Domaszkowski Potok

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Domaszkowski Potok
Kontynent Europa
Państwo  Polska
Lokalizacja Sudety Wschodnie
Ciek
Długość ok. 11,623 km
Spadek ok. 37‰
Powierzchnia zlewni ok. 15,65[1] km²
Źródło
Miejsce południowo-wschodnie zbocze wzniesienia Szerokiej Kopy
Wysokość ok. 835 m n.p.m.
Współrzędne 50°12′36,1″N 16°46′45,5″E/50,210033 16,779311
Ujście
Recypient Nysy Kłodzkiej
Miejsce na zachód od Domaszkowa
Wysokość ok. 395 m n.p.m.
Współrzędne 50°12′36,3″N 16°39′04,0″E/50,210086 16,651124
Położenie na mapie Sudetów
Mapa lokalizacyjna Sudetów
źródło
źródło
ujście
ujście

Domaszkowski Potokpotok górski w południowo-zachodniej Polsce w woj. dolnośląskim w Sudetach Wschodnich[2]. W przeszłości potok nosił nazwy: niem. Ebesdorfer Wasser, Kahle Wasser[3].

Górski Potok o długości około 11,623 km, prawy dopływ Nysy Kłodzkiej, jest ciekiem III rzędu[4] należącym do dorzecza Odry, zlewiska Morza Bałtyckiego.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Potok w Masywie Śnieżnika i Obniżenie Bystrzycy Kłodzkiej. Źródło potoku położone jest na wysokości ok. 835 m n.p.m. na obszarze Śnieżnickiego Parku Krajobrazowego w południowo-zachodniej części Masywu Śnieżnika na południowo wschodnim zboczu wzniesienia Szeroka Kopa.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

W części źródliskowej potok przez niewielki odcinek płynie w kierunku południowo zachodnim, szerokim wyżłobieniem, wytworzonym na zboczu Szerokiej Kopy. Od poziomu 790 m n.p.m. potok skręca na zachód i płynie dobrze wykształconą V-kształtną wąską o stromych zboczach, głęboko wciętą doliną, ograniczoną od strony północnej i południowej okazałymi zboczami. Na poziomie 670 m n.p.m. przed wzniesieniem Gołota potok lekko skręca w kierunku północno-zachodnim i opuszcza granicę Śnieżnickiego Parku Krajobrazowego wpływając na otwarty teren. Po przepłynięciu kilkuset metrów, na południe od miejscowości Jaworek wpływa na obszar Obniżenia Bystrzycy Kłodzkiej i płynie w kierunku wsi Jaworek[5]. Na poziomie 460 m n.p.m. na zachodnim skraju Jaworka potok skręca na zachód i meandrując płynie wśród zabudowań Domaszkowa w kierunku ujścia, gdzie na wysokości ok. 395 m n.p.m. na zachodnim krańcu Domaszkowa uchodzi do Nysy Kłodzkiej[6]. Szerokość potoku 4-5 m, głębokość 20-25 cm. Koryto rzeki kamienisto-żwirowe słabo spękane i nieprzepuszczalne. Brzeg naturalny, tylko w partii ujściowej obudowany kamieniami[7]. Zasadniczy kierunek biegu potoku jest zachodni. Jest to potok górski odwadniający południowo-zachodnią część Masywu Śnieżnika i południowo wschodnią część Obniżenia Bystrzycy Kłodzkie. Potok częściowo uregulowana w większości swojego biegu a szczególnie w górnej części dziki. W większości swojego biegu płynie wśród terenów zagospodarowanych rolniczo i zabudowanych. Brzegi w 70% zadrzewione, dno bez roślin. Potok w górnym biegu posiada duże spadki i szybki przepływ. Po wypłynięciu z terenu górskiego do Rowu Nysy Kłodzkiej spadek gwałtownie maleje, ale ciek nada zachowuje charakter górskiego potoku. Potok charakteryzuje się kaskadami, niewyrównanymi spadkami podłużnymi i zmiennymi wodostanami. Gwałtowne topnienie śniegu wiosną i w czasie fenów, a w okresach letnich wzmożone opady i ulewne deszcze, które należą w tym rejonie do częstych zjawisk sprawiają groźne wezbrania wody i stwarzają zagrożenie powodziowe.

Budowa geologiczna[edytuj | edytuj kod]

Rzeka płynie przez obszar zbudowany ze skał metamorficznychmetamorfik Lądka i Śnieżnika. Tworzą go łupki łyszczykowe i gnejsy śnieżnickie, a podrzędnie kwarcyty, amfibolity i łupki amfibolitowe, erlany i łupki grafitowe.

Dopływy[edytuj | edytuj kod]

  • Pr. Jaworek, Dopływ w Domaszkowie

oraz kilka bezimiennych strumieni i potoków mających źródła na zboczach przyległych wzniesień oraz kilkanaście cieków okresowych.

Miejscowości nad rzeką[edytuj | edytuj kod]

Domaszków, Jaworek.

Rozwój osadnictwa wzdłuż rzeki[edytuj | edytuj kod]

Osadnictwo rozwinęło się w dolnym i środkowym biegu Domaszkowskiego Potoku w XII wieku. W XIII wieku Cystersi z Kamieńca Ząbkowickiego, rozpoczęli planową akcję kolonizacji i wycinania potężnych lasów w celu rozwinięcia rolnictwa u podnóża Śnieżnika. Po 1945r. dolina została zasiedlona ludnością ze wschodnich krańców Polski. Mieszkańcy doliny w większości utrzymywali się z rolnictwa i pracy w lesie. Pod koniec lat 70-tych XX wieku wieś w górnej części nieznacznie się wyludniła.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]