Dom Schlütera

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Dom Schlütera
Obiekt zabytkowy nr rej. 299 z 24 lutego 1967[1]
Ilustracja
Fasada Domu Schlütera (pośrodku) po renowacji jesienią 2005 r.
Państwo  Polska
Miejscowość POL Gdańsk COA.svg Gdańsk
Adres Główne Miasto, ul. Piwna 1
Rozpoczęcie budowy 1638
Ukończenie budowy 1640
Położenie na mapie Gdańska
Mapa lokalizacyjna Gdańska
Dom Schlütera
Dom Schlütera
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Dom Schlütera
Dom Schlütera
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa pomorskiego
Dom Schlütera
Dom Schlütera
Ziemia54°21′01,29″N 18°38′59,72″E/54,350358 18,649922

Dom Schlütera (niem. Schlüterhaus) – wczesnobarokowa kamienica przy ul. Piwnej 1 w Gdańsku.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Została zbudowana w latach 1638-1640 dla Hansa van Endena, prawdopodobnie przez Andreasa Schlütera starszego. Należy do najcenniejszych zabytków Głównego Miasta, jest bowiem jedną z nielicznych oryginalnych kamienic, które przetrwały II wojnę światową. Ponadto fasada Domu Schlütera stanowi ważne ogniwo w ewolucji gdańskich kamienic od form manierystycznych do barokowych.

Wyjątkowo rozbudowany szczyt zdobiony jest motywami małżowinowymi oraz roślinno-zwierzęcymi. Wieńczy go figura lwa stojącego na tylnych łapach, a przednimi wspierającego się na kamiennej kuli, co prawdopodobnie nawiązuje do herbu Endenów. Bogaty portal o formach wczesnego baroku ozdabiają atlanty i maszkarony oraz rzeźby postaci symbolicznych, zapewne personifikacji cnót. Fasada podzielona jest na trzy kondygnacje za pomocą wąskich fryzów, ozdobionych główkami w turbanach i wieńcach laurowych. Najważniejszy motyw dekoracyjny stanowią rozmieszczone w kilku kondygnacjach na filarach międzyokiennych kamienne medaliony: m.in. głowy Aleksandra Wielkiego, Herkulesa, królów polskich Zygmunta III i Władysława IV, rycerzy, mędrców, przedstawicieli różnych ras ludzkich. Być może wystrój ten miał stanowić aluzję do zwycięskich walk obu Wazów z muzułmańskim przeciwnikiem.

Około 1750 dom otrzymał przedproże z rokokowymi słupkami i balustradą, dziełem Johanna Heinricha Meissnera, o płytach zdobionych motywem antycznych ruin.

Około 1897 przy ul. Piwnej 2 mieściła się agencja konsularna USA.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • J. Friedrich: Gdańskie zabytki architektury do końca XVIII w., Gdańsk 1995, ​ISBN 83-7017-606-2