Dobków (województwo dolnośląskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Dobków
wieś
Ilustracja
Kościół św. Idziego
Państwo  Polska
Województwo  dolnośląskie
Powiat złotoryjski
Gmina Świerzawa
Sołectwo Dobków
Wysokość 300-420 m n.p.m.
Liczba ludności (III 2011) 493[1]
Strefa numeracyjna 75
Kod pocztowy 59-540
Tablice rejestracyjne DZL
SIMC 0192689
Położenie na mapie gminy Świerzawa
Mapa konturowa gminy Świerzawa, po prawej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Dobków”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po lewej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Dobków”
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa konturowa województwa dolnośląskiego, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Dobków”
Położenie na mapie powiatu złotoryjskiego
Mapa konturowa powiatu złotoryjskiego, na dole nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Dobków”
Ziemia50°59′22″N 15°56′52″E/50,989444 15,947778

Dobków (niem. Klein Helmsdorf) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie złotoryjskim, w gminie Świerzawa, na pograniczu Pogórza Kaczawskiego i Gór Kaczawskich w Sudetach.

Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa jeleniogórskiego.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Dobków to długa wieś łańcuchowa ciągnąca się około 3,5 km wzdłuż rzeki Bukownicy, prawobrzeżnego dopływu Kaczawy, położona około 20 km na południe od Złotoryi. Geograficznie wieś ulokowana jest w Rowie Świerzawy, u północnego podnóża Pogórza Wojcieszowskiego, stanowiącego jednocześnie północną granicę Grzbietu Wschodniego Gór Kaczawskich. Doliną Bukownicy poprowadzona jest granica pomiędzy Górami Kaczawskimi a Pogórzem Kaczawskim. W takim ujęciu lewobrzeżną (południową) część Dobkowa należy zaliczyć do Gór Kaczawskich, a część prawobrzeżną (północną) już do Pogórza Kaczawskiego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Jest to wieś bardzo stara i o nietypowej jak na ten teren historii, co jest widoczne między innymi w jej zabudowie. Henryk I Brodaty ofiarował klasztorowi w Lubiążu 500 dużych frankońskich łanów i wówczas na tym obszarze powstała, wymieniona w 1203 roku, nowa miejscowość założona przez osadników z Frankonii. Nazwana została ona od imienia Helmricha - pierwszego dziedzicznego sołtysa wsi - Helmrichesdorf. Po wielu zmianach nazwa ta ustaliła się ostatecznie pod koniec XIX wieku w formie Klein Helmsdorf.

Do 1819 roku wieś pozostawała własnością klasztoru w Lubiążu. Rozwojowi rolnictwa sprzyjały względnie urodzajne gleby i korzystne na tle regionu warunki klimatyczne. Ponadto prowadzono tu na niewielką skalę wydobycie wapieni; na południe od wsi zachowały się ruiny wapienników. W XIX w. i w początkach XX w. we wsi powstały duże gospodarstwa rolne o charakterystycznym czworobocznym układzie budynków. W jednym z takich gospodarstw, z końca XIX w., 29 sierpnia 2015 otwarto Sudecką Zagrodę Edukacyjną. Ponadto we wsi funkcjonuje ekomuzeum, składające się z 5 pasiek, 4 pracowni ceramicznych i pracowni bibułkarstwa. Corocznie odbywają się tu Kaczawskie Warsztaty Artystyczne - plenerowe zajęcia ceramiczne, bibułkarstwa czy tradycyjnego koronkarstwa[2].

W roku 1945 wieś została włączona w granice Polski. Jej dotychczasową ludność wysiedlono do Niemiec. Polscy osadnicy początkowo nazywali miejscowość Chełmno, jednak w roku 1946 ustalono urzędowo obecną nazwę Dobków.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

W XIX w. wieś zamieszkiwało ponad 1000 osób, w pierwszej połowie XX w. liczba ta spadła do 900–950, natomiast współcześnie Dobków ma około 500 mieszkańców. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) ich liczba wynosiła 493 osoby[1]. Obecnie jest szóstą co do wielkości miejscowością gminy Świerzawa.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są[3]:

  • kościół parafialny pw. św. Idziego, z końca XIV w., XVIII w.
  • cmentarz ewangelicki, przy kościele, obecnie nieczynny, z XVIII-XIX w.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
  2. Nowy ośrodek edukacji przyrodniczo-krajoznawczej w Dobkowie w Krainie Wygasłych Wulkanów, „Sudety” nr 4/160 lipiec-sierpień 2015
  3. Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 264. [dostęp 15.11.2012].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Pogórze Kaczawskie, Słownik geografii turystycznej Sudetów, tom 7, pod red. M. Staffy, Wydawnictwo I-BiS, Wrocław 2002, ​ISBN 83-85773-47-9
  • Góry i Pogórze Kaczawskie. Skala 1:40.000. Jelenia Góra: Wydawnictwo Turystyczne Plan, 2004. wyd. II. ISBN 83-88049-02-X.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]