Donald Goines

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Donald Goines
Al C. Clark
Data i miejsce urodzenia 15 grudnia 1936 lub 1937
Detroit, Michigan
Data i miejsce śmierci 21 października 1974
Detroit, Michigan
Narodowość Amerykanin
Język angielski
Dziedzina sztuki literatura afroamerykańska, powieść kryminalna

Donald Goines (ur. 15 grudnia 1936 lub 1937 w Detroit w stanie Michigan, zm. 21 października 1974 tamże) – amerykański pisarz oraz autor powieści kryminalnych, które wydawał pod pseudonimem Al C. Clark[1]. Jego powieści były mocno inspirowane pracami Iceberg Slima.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Życie[edytuj | edytuj kod]

Goines urodził się 15 grudnia 1936 lub jak podają inne źródła tego dnia 1937[2], roku w Detroit w stanie Michigan w murzyńskiej rodzinie należącej do klasy średniej. Jego matka, Myrtle Goines, twierdziła, że jej rodzina pochodziła od Jeffersona Davida oraz niewolnicy[3]. Jego rodzice prowadzili pralnie. W wieku 15 lat Goines dołączył do Sił Powietrznych Stanów Zjednoczonych, po tym, jak oszukał urząd, podając się za starszego i został wysłany na wojnę koreańską[4]. Podczas swojego pobyty w wojsku, Goines uzależnił się od heroiny, które trwało do czasu jego honorowego zwolnienia z wojska w połowie lat 50. By zdobyć narkotyki, Goines wielokrotnie dopuszczał się zbrodni, w tym stręczycielstwa oraz kradzieży, za co kilkukrotnie odbył karę w więzieniu[3]. Swoje pierwsze prace zaczął pisać w Więzieniu Stanowym Michigan. Początkowo zajął się pisaniem westernów, lecz po przeczytaniu biografii Iceberg Slima Pimp: The Story of My Life zajął się pisaniem powieści urban fiction[1].

Donald Goines kontynuował pisanie swoich powieści w błyskawicznym tempie, by zapewnić sobie pieniądze na narkotyki. Niektóre z jego książek zostały napisane w ciągu miesiąca[3]. Jego siostra, Joan Goines Coney, dodała później, że jej brat pisał szybko, ponieważ nie chciał popełniać więcej zbrodni, a wiele postaci z jego książek oparta jest na ludziach, których poznał w prawdziwym życiu[5].

W 1974 roku Goines wydał Crime Partners, pierwszą książkę z serii Kenyatta. Szef wydawnictwa Holloway House, Bentley Morriss, zażądał, aby książki z serii Kenyatta, ukazały się nie pod oryginalnym imieniem i nazwiskiem autora, ale pod pseudonimem Al C. Clark, aby uniknąć niskiej sprzedaży spowodowanej dużą ilością książek Goinesa wydanych w krótkim odstępie czasu[4]. Książka opowiadała o antagoniście nazwanym po kenijskim polityku Jomo Kenyattcie, który stoi na czele organizacji podobnej do Czarnych Panter, popularnej ówcześnie w USA, a której celem było uwolnić getto od przestępstw. Eddie B. Allen, w swojej książce Low Road: The Life and Legacy of Donald Goines, zauważył, że cała seria różniła się od innych prac Goinesa, a sama postać Kenyatty symbolizuje poczucie wyzwolenia dla Goinesa[4].

Śmierć[edytuj | edytuj kod]

21 października 1974 roku, Donald Goines został odnaleziony martwy wraz ze swoją konkubiną, Shirley Sailor, w swoim mieszkaniu w Detroit. Tamtego wieczoru policja otrzymała anonimowy telefon i przyjechała, znajdując Goinesa leżącego w salonie, a jego konkubinę w kuchni[5]. Oboje zostali wielokrotnie postrzeleni w klatkę piersiową oraz głowę[4]. Tożsamość mordercy do dziś pozostaje zagadką, tak samo, jak motyw zbrodni. Popularna teoria spiskowa mówiła o tym, że Goines został zamordowany, ponieważ wiele swoich postaci bazował na prawdziwych osobach z przestępczego świata, które poznał swoim w życiu[4]. Inna głosiła zaś, że zginął z powodu długów, które zaciągnął na narkotyki[4].

