 mm, długość skrzydła – 86,9 mm, długość ogona – 48,9 mm. Stosunkowo krótki skok wskazuje być może na to, że dżunglaki czarnobrewe prowadziły bardziej nadrzewny tryb życia, niż inne ptaki z rodzaju Malacocichla. Dziób długi, mocno zbudowany. Czoło czarne, podobnie jak brew i plamka przed okiem. Kantarek białawy, obrączka oczna również. Spód ciała szary. Boki o głębokim, rdzawym kolorze[6].

Status[edytuj | edytuj kod]

IUCN nadaje dżunglakowi czarnobrewemu status Niedostateczne Dane (DD, Data Deficient)[5]. Klasyfikacje różnią się, jedni autorzy uznają gatunek za należący do kategorii DD, inni za wymarły. Lasy w regionach, które przeczesywał Schwaner, zostały niemal całkowicie wycięte. Z drugiej strony przedstawiciele rodzajów Malacocincla i Trichastoma zamieszkują również środowiska na obrzeżach lasów i, mimo że od odłowienia holotypu minęło dużo czasu, nie można z pewnością uznać dżunglaka czarnobrewego za wymarłego[6].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Malacocincla perspicillata, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Malacocincla perspicillata. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  3. C. L. Bonaparte: Conspectus generum avium. T. 1. 1850, s. 257.
  4. a b c Collar, N., Robson, C. & Sharpe, C.J.: Black-browed Babbler (Malacocincla perspicillata). W: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. 2016. [dostęp 31 grudnia 2016].
  5. a b Black-browed Babbler Malacocincla perspicillata. BirdLife International. [dostęp 31 grudnia 2016].
  6. a b c d e N. J. Collar. Asian enigmas. Blue-wattled Bulbul Pycnonotus nieuwenhuisii and Black-browed Babbler Malacocincla perspicillata: two Sundaic passerines in search of a life. „BirdingASIA”. 21, s. 37–44, 2014. 
  7. Frank Gill & David Donsker: Babblers & fulvettas. IOC World Bird List (v6.4), 22 października 2016.