Drążgów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Artykuł 51°34′27″N 22°7′48″E
- błąd 38 m
WD 51°35'N, 22°8'E, 51°36'N, 22°7'E
- błąd 2305 m
Odległość 1104 m
Drążgów
wieś
Ilustracja
Państwo  Polska
Województwo  lubelskie
Powiat rycki
Gmina Ułęż
Liczba ludności (2008) 269
Strefa numeracyjna 81
Kod pocztowy 08-504
Tablice rejestracyjne LRY
SIMC 0392260
Położenie na mapie gminy Ułęż
Mapa konturowa gminy Ułęż, na dole znajduje się punkt z opisem „Drążgów”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po prawej znajduje się punkt z opisem „Drążgów”
Położenie na mapie województwa lubelskiego
Mapa konturowa województwa lubelskiego, po lewej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Drążgów”
Położenie na mapie powiatu ryckiego
Mapa konturowa powiatu ryckiego, na dole po prawej znajduje się punkt z opisem „Drążgów”
Ziemia51°34′27″N 22°07′48″E/51,574167 22,130000

Drążgówwieś (dawniej miasto) w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie ryckim, w gminie Ułęż.

Drążgów uzyskał lokację miejską w 1544 roku[1]. Prawa miejskie posiadał do 11 kwietnia 1820[2][3].

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa lubelskiego.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Podwyższenia Krzyża Świętego w Sobieszynie.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wykopaliska prowadzone w latach 1988-1990 oraz 1996 roku przez prof. dr hab. Andrzeja Kokowskiego z UMCS w Lublinie dowodzą, że w Drążgowie istniał kompleks osadniczy kultury przeworskiej rozwijającej się między III a V wiekiem n.e. Wiedza o dawnym osadnictwie przetrwała w lokalnym nazewnictwie miejsc - teren, na którym prowadzono wspomniane wykopaliska, mieszkańcy Drążgowa od wielu pokoleń nazywali "grodziskiem". Położone jest na północny zachód od wioski[4].

Od XV w. wieś Drążgowskich, którzy lokowali miasto przed 1517 r. przy przeprawie przez Wieprz (w 1544 Firlejowie założyli konkurencyjny Baranów), a od 1530 własność Kłoczkowskich. W 1544 wydano ponowny akt lokacyjny i od 1712 należało do Stadnickich. W roku 1780 Drążgów nabył generał Rafał Tarnowski, który przeprowadza się tam z żoną[5], znaną później pamiętnikarką Urszulą z Ustrzyckich. W jej „Wspomnieniach damy polskiej” znajdujemy wzmiankę o istnieniu w latach 90. XVIII w. pałacu z oficynami [6], a także wydarzeniach roku 1792 w Drążgowie[7]. W 1826 Antoni Maciejowski kupuje dobra drążgowskie [8] i zakłada rezydencję, od poł. XIX wieku posiadłość przechodzi w ręce Karola Meiznera, potem Rudnickich, Bielickich, w 1889 kupuje ją Światopełk-Czertwertyńska, a po niej Ignacy Ginczelowski, który rozprzedaje dobra. W 1827 Drążgów liczyło 138 mieszkańców i 50 domów, w 1929 – 454 mieszkańców i 114 domów.

Jeśli chodzi o inne ważne wydarzenia z życia Drążgowa, to warto wspomnieć o pożarze z roku 1940, który strawił praktycznie całą osadę, łącznie z kościołem.

Układ urbanistyczny[edytuj | edytuj kod]

Zatarty, ośrodkiem był Rynek 100 x 75 mieszczący 7-9 działek o szer. 10 m. W pierzei, na zachód od Rynku równoległa do niego droga – był to układ d. nawsia[9].

Architektura rezydencjonalna[edytuj | edytuj kod]

W 1826 z materiałów zgromadzonych na kościół Antoni Maciejewski zbudował dwór i zespół folwarczny, które zostały rozebrane po II wojnie. Były usytuowane w płd. wsch. części osady, gdzie dziś stoją domy nr 44-45.

Architektura sakralna[edytuj | edytuj kod]

Parafia utworzona 1334-1335 przez Jana Bodzantę, biskupa krakowskiego w oparciu o Fundację Drążgowskich, z kościołem najpierw drewnianym, zamienionym w 1575 przez dziedzica Mikołaja Kłoczowskiego na zbór ariański na okres 30 lat. Drugi kościół drewniany pod wezwaniem św. Trójcy – wzniesiony staraniem ks. Michała Wierzbowskiego w 1771 usytuowany był w płn. wsch. narożu Rynku, spalił się w 1940 w czasie pożaru i już nie został odbudowany. Plebania z 1781, drew. otynkowana, parterowa, pierwotnie z gankiem (pozostałością są półkolumny toskańskie), po II wojnie przebudowana, utraciła cechy stylowe[10]. W wiosce zachował się cmentarz parafialny z końca XVIII, obecnie nieczynny. Leży na płn. wschód od wioski, przy drodze polnej do Sobieszyna. Liczy ok. 0,45 ha powierzchni.

W 1886 siedziba parafii z Drążgowa została przeniesiona do Sobieszyna. Tam, w latach 1883-1886, staraniem ks. Feliksa Majewskiego, kosztem Kajetana Kickiego, wybudowano nowy murowany kościół w stylu neogotyckim. Został on konsekrowany 1886 przez Wincentego Teofila Chościak Popiela, arcybiskupa warszawskiego.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Robert Krzysztofik, Lokacje miejskie na obszarze Polski. Dokumentacja geograficzno-historyczna, Katowice 2007, s. 28-29.
  2. Postanowienie Xsięcia Namiestnika Królewskiego Nr 8333 z dn. 11 kwietnia 1820; wg Wykazu Miast w Królstwie Polskiem na wieyskie osady zamienionych od dn. 1 lutego 1820 r., to iest od daty ustanowienia Kommissyi dla Miast; w Aktach Komisji Rządowej Spraw Wewnętrznych (KRSW) nr 201, k. 44 w Archiwum Głónych Akt Dawnych w Warszawie (AGAD)
  3. Rodecki, F.B., 1830. Obraz jeograficzno-statystyczny Królestwa Polskiego. Drukarnia Antoniego Gałęzowskiego i Kompanii. Warszawa
  4. Poszukiwanie zamczyska w Giżycach? A może podróż sentymentalna? 04/05/2010
  5. „Nowy Korbut”, tom 6, część I, wyd. w r. 1972, str. 336.
  6. Archiwum Wróblewieckie, zeszyt I, Wyd. Komis Księgarni J.K. Żupańskiego, Poznań, 1869, (druk: J.I. Kraszewskiego w Dreźnie), strona 63.
  7. Rozdział: „Dnia 3 Maja w Drążkowie”, (bo tak nieodmiennie nazywa autorka Drążgów) jest opisem wydarzeń krajowych w r. 1794 z Drążgowa i informacji o nim samym znaleźć tam można niewiele.
  8. Możliwe, że Antoni Maciejowski kupił część Drążgowa, gdyż syn Rafała Tarnowskiego, Władysława umarł w Drążgowie 7 kwietnia 1844 oraz ponieważ Antoni Maciejowski zakładał własną rezydencję, skoro wiadomo o istnieniu już pałacu w Drążgowie, (vide: Urszula z Ustrzyckich Tarnowska. Wspomnienia damy polskiéj z XVIII wieku. „Archiwum Wróblewieckie”. 1, 1869. Władysław Tarnowski. )
  9. I. Mazur-Tymburska, Studium hist. urbanist., maszyn. PKZ O-Lublin, 1984
  10. Kat. Zab. X, z. 21.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]