Dobrzyniewo Fabryczne

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Artykuł 53°11′7.12″N 23°3′51.3″E
- błąd 0 m
WD 53°11'7"N, 23°3'51"E
- błąd 38 m
Odległość 4 m
Dobrzyniewo Fabryczne
wieś
Ilustracja
Państwo  Polska
Województwo  podlaskie
Powiat białostocki
Gmina Dobrzyniewo Duże
Wysokość 154 m n.p.m.
Strefa numeracyjna 85
Tablice rejestracyjne BIA
SIMC 0027105
Położenie na mapie gminy Dobrzyniewo Duże
Mapa lokalizacyjna gminy Dobrzyniewo Duże
Dobrzyniewo Fabryczne
Dobrzyniewo Fabryczne
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Dobrzyniewo Fabryczne
Dobrzyniewo Fabryczne
Położenie na mapie województwa podlaskiego
Mapa lokalizacyjna województwa podlaskiego
Dobrzyniewo Fabryczne
Dobrzyniewo Fabryczne
Położenie na mapie powiatu białostockiego
Mapa lokalizacyjna powiatu białostockiego
Dobrzyniewo Fabryczne
Dobrzyniewo Fabryczne
Ziemia53°11′07,12″N 23°03′51,30″E/53,185311 23,064250
Jaz na Supraśli

Dobrzyniewo Fabrycznewieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie białostockim, w gminie Dobrzyniewo Duże.

W 1929 r. we wsi pracował jeden młyn wodny, skład stalowych wyrobów, sklep spożywczy, sklep z tytoniem i jeden z wędlinami. Pracowali tu felczer, krawiec i rzeźnik.[1]

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Około 1519 r. Mikołaj Radziwiłł podczas osadzania zagarniętych królewskich puszcz założył folwark przy trakcie z Wilna do Krakowa[2]. Po ich odzyskaniu przez króla, po 1530 r. Dobrzyniewo było jednym z trzech należących do Zygmunta Starego folwarków starostwa knyszyńskiego. Z polecenia Bony pracami nad urządzeniem folwarków w latach 30. XVI w. kierował starosta Aleksander Chodkiewicz, ale pełny kształt założenie w Dobrzyniewie uzyskało w latach 1554-1564, kiedy dobrami zarządzał Piotr Chwalczewski[2]. Część rezydencjonalna powstała przed 1561 r., ale została rozbudowana w czasach Jana Zamoyskiego. Za jego czasów folwark uzyskał kształt renesansowej kompozycji o powierzchni około 60 ha. Część rezydencjonalna składała się z pałacu wzniesionego nad dużą sadzawką (nieistniejącą) i położonego w odległości kilkuset metrów na północny zachód folwarku z włoskim ogrodem kwaterowym na planie kwadratu[2]. Jeszcze w XVI wieku powstała nad rzeką Supraślą część młyńsko-przemysłowa. Między mostem a pałacem zbudowano karczmę. Pałac barokowy z pawilonami wzniesiony na przełomie XVI i XVII w. z biblioteką i wystrojem przetrwał do lat 60. XVIII w[2].

W latach 30. XIX w. urządzono na terenie majątku fabrykę sukienniczą i zbudowano kompleks budynków fabrycznych spalonych podczas wojny w 1915 roku[2]. W budynkach w latach 1923-1932 mieściła się fabryka noży i sztućców Gerlacha i Kobylańskiego.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Maroszek Józef, Szydłowski Jan, Dokumentacja ewidencyjna założenia dworsko-ogrodowego w Dobrzyniewie Fabrycznym, Białystok 1979, maszynopis w posiadaniu Oddziału Wojewódzkiego Państwowej Służby Ochrony Zabytków w Białymstoku;
  • Maroszek Józef, Szydłowski Jan, Dokumentacja ewidencyjna założenia pałacowego w Knyszynie PGR, maszynopis w zbiorach Biura Badań i Dokumentacji Zabytków w Białymstoku;
  • Bończak-Kucharczyk Ewa, Maroszek Józef, Kucharczyk Krzysztof, Katalog parków i ogrodów zabytkowych województwa białostockiego, katalog szczegółowy hasło nr 37, Białystok 1988, maszynopis w posiadaniu Oddziału Wojewódzkiego Państwowej Służby Ochrony Zabytków w Białymstoku;
  • Bończak-Kucharczyk Ewa, Maroszek Józef, Kucharczyk Krzysztof, Katalog parków i ogrodów zabytkowych dawnego województwa białostockiego, Stan z 1988 roku. Część szczegółowa, t. 1, Białystok 2000, s. 86-87

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. The 1929 Polish Business Directory Project, data.jewishgen.org [dostęp 2017-03-30].
  2. a b c d e Dobrzyniewo Fabryczne - ogrody dworskie, www.ogrodowy.minigo.pl [dostęp 2019-06-27].