Dom Ksawerego Konopackiego w Warszawie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Dom Ksawerego Konopackiego
w Warszawie
Obiekt zabytkowy nr rej. 416-A z 18.02.2005
Ilustracja
Stan obiektu z kwietnia 2019 - przygotowania do remontu
Państwo  Polska
Województwo  mazowieckie
Miejscowość Warszawa
Adres ul. Strzelecka 11/13
Kondygnacje 2
Ukończenie budowy Lata 60. XIX wieku
Pierwszy właściciel Ksawery Konopacki
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
Dom Ksawerego Konopackiego w Warszawie
Dom Ksawerego Konopackiego
w Warszawie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Dom Ksawerego Konopackiego w Warszawie
Dom Ksawerego Konopackiego
w Warszawie
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Dom Ksawerego Konopackiego w Warszawie
Dom Ksawerego Konopackiego
w Warszawie
Ziemia52°15′41,4″N 21°02′22,4″E/52,261500 21,039556
Dom Ksawerego Konopackiego, rycina z „Tygodnika Ilustrowanego” (1867)

Dom Ksawerego Konopackiego , także pałacyk Ksawerego Konopackiego – zabytkowy budynek znajdujący się w Warszawie przy ul. Strzeleckiej 11/13, na terenie dzielnicy Praga-Północ.

Opis[edytuj | edytuj kod]

Budynek powstał w latach 60 XIX w., na zlecenie właściciela i założyciela Nowej Pragi Ksawerego Konopackiego. Autorem projektu budynku mógł być Aleksander Woyde[1]. Ze względu na okazałą i dekoracyjną formę nazywano go też pałacykiem, choć wnętrza miały charakter normalnego domu mieszkalnego. Konopacki zamieszkiwał w części budynku z rodziną, pozostałe pomieszczenia prawdopodobnie wynajmował.

Dom zbudowany na planie prostokąta, z dodanymi niewielkimi aneksami do elewacji tylnej oraz bocznej elewacji północnej. Ma jedenastoosiową fasadę zwróconą do ul. Środkowej. Pierwotny wystrój elewacji od strony ul. Środkowej i Strzeleckiej przetrwał w dużym stopniu do współczesnych czasów: zachowały się opaski okienne, profilowane gzymsy i dwa żeliwne balkony.

Od 1881 właścicielem budynku był osiadły w Warszawie emerytowany generał rosyjski Agafon Wachwachow, a następnie spółka dwóch żydowskich przedsiębiorców Endelmana i Papiernego[2]. W 1924 cała nieruchomość pomiędzy ulicami: Środkową i Kowelską została zakupiona przez miasto z przeznaczeniem na budowę szkoły powszechnej nr 89 przy ul. Kowelskiej 1 (obecnie LVXXVI LO im. Marszałka Józefa Piłsudskiego)[3][4].

W maju 2005 pałacyk wraz z otoczeniem został wpisany do rejestru zabytków.

W 2006 grupa radnych dzielnicy Praga-Północ zgłaszała propozycję, aby w pałacyku Konopackiego utworzyć Muzeum Warszawskiej Pragi. Ostatecznie zdecydowano o lokalizacji tego muzeum na ul. Targowej. Rozważano również ulokowanie w pałacyku Muzeum Cudu nad Wisłą i Muzeum Wnętrz Mieszczańskich[2]. W kolejnych latach grupa radnych podejmowała starania, aby powstało tam Muzeum Żołnierzy Wyklętych. Pod inicjatywą tą zebrano 4 tys. podpisów[5]. W budynku po przeciwległej stronie skrzyżowania, przy ul. Strzeleckiej 8, znajdował się pion śledczy NKWD. W piwnicach zachowały się ślady potwierdzające użytkowanie piwnic w latach 1944–1948 na cele więzienne[6][7].

Zgodnie z zapisami Zintegrowanego Programu Rewitalizacji m.st. Warszawy w Domu Konopackiego ma znaleźć siedzibę centrum społeczno-kulturalne[2].

W 2017 budynek od kilkunastu lat stał pusty i znajdował się w fatalnym stanie technicznym[8]. We wrześniu 2017 miasto wybrało wykonawcę generalnego remontu pałacyku[8], który ma zakończyć się w połowie 2020[9].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. "Spotkania z Zabytkami" nr 11-12/2014
  2. a b c Michał Pilich. Dom Konpackiego – wreszcie zmiany?. „Stolica”, s. 18, sierpień-wrzesień 2015. 
  3. Jerzy Kasprzycki: Korzenie miasta. Tom III Praga. Warszawa: Wydawnictwo VEDA, 2004, s. 157. ISBN 978-83-61932-03-1.
  4. Ryszard Mączewski: Warszawa między wojnami. Łódź: Księży Młyn, 2009, s. 124. ISBN 978-83-61253-51-8.
  5. Wyklęci powstają. [www.przegladpraski.pl „Przegląd Praski”]. 2/13/2014, s. 1, październik 2014. ISSN 1897-9513. [dostęp 2015-01-22]. 
  6. Dawna siedziba NKWD a następnie WUBP w Warszawie. W: Śladami zbrodni [on-line]. slady.ipn.gov.pl. [dostęp 2015-01-25].
  7. Katownia NKWD i bezpieki została zabytkiem. Gazeta.pl Warszawa, 2013-03-12. [dostęp 2015-01-25].
  8. a b Jakub Chełmiński. Kultura w Pałacyku Konopackiego, a obok ogród. „Gazeta Stołeczna”, s. 4, 20 września 2017. 
  9. Pałacyk Konopackiego – postęp prac. W: Urząd m.st. Warszawy [on-line]. um.warszawa.pl, 6 lutego 2019. [dostęp 2019-02-10].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]