Diecezja elbląska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Diecezja Elbląska
łac. Dioecesis Elbingensis
Ilustracja
Herb diecezji elbląskiej
Państwo  Polska
Województwo  warmińsko-mazurskie
Siedziba POL Elbląg COA.svg Elbląg
ul. Św. Ducha 11,
82–300 Elbląg
Data powołania 25 marca 1992
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Metropolia Warmińska
Katedra św. Mikołaja
Biskup diecezjalny Jacek Jezierski
Biskup pomocniczy Wojciech Skibicki
Biskup senior Jan Styrna
Józef Wysocki
Dane statystyczne (2020[1])
Liczba wiernych 405 tys.
Liczba kapłanów
• w tym diecezjalnych
• w tym zakonnych
352
278
74
Liczba osób zakonnych 178
w tym zakonnic: 104
Liczba dekanatów 21
Liczba parafii 158
Powierzchnia 9 495 km²
Mapa
54°09′30,81″N 19°23′43,90″E/54,158558 19,395528
Strona internetowa
Podział administracyjny diecezji elbląskiej
Ordynariusze Diecezji Elbląskiej
Bp Andrzej Śliwiński – pierwszy biskup diecezjalny diecezji elbląskiej (w latach 1992–2003)
Bp Jan Styrna - biskup diecezjalny diecezji elbląskiej w latach 2003–2014
Bp Jacek Jezierskiordynariusz diecezji elbląskiej od 2014.
Biskupi pomocniczy Diecezji Elbląskiej
Bp Józef Wysocki – pierwszy biskup pomocniczy diecezji elbląskiej (w latach 1992–2015)
Bp Wojciech Skibicki – biskup pomocniczy diecezji elbląskiej (od 2019)

Diecezja Elbląska (łac. Dioecesis Elbingensis; niem. Bistum Elbing) – jedna z trzech diecezji obrządku łacińskiego metropolii warmińskiej w Polsce, historycznie nawiązująca do diecezji pomezańskiej utworzonej 28 lipca 1243 decyzją legata papieskiego Wilhelma z Modeny, a zatwierdzoną przez papieża Innocentego IV 30 lipca 1243[2]. Ustanowiona 25 marca 1992 przez papieża Jana Pawła II bullą Totus Tuus Poloniae populus, powstała z części diecezji: gdańskiej, warmińskiej i chełmińskiej.

W chwili powstania diecezji w 1992 było 135 parafii, w tym 121 prowadzonych przez księży diecezjalnych i 14 zarządzanych przez kapłanów zakonnych. Obecnie diecezja liczy 158 parafii: 139 prowadzonych przez kapłanów diecezjalnych i 19 zarządzanych przez kapłanów zakonnych.

Historia[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Diecezja pomezańska.

Diecezję uważa się za kontynuatorkę tradycji diecezji pomezańskiej, zlikwidowanej w 1525. Ludność zamieszkująca teren diecezji ma charakter niemal w całości napływowy. Po II wojnie światowej osiedliła się tutaj ludność z Wołynia, Wileńszczyzny, Pomorza, Małopolski i Polski centralnej. Nieliczna jest już ludność autochtoniczna[potrzebny przypis]. Zróżnicowanie mieszkańców, tradycji stanowi poważny problem duszpasterski.

Kalendarium[edytuj | edytuj kod]

