Dolina Mułowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Widok z okolic Pieca
Widok z Mułowej Przełęczy na Kocioł Mułowy
Widok z dolnej części Doliny Miętusiej

Dolina Mułowa – jedna z dwóch siostrzanych dolinek zawieszonych stanowiących górne piętro Doliny Miętusiej w Tatrach Zachodnich (druga to Dolina Litworowa). Powstała w wyniku działalności tektonicznej i lodowcowej, a wymodelowana została przez zjawiska krasowe i erozję[1].

Topografia[edytuj | edytuj kod]

Długość dolinki wynosi około 600 m, a szerokość około 300 m. Położona jest na wysokości około 1720-1900 m n.p.m. i otoczona ścianami i stokami o wysokości 100-200 m. Od wschodniej strony ogranicza ją Kozi Grzbiet, Machajówka i Ratusz Mułowy, od południowej ściany Krzesanicy i Ciemniaka, od zachodniej Twardy Grzbiet po Twardą Kopę i odchodząca od niej w północnym kierunku grzęda zakończona Kazalnicą Miętusią[2]. Od południowej strony opada do Wielkiej Świstówki progiem o pionowych ścianach wysokości około 250 m. Jest to tzw. Mułowy Próg[3].

Można w niej wyodrębnić 3 części[3]:

  • Mułowy Kocioł – najwyższe piętro, położone pod ścianami Ciemniaka i Krzesanicy. Od niższych partii doliny oddziela go wał morenowy (Morena) o wysokości kilkunastu metrów (licząc od dna kotła).
  • Płaśń pod Moreną. Jest to stok łagodnie opadający spod Moreny na północ. Obejmuje całą szerokość doliny i ma różnicę wysokości około 50 m.
  • Próg Mułowy oddzielający Dolinę Mułową od Wielkiej Świstówki.

Opis doliny[edytuj | edytuj kod]

Dno dolinki znajduje się na wysokości ok. 1800 m n.p.m., jest płaskie, nie wypełnione wodą i zalegają na nim usypiska głazów i mułu morenowego (stąd nazwa dolinki). Odwiedzana jest bardzo rzadko. Kruche, zbudowane ze skał osadowych (wapienie i dolomity) ściany powyżej Kotła Mułowego nie zainteresowały taterników. Próg Mułowy ma trudności wspinaczkowe podobne, jak najsłynniejsze ściany wspinaczkowe Tatr Wysokich, jednak można go bez większych trudności obejść i dostać się do dolinki z boków, od strony wschodniej lub zachodniej. Najczęściej dolinę odwiedzają grotołazi, penetrujący jej jaskinie[3]. Dawniej była wypasana, wchodziła w skład Hali Upłaz[1].

Przyroda[edytuj | edytuj kod]

Na płaskim dnie Doliny Mułowej występują wyleżyska i rosną ciekawe gatunki flory wysokogórskiej, wierzba zielna, urdzik karpacki i inne. Dolina Mułowa została dokładnie przebadana przez botaników. M.in. stwierdzono tutaj występowanie babki górskiej, mietlicy alpejskiej, ostrołódki polnej, rogownicy szerokolistnej, szaroty Hoppego, traganka wytrzymałego, turzycy czarnej, potrostka alpejskiego, skalnicy zwisłej i ukwapu karpackiego – bardzo rzadkich roślin, w Polsce występujących tylko w Tatrach i to w nielicznych tylko miejscach[4].

W dolinie, ścianach skalnych wokół niej, oraz w progu skalnym pod nią znajduje się wiele jaskiń, m.in. Jaskinia Mała w Mułowej, Jaskinia Lodowa Mułowa, Jaskinia Lejbusiowa, Ptasia Studnia, Studzienka w Ciemniaku, Schron z Balkonem, Dziura w Krzesanicy I, Dziura w Krzesanicy II, Studnia w Progu Mułowym[5][6].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka encyklopedia tatrzańska. Poronin: Wydawnictwo Górskie, 2004. ISBN 83-7104-009-1.
  2. Tatry polskie. Mapa turystyczna 1:20 000. Piwniczna: Agencja Wyd. „WiT” s.c., 2006. ISBN 83-89580-00-4.
  3. a b c Władysław Cywiński: Czerwone Wierchy, część zachodnia. Przewodnik szczegółowy, tom 3. Poronin: Wyd. Górskie, 1996. ISBN 83-7104-011-3.
  4. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa: Czerwona księga Karpat Polskich. Kraków: Instytut Botaniki PAN, 2008. ISBN 978-83-89648-71-6.
  5. Jaskinie Tatr, web.archive.org, 23 sierpnia 2017 [dostęp 2018-12-06] [zarchiwizowane z adresu 2017-08-23].
  6. Jaskinie Polski, Państwowy Instytut Geologiczny – Państwowy Instytut Badawczy, jaskiniepolski.pgi.gov.pl [dostęp 2016-09-14].