Goines został później pochowany, a do trumny umieszczono kilka jego książek[4].

Wpływ[edytuj | edytuj kod]

Prace Goinesa były inspiracją dla wielu ludzi. Dużą popularność zyskał wśród raperów, zwłaszcza w latach 90., gdzie do jego osoby i/lub jego twórczości nawiązywali między innymi: Nas, Tupac Shakur, Ghostface Killah, Cappadonna i inni. Poniżej znajduje się kilka przykładów nawiązań do książek Donalda Goinesa w utworach hip-hopowych:

  • W utworze „Tradin' War Stories” Tupaca Shakura wydanym w 1996 na albumie All Eyez on Me, Tupac rapuje: Machiavelli was my tutor Donald Goines, my father figure / mama sent me to go play with the drug dealers[6].
  • W utworze „Real Brothas” amerykańskiego duetu B.G. Knocc Out / Dresta, ten drugi rapuje take a good look because you're looking at a crook / my life done been took, right out of Donald Goines' book[7].
  • Nowojorska grupa Cru wydała utwór „Goines Tale”, w którym umieścili w tekście tytuły wszystkich książek autora[8].

Dwie książki Donalda Goinesa doczekały się również adaptacji filmowej. W 2003 roku ukazał się film Crime Partners, w reżyserii J. Jesses Smitha, którego scenariusz opiera się o powieść Goinesa o tym samym tytule[9]. W 2004 roku Ernest R. Dickerson wyreżyserował film Nigdy nie umieraj sam (ang. Never Die ALone), oparty na książce Never Die Alone. Główną rolę odegrał raper DMX[10].

W 2006 roku, wydawnictwo Holloway House wydało adaptację książki Daddy Cool w formie powieści graficznej[11].

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Powieści[edytuj | edytuj kod]

  • Dopefiend (1971)
  • Whoreson (1972)
  • Black Gangster (1972)
  • Street Players (1973)
  • White Man's Justice, Black Man's Grief (1973)
  • Black Girl Lost (1974)
  • Eldorado Red (1974)
  • Swamp Man (1974)
  • Never Die Alone (1974)
  • Cry Revenge (1974) [jako Al C. Clark]
  • Daddy Cool (1974)
  • Inner City Hoodlum (1975)

Seria Kenyatta[edytuj | edytuj kod]

  • Crime Partners (1974) [jako Al C. Clark]
  • Death List (1974) [jako Al C. Clark]
  • Kenyatta's Escape (1974) [jako Al C. Clark]
  • Kenyatta's Last Hit (1975) [jako Al C. Clark]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Donald Goines (1936-74) - pseudonym: Al C. Clark (ang.). greencardamom.github.io. [dostęp 2017-05-03].
  2. Bernard Alger Drew: 100 Most Popular African American Authors. USA: Libraries Unlimited, 2007, s. 118. ISBN 1-59158-322-5.
  3. a b c Credentials for Pulp Fiction: Pimp and Drug Addict; For the Novelist Donald Goines, Dead 30 Years, New Popularity and a Movie (ang.). New York Times. [dostęp 2017-05-03].
  4. a b c d e f g Eddie B. Allen, Jr.: Low Road: The Life and Legacy of Donald Goines. St. Martin's Press, 2008-05-13. ISBN 0-312-38351-7.
  5. a b Detroit-sploi-tation (ang.). metrotimes.com. [dostęp 2017-05-04].
  6. 2pac - Tradin' War Stories - Genius (ang.). Genius. [dostęp 2017-05-04].
  7. B.G. Knocc Out & Dresta - Real Brothas - Genius (ang.). Genius. [dostęp 2017-05-04].
  8. Cru - Goines Tale - Genius (ang.). Genius. [dostęp 2017-05-05].
  9. Crime Partners (2003) - Filmweb (pol.). Filmweb. [dostęp 2017-05-05].
  10. Nigdy nie umieraj sam (2004) - Filmweb (pol.). Filmweb. [dostęp 2017-05-05].
  11. Daddy Cool Graphic Novel – Chapter 1 (ang.). museumofuncutfunk.com. [dostęp 2017-05-05].