Departament poznański (Prusy Południowe)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Departament poznański, 1795–1806 (kolor żółty

Departament poznański (niem. Kriegs-und Domänen Kammerdepartament Posen) – jednostka administracyjna Prus Południowych ze stolicą w Poznaniu, utworzona zarządzeniem gabinetowym króla Prus z dnia 7 kwietnia 1793 r. z ziem zagarniętych w wyniku II rozbioru Polski.

Departament był podzielony na 17 powiatów. Miasta tworzyły osobne jednostki administracyjne wydzielone terytorialnie i administracyjnie z powiatów, było ich 129.

W związku z przyłączeniem do prowincji części ziem zagarniętych w trakcie III rozbioru i utworzeniem departamentu kaliskiego, powierzchnię departamentu powiększono o powiaty brzeski, kowalski i radziejowski ze znoszonego departament piotrkowskiego a zmniejszono o powiaty kaliski, koniński i odolanowski na korzyść nowo utworzonego departament kaliskiego. Tak zmieniony departament, obejmował wtedy dawne województwa poznańskie i gnieźnieńskie oraz część dawnego województwa kaliskiego położoną na prawym brzegu Warty i Kujawy. Zajmował powierzchnię 22 978 km².

W 1801 dokonano niewielkich zmian granic powiatu brzeskiego; przyłączono do niego Brdów z powiatu kowalskiego oraz Sompolno z powiatu radziejowskiego. Przeniesiono też Rostarzewo z powiatu kościańskiego do powiatu babimojskiego[1]

W 1807 został przekształcony w departament poznański Księstwa Warszawskiego.

Podział administracyjny (powiaty)[edytuj | edytuj kod]

Podział 1793–1795 Podział 1795–1807
babimojski babimojski
brzeski
gnieźnieński gnieźnieński
kaliski
koniński
kościański kościański
kowalski
krobski krobski
krotoszyński krotoszyński
międzyrzecki międzyrzecki
obornicki obornicki
odolanowski
powidzki powidzki
poznański poznański
pyzdrski pyzdrski
radziejowski
śremski śremski
średzki średzki
wągrowiecki wągrowiecki
wschowski wschowski

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. von Holsche A C., 1800, Geographie und Statistik von West-, Süd- und Neu-Ostpreussen, nebst einer kurzen Geschichte des Königreichs Polen bis zu dessen Zertheilung. Tom I (Neu-Ost-preussen), Berlin

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Jerzy Kozłowski, Administracja Wielkopolski pod pruskim zaborem 1793-1918, Poznań 2000, ​ISBN 83-86134-87-9