Dawidowicze

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Dawidowicze
Dawidowicze
Państwo  Polska
Województwo podlaskie
Powiat białostocki
Gmina Zabłudów
Strefa numeracyjna (+48) 85
Kod pocztowy 16-060[1]
Tablice rejestracyjne BIA
SIMC 0044457
Położenie na mapie gminy Zabłudów
Mapa lokalizacyjna gminy Zabłudów
Dawidowicze
Dawidowicze
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Dawidowicze
Dawidowicze
Położenie na mapie województwa podlaskiego
Mapa lokalizacyjna województwa podlaskiego
Dawidowicze
Dawidowicze
Położenie na mapie powiatu białostockiego
Mapa lokalizacyjna powiatu białostockiego
Dawidowicze
Dawidowicze
Ziemia52°56′28″N 23°21′30″E/52,941111 23,358333

Dawidowicze (białorus. Давідо́вічы, w miejsc. gwarze Davídovci, Strylciế[2]) – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie białostockim, w gminie Zabłudów[3].

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego

Historia[edytuj | edytuj kod]

Według Powszechnego Spisu Ludności przeprowadzonego w 1921 roku wieś liczyła 20 domostw, które zamieszkiwało 112 osób. Wszyscy mieszkańcy Dawidowicz zadeklarowali wówczas białoruską przynależność narodową oraz wyznanie prawosławne[4].

Przez okolice Dawidowicz przebiegał front II wojny światowej. Do dziś w pobliskim lesie są ślady po okopach.

Dnia 19 lipca 2015 r. przez wieś Dawidowicze i jej najbliższe okolice przeszła potężna nawałnica wyrządzająca ogromne spustoszenia. Wiatr, który osiągał prędkość ponad 100 km/h, powalił wiele drzew oraz poważnie uszkodził i pokaźną liczbę budynków mieszkalnych i gospodarczych, zaś intensywne opady spowodowały lokalne podtopienia[5].

Dnia 8 sierpnia 2015 r. odsłonięto we wsi pomnik upamiętniający tragedię bieżeństwa z 1915 r., kiedy to wszyscy mieszkańcy wsi zostali zmuszeni do ewakuacji w głąb Imperium Rosyjskiego. Powrócili oni dopiero w okresie międzywojnia. Z tułaczki po Rosji wróciło zaledwie 60% mieszkańców Dawidowicz[6].

Inne[edytuj | edytuj kod]

Prawosławne krzyże epidemiczne w lesie nieopodal wsi

Prawosławni mieszkańcy wsi przynależą do parafii pw. Opieki Matki Bożej w pobliskich Puchłach.

W 1994 r. została wydana monografia o wsi pod tytułem Wieś Strzelce-Dawidowicze w tradycji historycznej autorstwa dr Ireny Matus, pochodzącej z Dawidowicz wykładowcy Uniwersytetu w Białymstoku[7].

W Dawidowiczach występuje ukraińska gwara podlaska (dialekt zachodniopoleski języka ukraińskiego)[7][8]. Pod względem etnograficznym wieś Dawidowicze (obok Soc czy Trześcianki) to jedna z najdalej wysuniętych na północ, a tym samym jedna z niewielu położonych na północ od rzeki Narew, miejscowości na mapie ziem ukraińskiego kręgu językowo-kulturowego[7]. Sąsiednie Ostrówki przynależą już do białoruskiego kręgu językowego, gdyż gwara tej wsi nosi cechy typowo białoruskie[8]. Przebiegająca nieopodal Dawidowicz granica językowa pomiędzy gwarami białoruskimi i ukraińskimi ukształtowała się jeszcze w XII w., kiedy to wschodnie Podlasie od północy zasiedlała ludność ruska wywodząca się znad Niemna, zaś od południa ludność ruska z terenów Wołynia[9]. Z racji położenia geograficznego mieszkańcy Dawidowicz nigdy jednak nie wykształcili ukraińskiej świadomości narodowej i określają się jako Białorusini[4]. Współcześnie ukraińska gwara mieszkańców Dawidowicz jest używana jedynie przez starsze pokolenie mieszkańców wsi i nie jest przekazywana młodszym pokoleniom, w związku z czym przewiduje się jej całkowite wymarcie w najbliższej przyszłości.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. s. 206. [dostęp 2013-08-20].
  2. Dawidowicze. W: Pudlaśki nazvy [on-line]. Svoja.org: Pudlaśka mova, język podlaski. [dostęp 2016-02-22].
  3. Przeglądanie TERYT (Krajowego Rejestru Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2013-08-20].
  4. a b Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej: opracowany na podstawie wyników pierwszego powszechnego spisu ludności z dn. 30 września 1921 r. i innych źródeł urzędowych.. T. 5: Województwo białostockie. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 1924, s. 32.
  5. Dariusz Wojtecki: Likwidacja szkód po wichurach. Komenda Miejska Państwowej Straży Pożarnej w Białymstoku, 20 lipiec 2015. [dostęp 2016-06-19].
  6. Dorota Wysocka. Krzyże pamięci. „Przegląd Prawosławny”. 11 (365), listopad 2015. Fundacja im. Księcia Konstantego Ostrogskiego. ISSN 1230-1078. [dostęp 2016-02-22]. 
  7. a b c Roman Wysocki. Historia jednej wsi. „Над Бугом і Нарвою”. 6 (22), 1995. Związek Ukraińców Podlasia. ISSN 1230-2759 (pol.). [dostęp 2016-02-22]. 
  8. a b Michał Sajewicz. Nasza mowa prosta, czyli o białorusko-ukraińskiej granicy językowej na Białostocczyźnie. „Над Бугом і Нарвою”. 3, maj-czerwiec 1992. Związek Ukraińców Podlasia. ISSN 1230-2759 (pol.). [dostęp 2016-06-26]. 
  9. Jerzy Hawryluk. PODLASIE NA PRZESTRZENI WIEKÓW cz. V: Wiejska kolonizacja Podlasia w XV-XVII w. „Над Бугом і Нарвою”. 3-4 (7-8), marzec-kwiecień 1993. Związek Ukraińców Podlasia (pol.). [dostęp 2016-06-26].