Doksycyklina

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Doksycyklina
Niepodpisana grafika związku chemicznego; prawdopodobnie struktura chemiczna bądź trójwymiarowy model cząsteczki
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C22H24N2O8
Masa molowa 444,44 g/mol
Wygląd żółty krystaliczny proszek
Identyfikacja
Numer CAS 564-25-0
PubChem 54671203
DrugBank DB00254
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
Klasyfikacja medyczna
ATC J01AA02, A01AB22
Stosowanie w ciąży kategoria D

Doksycyklinaorganiczny związek chemiczny, półsyntetyczny antybiotyk z grupy tetracyklin.

W porównaniu do innych tetracyklin znacznie lepiej się wchłania z przewodu pokarmowego (w 90–95%), jest również mniej nefrotoksyczna. Oporność krzyżowa obserwowana wśród bakterii na tetracykliny naturalne często nie dotyczy doksycykliny, która okazuje się skuteczna.

Działanie[edytuj | edytuj kod]

Mechanizm działania jest identyczny jak dla innych tetracyklin i polega na hamowaniu rybosomalnej biosyntezy białka, poprzez związanie się z podjednostką rybosomalną S30. W wyniku tego wiązanie pomiędzy tRNA oraz kompleksem rybosom-mRNA zostaje zablokowane.

Farmakokinetyka[edytuj | edytuj kod]

Okres półtrwania doksycykliny wynosi 16 godzin (± 6 godzin). Doksycyklina jest wydalana z żółcią. Przenika z krwi do jelita grubego, co umożliwia jej zastosowanie u chorych z niewydolnością nerek.

W porównaniu z innymi tetracyklinami ma dłuższy okres działania, przez co musi być inaczej dawkowana.

Wskazania[edytuj | edytuj kod]

Doksycyklina jest stosowana głównie w dermatologii i otolaryngologii. W innych specjalnościach klinicznych ma mniejsze zastosowanie, m.in. ze względu na dość często spotykaną odporność bakterii na ten lek. Do schorzeń leczonych tym antybiotykiem należą m.in.:

  • choroby skóry – w tym w ciężkich postaciach trądziku
  • zakażenia górnych i dolnych dróg oddechowych
  • zakażenia tkanek miękkich
  • zakażenia przewodu pokarmowego
  • zakażenia układu moczowo-płciowego
  • zapalenia przyzębia
  • malaria
  • dur plamisty,
  • dżuma (jako antybiotyk drugiego rzutu)
  • tularemia
  • borelioza ECM – rumień przewlekły wędrujący, choroba z Lyme
  • inne zakażenia spowodowane bakteriami wrażliwymi na ten lek.
  • stosowana jest również (forma dożylna) w chirurgii klatki piersiowej doopłucnowo jako środek do pleurodezy chemicznej
  • filarioza

Interakcje[edytuj | edytuj kod]

Działa antagonistycznie z penicylinami i cefalosporynami. Doksycyklina zmniejsza przeciwbakteryjne działanie penicylin i innych antybiotyków o działaniu bakteriobójczym. Doksycyklina zmniejsza skuteczność hormonalnych środków antykoncepcyjnych. W czasie stosowania zaleca się korzystanie z dodatkowego niehormonalnego środka anykoncepcyjnego (np. prezerwatywa). Dodatkowo jony glinu, magnezu, żelaza, cynku i wapnia (mleko) utrudniają wchłanianie doksycykliny, nie należy przyjmować preparatów i pokarmów zawierających znaczne ilości wymienionych pierwiastków jednocześnie z doksycykliną, jeżeli zajdzie konieczność należy zachować co najmniej 2 godziny odstępu pomiędzy przyjmowaniem[2].

Działania niepożądane[edytuj | edytuj kod]

Jak u innych tetracyklin. Zaburzenia żołądkowo-jelitowe, często biegunki, nudności, bóle w nadbrzuszu, wymioty. Przy dłuższym podawaniu mogą wystąpić wtórne zakażenia bakteryjne i grzybicze. Mają niewielkie działanie nefrotoksyczne i hepatotoksyczne. Lek ten jest fotouczulający i po ekspozycji na światło słoneczne może pozostawiać trwałe przebarwienia skóry.

Przeciwwskazania[edytuj | edytuj kod]

Nie należy podawać tego leku kobietom w ciąży i dzieciom do 12 roku życia, ze względu na możliwość powstawania trwałych przebarwień zębów. Przebarwienia te powstają w wyniku odkładania się kompleksu tetracyklinowo-wapniowo-fosforanowego, co może dawać kolor szarobrunatny lub brunatnoczarny.

Dawkowanie[edytuj | edytuj kod]

Zwykle podaje się od 200 do 300 mg doustnie pierwszego dnia, a potem 100 mg co 12–24 godzin. Dożylnie antybiotyk podawany w dawce 100 mg co 12 godz.

Preparaty handlowe[edytuj | edytuj kod]

  • Dotur
  • Doxycykline
  • Doxycyclinum
  • Doxyratio M
  • Supracyclin Tabs
  • Unidox Solutab
  • Vibramycin
  • Doryx
  • Doxycin
  • Monodox

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d Doxycycline, [w:] DrugBank [online], University of Alberta, DB00254 [dostęp 2020-06-24] (ang.).
  2. Danuta Dzierżanowska, Antybiotykoterapia praktyczna.[potrzebny numer strony]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Star of life.svg Przeczytaj ostrzeżenie dotyczące informacji medycznych i pokrewnych zamieszczonych w Wikipedii.