Dom Słowa Polskiego

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zakłady Graficzne „Dom Słowa Polskiego” Spółka Akcyjna w likwidacji
Ilustracja
Wejście do dawnej części produkcyjnej zakładów od strony ulicy Miedzianej
Państwo  Polska
Adres 00-835 Warszawa
ul. Miedziana 11
Data założenia 1950[1]
Forma prawna przedsiębiorstwo państwowe / spółka akcyjna
Nr KRS 0000285139
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
Zakłady Graficzne „Dom Słowa Polskiego” Spółka Akcyjna w likwidacji
Zakłady Graficzne „Dom Słowa Polskiego” Spółka Akcyjna w likwidacji
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Zakłady Graficzne „Dom Słowa Polskiego” Spółka Akcyjna w likwidacji
Zakłady Graficzne „Dom Słowa Polskiego” Spółka Akcyjna w likwidacji
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Zakłady Graficzne „Dom Słowa Polskiego” Spółka Akcyjna w likwidacji
Zakłady Graficzne „Dom Słowa Polskiego” Spółka Akcyjna w likwidacji
Ziemia52°13′49,2″N 20°59′23,0″E/52,230333 20,989722
Strona internetowa
Tablica przy wejściu upamiętniająca II Światowy Kongres Pokoju

Dom Słowa Polskiego (DSP) – największy zakład poligraficzny w PRL zlokalizowany przy ulicy Miedzianej 11 w Warszawie .

Historia[edytuj | edytuj kod]

Kamień węgielny pod budowę kompleksu produkcyjnego zaprojektowanego przez Kazimierza Marczewskiego, Stefana Putowskiego i Zygmunta Skibniewskiego na działce o powierzchni ok. 5 ha zlokalizowanej pomiędzy ulicami Towarową, Pańską, Miedzianą i Srebrną wmurowano w czerwcu 1948[2]. Ukończono go w 1950[3]. Zakład uruchomiono 22 lipca, w Święto Odrodzenia Polski[4].

Do 1953 działał pod nazwą Zakłady Graficzne i Wydawnicze „Dom Słowa Polskiego”, od 1953 jako Zakłady Graficzne „Dom Słowa Polskiego”[5]. W latach 1973–1977 DSP został zmodernizowany i rozbudowany.

Początkowo była to drukarnia prasowa. Druk odbywał się na jednej maszynie PLAMAG, skład natomiast był realizowany na 50 linotypach. W późniejszych latach uruchomiono nowe wydziały - introligatornię, rotograwiurę i chemigrafię, dzięki czemu DSP działał jako drukarnia dziełowa.

W listopadzie 1950 w specjalnie przystosowanej hali produkcyjnej DSP obradował II Światowy Kongres Obrońców Pokoju, co upamiętnia tablica pamiątkowa przy wejściu o treści:

W tym gmachu w dniach od 16 do 22 listopada 1950 roku odbył się II Światowy Kongres Obrońców Pokoju.
Na kongresie bohaterskie miasto Warszawa otrzymało honorową Międzynarodową Nagrodę Pokoju.
Z okazji XX-lecia Ogólnopolski Komitet Pokoju.

W fabryce drukowano gazety m.in. „Trybunę Ludu”, „Kurier Polski”, „Sztandar Młodych”, „Żołnierza Wolności”, „Młodego Technika”, „Płomyczek” i „Świerszczyk” oraz książki, albumy i encyklopedie m.in. „Wielką Encyklopedię Powszechną PWN” oraz „Małą encyklopedię powszechną PWN” (pierwszą w Polsce encyklopedię wielobarwną).

Zakład był połączony ok. 200-metrowym tunelem pod ul. Prostą z centrum spedycji prasy RSW „Prasa” znajdującym się przy ul. Prostej róg ul. Wroniej[6].

W połowie lat 70. drukowano tutaj około 27 milionów egzemplarzy książek, 510 milionów egzemplarzy gazet i 195 milionów egzemplarzy czasopism rocznie[7]. W końcu 1975 zakłady zatrudniały 2,6 tys. pracowników[8].

W 1976 Dom Słowa Polskiego został odznaczony Orderem Sztandaru Pracy I klasy[9][10].

W 1989 w DSP zaczęła być drukowana „Gazeta Wyborcza[11].

W sierpniu 2007 roku przedsiębiorstwo państwowe Zakłady Graficzne "Dom Słowa Polskiego" przekształcone zostało w spółkę akcyjną pod firmą Zakłady Graficzne „Dom Słowa Polskiego” S.A.

Od kwietnia 2010 spółka znajduje się w likwidacji[12]. Główny budynek zaadaptowano na Centrum Handlowe Jupiter[13].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. M.P. z 1950 r. nr 87, poz. 1092
  2. Władysław Bartoszewski, Bogdan Brzeziński, Leszek Moczulski: Kronika wydarzeń w Warszawie 1939–1949. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1970, s. 176.
  3. Warszawa. Przewodnik. Warszawa: Sport i Turystyka, 1966, s. 179.
  4. Stefan Sosnowski: 500 zagadek o Warszawie. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1965, s. 206.
  5. Encyklopedia Warszawy, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1994, s. 146
  6. Rafał Jabłoński: Historie warszawskie. Warszawa: Wydawnictwo TRIO, 2012, s. 57. ISBN 978-83-7436-314-3.
  7. Janusz Oleksiewicz: Warszawska Wola. Warszawa: Towarzystwo Przyjaciół Warszawy. Oddział Wola (i in.), 1974, s. 64.
  8. S. Misztal, Branże wiodące stołecznego przemysłu w latach 1945-1976 [w:] Wielkie zakłady przemysłowe Warszawy, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1978, s. 123
  9. Wysokie odznaczenia państwowe dla zasłużonych zakładów pracy, uczelni, instytucji i stowarzyszeń. „Nowiny”, s. 1, Nr 165 z 21-22 lipca 1976. 
  10. Dziennik Polski, r. XXXII, nr 165 (10040), s. 1.
  11. Ernest Skalski. Słowo na wybory. „Polityka”, s. 57, 15 maja 2019. 
  12. Strona internetowa Zakładów Graficznych "Dom Słowa Polskiego" Spółka Akcyjna w likwidacji [1] [dostęp: 14 czerwca 2012]
  13. Jerzy S. Majewski. Plany na przyszłość: projekty nastawione na powrót miasta. „Stolica”, s. 7, czerwiec 2019.