  • 1992
    • 25 marca – reforma Kościoła rzymskokatolickiego w Polsce, ustanowienie wśród 13 nowych diecezji również elbląskiej (ordynariuszem elbląskim został dotychczasowy sufragan chełmiński bp Andrzej Śliwiński, sufraganem dotychczasowy sufragan warmiński bp Józef Wysocki), powstanie kurii diecezjalnej oraz komisji diecezjalnych (wikariuszami generalnymi zostali bp Józef Wysocki i ks. infułat Mieczysław Józefczyk).
    • 11 maja – powstanie Sądu Diecezjalnego w Elblągu.
    • 17 maja – ingres biskupa Andrzeja Śliwińskiego do katedry w Elblągu.
  • 1993
    • 1 października – erygowanie Wyższego Seminarium Duchownego Diecezji Elbląskiej w Elblągu afiliowanego do Akademii Teologii Katolickiej w Warszawie przez biskupa Andrzeja Śliwińskiego.
  • 1995
  • 1998
  • 1999
    • 6 czerwca – wizyta papieża Jana Pawła II w diecezji elbląskiej i nabożeństwo czerwcowe z jego udziałem na lotnisku w Elblągu.
    • 1 października – afiliacja seminarium elbląskiego do Wydziału Teologii Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie.
  • 2002
  • 2003
    • 2 sierpnia – rezygnacja biskupa Andrzeja Śliwińskiego ze stanowiska ordynariusza elbląskiego i ustanowienie dotychczasowego sufragana diecezji tarnowskiej biskupa Jana Styrny nowym ordynariuszem elbląskim.
    • 23 sierpnia – ingres biskupa Jana Styrny do katedry w Elblągu.
  • 2009
  • 2012
  • 2013
    • 19 października – ustanowienie sanktuarium pw Matki Bożej Nieustającej Pomocy przy kościele redemptorystów pw. Matki Boskiej Królowej Polski
    • 24 listopada – bp Jan Styrna w zakończenie Roku Wiary ogłasza, że w październiku na ręce papieża Franciszka złożył rezygnację z urzędu biskupa diecezjalnego elbląskiego.
  • 2014
    • 10 maja – bp Jacek Jezierski, dotychczasowy biskup pomocniczy archidiecezji warmińskiej, został mianowany przez papieża Franciszka nowym ordynariuszem elbląskim. Zastąpi bp Jana Styrnę, który odchodzi na emeryturę w związku ze stanem zdrowia.
    • 8 czerwca – odbył się uroczysty ingres ks. bp. Jacka Jezierskiego do katedry elbląskiej. W uroczystości uczestniczył m.in. metropolita gdański i warmiński oraz biskup toruński, ełcki, pelpliński i bydgoski na czele z Nuncjuszem Apostolskim w Polsce Abp Celestino Migliore, księża z diecezji elbląskiej i warmińskiej, a także przedstawiciele kapituł katedralnych sąsiednich diecezji, obecni byli także przedstawiciele kościołów: greckokatolickiego, prawosławnego, ewangelicko – augsburskiego i polskokatolickiego.
  • 2015
    • 27 marca – przy zakonie Mniszek Klarysek od Wieczystej Adoracji otworzono pierwsze „okno życia”.
    • 31 października – papież Franciszek przyjął rezygnację ks. bpa Józefa Wysockiego, z urzędu biskupa pomocniczego diecezji elbląskie, w związku z osiągnięciem wieku emerytalnego[3].
    • 14 – 18 listopada – peregrynacja symboli Światowych Dni Młodzieży w diecezji elbląskiej.
  • 2016
  • 2019
    • 14 lutego – ks. kan. Wojciech Skibicki, dotychczasowy dyrektor Wydziału Nauki Katolickiej kurii diecezjalnej oraz rzecznik diecezji, został mianowany przez papieża Franciszka biskupem pomocniczym diecezji ze stolicą tytularną Casae Nigrae[5].
    • 6 kwietnia – w katedrze elbląskiej odbyły się święcenia biskupie biskupa nominata Wojciecha Skibickiego. Głównym konsekratorem był biskup diecezjalny elbląski Jacek Jezierski, zaś współkonsekratorami arcybiskup Salvatore Pennacchio, nuncjusz apostolski w Polsce, i Józef Górzyński, arcybiskup metropolita warmiński[6].

Biskupi[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Biskupi elbląscy.

Struktura wyznaniowa na obszarze diecezji[edytuj | edytuj kod]

98% mieszkańców jest katolikami wyznania rzymskiego. Grekokatolików jest około 5000.

Inne wyznania (dane z 2007):

Instytucje[edytuj | edytuj kod]

Kuria diecezji elbląskiej.

Kapituły[edytuj | edytuj kod]

Główne świątynie[edytuj | edytuj kod]

Sanktuaria[edytuj | edytuj kod]

Dekanaty[edytuj | edytuj kod]

  • z diecezji chełmińskiej:
  1. dekanatu gniewskiego (parafia Janowo)
  • z diecezji gdańskiej:
  1. dekanat Malbork
  2. dekanat Nadmorski
  3. dekanat Nowy Dwór Gdański
  4. dekanat Nowy Staw
  • z diecezji warmińskiej:
  1. dekanat Dzierzgoń
  2. dekanat Elbląg-Południe
  3. dekanat Elbląg-Północ
  4. dekanat Elbląg-Śródmieście
  5. dekanat Iława
  6. dekanat Kwidzyn
  7. dekanat Malbork
  8. dekanat Morąg
  9. dekanat Pasłęk
  10. dekanat Sztum
  • utworzone w 1992:
  1. dekanat Kwidzyn-Zatorze
  2. dekanat Miłomłyn
  3. dekanat Pasłęk II
  4. dekanat Prabuty
  • utworzony w 2000:
  1. dekanat Iława-Zachód
  • utworzony w 2018:
  1. dekanat Tolkmicko[8]
  • obecne:
  1. Dzierzgoń
  2. Elbląg-Południe
  3. Elbląg-Północ
  4. Elbląg-Śródmieście
  5. Iława-Wschód
  6. Iława-Zachód
  7. Kwidzyn-Śródmieście
  8. Kwidzyn-Zatorze
  9. Malbork I
  10. Malbork II
  11. Miłomłyn
  12. Morąg
  13. Krynica Morska
  14. Nowy Dwór Gdański
  15. Nowy Staw
  16. Pasłęk I
  17. Pasłęk II
  18. Prabuty
  19. Susz
  20. Sztum
  21. Tolkmicko

Okręgi duszpasterskie dla duszpasterstw specjalistycznych[edytuj | edytuj kod]

  • Okręg elbląski
    • dekanaty: Elbląg – Śródmieście, Elbląg – Południe, Elbląg – Północ
  • Okręg iławski
    • dekanaty: Iława – Wschód, Iława – Zachód, Susz
  • Okręg kwidzyński
    • dekanaty: Kwidzyn – Śródmieście, Kwidzyn – Zatorze, Prabuty
  • Okręg malborski
    • dekanaty: Dzierzgoń, Malbork I, Malbork II, Sztum
  • Okręg nadmorski
    • dekanaty: Krynica Morska, Nowy Dwór Gdański, Nowy Staw
  • Okręg pasłęcki
    • dekanaty: Miłomłyn, Morąg, Pasłęk I, Pasłęk II

Patroni[edytuj | edytuj kod]

Herb diecezji[edytuj | edytuj kod]

 Główny artykuł: Herb diecezji elbląskiej.
Herb diecezji elbląskiej

W tle tarczy herbowej znajdują się: mitra biskupia, w którą wpisana jest róża świętego Wojciecha (tzw. Różyc), pastorał i krzyż. Na tarczy herbowej znajduje się godło herbowe: w górnej prawej części znajduje się baranek, jeden z symboli Chrystusa, herb diecezji/archidiecezji warmińskiej; w górnej lewej części znajduje się orzeł, symbol świętego Jana Ewangelisty, herb diecezji pomezańskiej; poniżej, w centrum tarczy herbowej, znajdują się krzyże rycerskie z herbu Elbląga. W herbie występują symbole przywołujące na pamięć diecezje (pomezańska, warmińska, chełmińska, gdańska), z których części powstała diecezja elbląska.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Konferencja Episkopatu Polski, Informator 2020, Biblos 2020, ​ISBN 978-83-7793-714-3
  2. Sekretarz Przewodniczącego KEP, Diecezja Elbląska | Konferencja Episkopatu Polski, episkopat.pl [dostęp 2017-12-27] (pol.).
  3. Komunikat Biskupa Elbląskiego. diecezja.elblag.pl. [dostęp 2015-10-31].
  4. I Synod Diecezji Elbląskiej. elblag.gosc.pl. [dostęp 2016-09-17].
  5. Elbląg: Ks. Wojciech Skibicki – biskupem pomocniczym diecezji elbląskiej, Nuncjatura Apostolska w Polsce, 14 lutego 2019 [dostęp 2019-02-14] (pol.).
  6. Uroczystość święceń biskupich Wojciecha Skibickiego – biskupa pomocniczego diecezji elbląskiej [Elbląg, 6 kwietnia 2019]. diecezja.elblag.pl. [dostęp 2019-04-06].
  7. Bp Jan Styrna ustanowił nowe sanktuarium (pol.). ekai.pl. [dostęp 2013-09-29].
  8. Elbląg: Parafia Świętej Rodziny - Diecezja Elbląska, diecezja.elblag.pl [dostęp 2018-12-02] (pol.).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]